Cep telefonunuzla, video kameranızla veya son teknoloji fotoğraf makinenizle video mu çektiniz? Ya da kendi kendinize bir video yarattınız ve kaydettiniz, onu Linux altında çalıştıracak bir program mı bakmıştınız? İşte size hızır gibi yetişecek bir program MPlayer!

En çok dosya biçimini çalmakla ün yapmış özgür media oynatıcısı, GPL lisanslı MPlayer’ı çok seveceksiniz. Bu yazıda MPlayer’ı tanıyacak ve onun harikalar diyarında kaybolacaksınız.

MPlayer Pardus 2008’de kurulumla geliyor. MPlayer’a Pardus başlat menünüzden “Programlar > Çokluortam > MPlayer” şeklinde ulaşabilirsiniz. Fakat kurmak isteyenlere de anlatalım. Eğer depodan kurmak isterseniz, Paket Yöneticisi'nde yeni paketlere tıkladıktan sonra arama satırına MPlayer yazmanız yeterli! Karşınıza çıkan tüm paketleri seçin ve yükleyin, bu kadar basit!

Aman diyeyim, eğer Pardus’unuzda MPlayer sahibiyseniz onu sistemden kaldırmaya kalkmayın. Eğer kaldırırsanız MPlayer ile beraber KMPlayer, Gnome MPlayer da kalkacaktır. Sonra tekrar MPlayer kurduğunuzda maalesef hepsi beraber gelmeyecek. Zira tek tek kurmak zorunda kalırsınız.

MPlayer ile ilgili daha fazla bilgiyi kendi resmi sitesinden öğrenebilirsiniz elbette: www.mplayerhq.hu

Nedir bu MPlayer?

MPlayer’ın nasıl kullanıldığı hakkında birçok yerde yazılar bulabilirsiniz. Aslında her yerde yazmasına rağmen hiç açıp da okumayız şu MPlayer nedir? Neyin nesidir? diye. MPlayer’ı ozgurlukicin.com sitesinde paket tanıtımları arasında veya PardusWiki’de genişçe anlatılmış olarak bulabilirsiniz. Biz burada bazı MPlayer'ın nasıl kullanıldığından biraz bahsedelim ve birçok kullanıcının aradığı özelliklerin ipuçlarını listeleyelim.

MPlayer aslında konsolda çalışan bir medya oynatıcısıdır ve arayüz bulundurmaz. Fakat Pardus’ta MPlayer’ı “Programlar > Çokluortam > MPlayer”dan çalıştırdığınızda güzel bir arayüz ile çalışır. MPlayer pek çok farklı arayüzle çalışabilir. Mesela Pardus’taki KMPlayer, Gnome-MPlayer ve SMPlayer gibi yazılımlar aslında MPlayer’ın farklı bir arayüze sahip halidir. Eğer MPlayer’ı kaldıracak olursanız, daha önce dediğimiz gibi bu paketler de otomatik olarak kalkıyor. Bu yüzden hiç kaldırmamakta fayda var.

MPlayer, MPEG, AVI, OGG, OGM, ASF, WMA, WMV, QuickTime, MOV, MP4, Real Media, Matroska, FLI ve PVA gibi birçok video biçimini oynatabiliyor. Şu anda Pardus 2008 ile gelen MPlayer’da 129 adet ses ve 258 adet video kodeği mevcut diyeyim, siz ne kadar güçlü bir video oynatıcı olduğunu anlayın!

Bunların dışında OpenGL, SVGAlib, DirectFB gibi çıktılara da destek veren MPlayer, bu sayede düşük ekran kartlı bilgisayarlarda da kolaylıkla film izlemenize olanak sağlıyor. Film altyazılarını gölgeli izletebilen MPlayer sayesinde yazı rengi ile aynı renk arka planlarda dahi altyazıyı okuyabilirsiniz.

MPlayer ile sadece film dosyalarını değil, müzik dosyalarını da oynatabilirsiniz. MPlayer bu anlamda bütün çoklu ortam dosyalarını oynatabilen bir yazılım olma özelliğine sahip.

