GNU/Linux'un ilk çıktığı zamanlarda “ağ kamerası” ve “Linux” kavramlarını aynı cümle içerisinde kullanmak hayal gibi geliyordu. Ancak son yıllarda yazılım sektöründeki gelişmeler, donanım firmalarının GNU/Linux’a verdiği desteğin de etkisiyle artık telekonferans uygulamalarında, MSN, Skype vb. ağ kamerası destekleyen uygulamalarda ağ kameralarının kullanımı kolay bir şekilde gerçekleştirilmektedir.
Sürücüler
GNU/Linux ve Pardus için geliştirilen ve şu anda aktif pek çok ağ kamerası sürücüsü projeleri bulunuyor. Bunlar içinde ön plana çıkan üç ana ağ kamerası sürücüsü projesi dikkatleri üzerine çekiyor.
Gspca sürücü projesi Sunplus, Z-star/Vimicro, Sonix, Etoms, Conexant, IcMedia/TransVision ve Pixart yonga setine sahip kameraları desteklemektedir ki, bu yonga setine sahip kamera sayısı 250’ye yakın. Bu listenin en güncel haline buradan ulaşabilirsiniz. Michel Xhaard ve Sylvie Xhaard’ın yoğun çabası ile geliştirilen gspca sürücüleri Pardus’ta öntanımlı olarak kurulu geliyor. Gspca sürücüsünü kullanan donanımlar arasında ülkemizde de yaygın olarak bulunan A4Tech ve Logitech ön plana çıkıyor. Hangi donanımın kesin çalışacağını kestirmek çok zor, çünkü gerek firmalar, gerekse satıcılar ürün paketlerinin üstüne “Linux ile çalışır” ibaresi koymuyor. Bu yüzden, henüz bir ağ kamerası sahibi değilseniz, almak istediğiniz ağ kamerasının Linux uyumlu olup olmadığını incelemenizi tavsiye ederim.
UVC (USB Video Class) ise kapsamlı bir diğer sürücü projesidir. UVC'nin desteklediği donanımlar arasında çeşitli Logitech kameraları, Apple iSight kamerası, Acer dizüstü bilgisayarlarda bulunan ağ kameraları ön plana çıkıyor. Bu projedeki sürücülerin tam listesiyse şuradadır.
Bir diğer sürücü sürücü projesiyse, www.linux-projects.org adresinde yer alan ve SONIX, Etoms, Vimicro (vimicro yongasetli kameralar için gspca kullanmanızı tavsiye ederim) ve Winbond yongasetli kameralar için geliştiren projedir.
Asus dizüstü bilgisayarlarda bulunan ağ kameraları da syntekdriver paketi ile destekleniyor. Eğer bir Asus dizüstü bilgisayar sahibiyseniz, bu sürücüyü Paket Yöneticisi’nden kurduktan sonra ağ kameranız sorunsuz olarak çalışacaktır.
Hangi sürücüyü kullanmalıyım?
Eğer GNU/Linux’da çalışan bir ağ kamerası kullanıyorsanız ve Pardus kullanıcısıysanız, kameranızın sürücüleri otomatik yüklüdür. Yine de bir sorun olduğunu düşünüyorsanız Paket Yöneticisi'ni kullanarak gspca veya uvc paketlerinin kurulu olup olmadığını kontrol edebilirsiniz. Hangi sürücünün hangi paketin içinde olduğunu öğrenmek için, ağ kameranızın aygıt ID’sini öğrenmeniz gerekiyor. KDE Bilgi Merkezi uygulamasında USB Aygıtları satırına tıklayarak üretici tarafından sağlanan marka/model bilgilerini ve daha önemlisi cihazın ID numarasını öğrenebilirsiniz. İkinci bir yol olarak konsolu açıp /usr/sbin/lsusb komutu vererek de aynı sonuca ulaşabilirsiniz:
$ lsusb
Bus 005 Device 001: ID 1d6b:0001 Linux Foundation 1.1 root hub
Bus 006 Device 001: ID 1d6b:0001 Linux Foundation 1.1 root hub
Bus 002 Device 002: ID 04f2:b008 Chicony Electronics Co., Ltd USB 2.0 Camera
Bus 002 Device 001: ID 1d6b:0002 Linux Foundation 2.0 root hub
Bus 004 Device 002: ID 1bcf:0007 Sunplus Innovation Technology Inc.
Bus 004 Device 001: ID 1d6b:0001 Linux Foundation 1.1 root hub
Bus 001 Device 001: ID 1d6b:0002 Linux Foundation 2.0 root hub
Bus 003 Device 001: ID 1d6b:0001 Linux Foundation 1.1 root hub
Bu çıktıda koyu olarak yazdığım kısım benim ağ kameramı ifade etmektedir. 04f2:b008 ise aygıt ID’sidir. Bize gereken kısım 04f2:b008 kısmıdır. Siz de lsusb komutunu verdikten sonra aygıt ID’sini öğrenip proje sayfalarından kameranızın desteklenip desteklenmediğini denetleyebilirsiniz.
Kameram Çalışıyor mu?
Konsolu açıp test-webcam komutunu verdiğinizde, eğer görüntü alabiliyorsanız kameranız çalışıyor demektir. Eğer bu komutla görüntü alamazsanız test-webcam -v4l2 komutunu deneyin. Eğer "no such device /dev/video" şeklinde bir hata görüyorsanız, ağ kameranızın sürücüsü yüklenmemiş demektir. Eğer görüntü alabiliyorsanız, bunu kullanabileceğiniz uygulamalardan birini açıp ağ kameranızı kullanmaya başlayabilirsiniz.
Kamera Uygulamaları
Kopete, Amsn, Emesene, Skype gibi haberleşme uygulamalarında herhangi bir ayar yapmaya gerek kalmadan kameranızı kullanabilirsiniz. Kameranızla resimler çekmek, videolar kaydetmek isterseniz aşağıdaki uygulamalardan istediğinizi Paket Yöneticisi’nden kurabilirsiniz.
Wxcam, Wx araç setiyle yazılmış, yetenekli bir uygulamadır. Değişik efektlere sahiptir. Eğer bu uygulamayla görüntü alamıyorsanız biraz ayar yapmakta fayda var. Ayarlar > Özellikler menüsünde Çerçeve biçemini sırayla deneyip (her ayardan sonra programı kapatıp açmak gerekiyor), Sürücü değerini otomatik olarak ayarlayın. Işık gölge seçenekleriniyse, Ayarlar > Görüntü Dengesi kısmından yapabilirsiniz.
Cheese, Mac OS X'deki Photo Booth uygulamasını andıran ve eğlenceli efektler yapabileceğiniz çok hoş bir uygulamadır. “Etkiler”e tıklayıp efekt seçebilirsiniz. Aynı anda birden fazla efekt seçmeniz mümkün. Resim çekmede veya video kaydetmede geri sayım sayesinde fareden uzak bir yerde resim veya video çekmek için çekimi başlatmak için ayrı birine ihtiyacınız da kalmıyor. Önerim eğer kameranız varsa Wxcam ve Cheese sisteminizde mutlaka kurulu olsun.
Ağ kameraları gördüğünüz gibi sadece Windows’ta çalışan aygıtlar değil. Gün geçtikçe artan donanım desteği sayesinde ağ kameraları Linux’da da sorunsuzca çalışmaya başladılar. Desteklenmeyen donanımlar içinse donanım firmalarından GNU/Linux sürücüleri talep etmek, hepimizin görevi!