Altyazı Ekleme:

MPlayer birçok türde altyazıyı destekler. Altyazı eklemek için, iki yol denenebilir. Birincisi, filmi açtıktan sonra MPlayer üzerinde sağ tıklayın. “Aç” deyin ve “Altyazı Yükle”yi seçin. Altyazı dosyanızı bulup seçin. Sonra oynat tuşuna basın. İkinci yöntemdeyse, altyazı dosyasını MPlayer üzerine sürükleyip bırakın. Sonra oynat tuşuna basın.

Altyazılarda zaman uyuşması sorunu yaşıyorsanız, şu tuşlarla ileri ve geri alabilirsiniz:

• Z tuşu: Altyazı gecikmesi -100 ms
• X tuşu: Altyazı gecikmesi +100 ms
• Y tuşu: Birer satır altyazı ilerleme
• G tuşu: Birer satır altyazı gerileme

Altyazı zamanlamasını ve konumunu ayarlamak:

Konsoldan bazı komutlarla altyazı zamanlaması ve konum ayarlarını yapabilirsiniz:

• -subdelay sec Altyazıları saniye olarak geciktirir. Negatif olabilir. Değer filmin konum sayacına eklenecektir.
• -subfps RATE Altyazı dosyasının kare/saniye oranını belirler (kesirli sayı).
• -subpos 0-100  Altyazıların pozisyonunu belirler.

Diğer Başlıca Kısayol Tuşları:

• Sağ/Sol tuşu : Geri/ileri sar (10 saniye)
• Yukatı/Aşağı tuşu : Geri/ileri sar (1 dakika)
• Pageup/Pagedown : Geri/ileri sar (10 dakika)
• </> tuşlar : Çalma listesinde önceki/sonraki
• P veya boşluk : Duraklat (devam etmek için herhangi bir tuşa basın)
• Q veya ESC : Durdur ve uygulamadan çık
• + ve - : Ses gecikmesini +/- 0.1 saniye olarak ayarla
• O : OSD modunu değiştirir
• * ve / : Sesi yükselt ya da alçalt
• Z veya X : Altyazı gecikmesini +/- 0.1 saniye olarak ayarla
• R veya T : Altyazı konumunu yukarı/aşağı ayarla

İpuçları:

Önizlemede donma: KTorrent ile film indirirken filmi seçip ve sağ tıklayıp veri klasörünü seçerek AVI dosyasını henüz bitmeden çalıştırdığınızda çektiğinin bir kısmını izleyip, videonun dilini ve kalitesini görebilirsiniz. Ama MPlayer bu durumda donarsa “CTRL+ALT+ESC”yi tıklayıp çıkan kuru kafa ile MPlayer’ı öldürmeniz gerekebilir.

Videolardan ekran görüntüsü almak: Filme sağ tıklayıp “Tercihler >Video > (Ximage/shm)” seçin. Bu işlemi bir kere yaptıktan sonra artık klavyeden Print Screen tuşunu kullanarak ya da KSnapshot programını kullanarak MPlayer’dan ekran görüntüsü alabilirsiniz.

Karşıtlık, parlaklık ve doygunluk ayarları: MPlayer üzerine sağ tıklayıp sentezleyiciyi açarak yapabilirsiniz.

Tam ekran kısayolu: Film çalışıyorken “F”ye tıkladığınızda tam ekran olacaktır. Tekrar “F”ye tıklarsanız eski haline dönecektir.

MPlayer menüsü: Kontrol penceresinin herhangi bir yerine sağ tıkladığınızda birçok kontrolü ve seçenekleri bulabileceğiniz MPlayer menüsü açılır.

Filmi ileri/geri almak: İzlediğiniz filmi sağ-sol tuşları ile 10 saniye, aşağı-yukarı tuşları ile de 1 dakika ileri/geri alabilirsiniz.

Altyazıların yerini değiştirmek: Yazılar biraz aşağıda kaldığından okuyamıyorsanız veya çok yukarıda olduğunu düşünüyorsanız, klavyenizden “R” ile altyazıyı yukarı, “T” ile aşağı alabilirsiniz.

OnScreenDisplay : “O” tuşu ekrana bilgi yazma seçeneğini (OnScreenDisplay) ayarlamanızı sağlar. Süre, kalan süre, işlemlerin anlık çıktılarının görünüp görünmemesi gibi seçenekleri bu tuşa basarak seçebilirsiniz.

Arayüz değiştirmek: MPlayer’ın arayüzünden sıkıldınız diyelim. Hemen katkı deposunu (Contrib deposunu) yükleyin. Pardus 2008’de zaten bu depo mevcut. Olmayanlar için, Paket yöneticisini açın ve araç çubuğundan “Ayarlar -> Paket Yöneticisini Yapılandır”ı seçin. Depolar sekmesinde “Yeni Depo Ekle”yi  tıklayın. Depo adını “Contrib”, depo adresini “http://paketler.pardus.org.tr/contrib-2008/pisi-index.xml” yazın ve “Tamam” deyin.

Katkı deposunu ekledikten sonra paket yöneticisini açın ve mplayer-skins paketini yükleyin. 2008 contrib deposunda da bulamadıysanız, şu adresi İnternet tarayıcınızın adres çubuğuna yazın:

http://paketler.pardus.org.tr/contrib-2007/mplayer-skins-20061208-2-1.pisi

Enter tuşuna bastığınızda yüklemek için sizden izin isteyecektir. “Birlikte aç -pm-install” deyin. Yükleme bittikten sonra paket yöneticisi açılacak ve paketiniz yüklenecektir.

Arayüz değiştirmek içinse izlemeniz gereken yol, programımızda farenin sağ tuşuna tıklayınca ortaya çıkan menüden “arayüz seçici”yi tıklamak; buradan istediğiniz arayüzü seçebilirsiniz. Örneğin resimdeki gibi; Terminator 3 arayüzünü seçebilirsiniz.

MicroDVD altyazı sorunu: Eğer MicroDVD altyazı dosyası kullanırken, altyazılar ile film arasında artan bir gecikme görürseniz, filmin ve altyazının kare hızı farklı demektir. Lütfen şunu unutmayın, MicroDVD altyazı biçimi tam kare numaralarını kullanır, saniyedeki  kare sayısı (fps) bilgisini içermez, bundan dolayı -subfps seçeneği bu biçimle kullanılmalıdır. Eğer bu sorunu kalıcı olarak çözmek istiyorsanız, kendiniz altyazı kare hızını dönüştürmelisiniz. MPlayer sizin için yapabilir, aşağıdaki komutla MPlayer’ı çalıştırın:

$ mplayer –dumpmicrodvdsub –fps subtitles_fps –subfps avi_fps \ -sub subtitle_ filename dummy.avi

Kötü bir ses sürücüsü: Eğer kötü bir ses sürücüsü varsa, konsoldan çalıştırırken -autosync seçeneğini deneyin, bu problemi çözecektir.

Çalma listesi ile izleme: Diyelim ki bir klasör içine 15-20 tane MPG ve WMV video klip yüklediniz ve bunları art arda izlemek istiyorsunuz. MPlayer üzerindeyken sağ tuşla tıklarsanız “Çalma Listesi” seçeneğini görürsünüz. Çalma listesi yaparak istediğiniz videoları sırasıyla izleyin.

MPlayer Türkçe altyazılardaki Türkce karakterleri görmüyor: O halde, sizin Truetype fontları kullanmıyorsanız, Türkçe fontlar yüklemeniz gerekmektedir.

Bir dosyaya çift tıkladığınızda MPlayer’ın öntanımlı çalışmasını istiyorsunuz: Dosyaya farenin sağ tuşu ile tıklayıp, açılan pencereden "Birlikte Aç" seçeneğinden "Diğer"i seçin. Bilinen  uygulamalar arasından "Programlar > Çokluortam > MPlayer" yolunu izleyerek MPlayer’ı seçin. Aşağıdaki "Bu dosya türüyle uygulamayı ilişkilendir" seçeneğine tik atıp “Tamam” derseniz, bundan sonra o türdeki bütün dosyalarınız MPlayer ile çalışır.