Gimp Filtreleri - 2

Gimp filtrelerini tanımakla ilgili ilk yazımızda Bulanıklaştırma ve Gürültü filtrelerini incelemiştik. Devam niteliğinde olan bu yazıda da Kenar Tanıma, Birleştirme ve Generic filtreleri üzerinde duracağız. Bu arada; filtreleri bir resme, katmana ya da sadece seçili bir bölgeye uygulayabileceğimizi unutmayalım.

Bölüm 3: Kenar Tanıma Filtreleri

Bu bölümde “Difference of Gaussians”, “Edge”, “Laplace”, “Neon” ve “Sobel” filtreleri bulunmaktadır. Bu filtreler, bir resimdeki farklı renkler arasındaki sınırları bularak resimde yer alan nesnelerin dış hatlarını belirlememizi sağlar. Şimdi bu filtreleri teker teker inceleyelim.

1. Difference of Gaussians: Resimdeki nesnelerin kenarlarını belirlemede en çok kullanılan filtrelerden biridir. Resme ya da seçili bölgeye iki farklı yarıçap değerine sahip bulanıklık filtresini (gaussian blur) uygulayarak bir sonuç elde eder. Önemli olan bulanıklık yarıçaplarını belirlemektir. Önizleme seçeneği bu konuda bize yardımcı olur. Küçük yarıçap değerlerini arttırmak kalın görünümlü kenarlar verirken; büyük çap değerlerini azaltmak, kenar için tanımladığımız eşik değerinin artmasına neden olur. Güzel bir netice için yarıçap-2 değerinin yarıçap-1 değerinden küçük olmasını tercih edin. (Radius 1 > Radius 2). Ayrıca yarıçap değerlerinin yanında bir zincir simgesi vardır. Eğer zincir birleşik şekilde ise, yarıçap-1 için girdiğiniz değerle orantılı olarak yarıçap-2 değeri de değişecektir. İsterseniz fare ile üstüne tıklayarak zinciri ayırabilir ve yarıçap değerlerini ayrı ayrı girebilirsiniz.

“Normalize” ifadesinin seçili olması resimdeki parlaklığı arttırır.

“Invert” seçimi ise sınırların beyaz arkaplan üstünde görünmesini sağlar, aksi halde resmin arkaplanı siyah olur.

2. Edge: Bu filtre bize farklı kenar belirtme yöntemleri sunar.

Bu yöntemler:

Sobel: Asıl Sobel filtresi kadar seçeneği olmadığı için özel bir yanı yoktur. Arkaplanı koyulaştırarak sınırları farklı renkle belirgin hale getirir.
Prewitt: Sobel’den farklı bir görünümü yoktur.
Gradient: Kenarlar daha ince, renk karşıtlığı (kontrast) az ve sobel’den daha bulanık olur.
Roberts: Sobel’den belirgin bir farkı yoktur.
Differential: Kenar parlaklığı daha azdır.
Laplace: Kendi özel filtresinden farklı bir yanı yoktur.Filtre penceresinde yer alan “amount” küçük değerlerde ince siyah kenarlı yüksek kontraslı resimler; büyük değerlerde ise kenarların yoğun olduğu düşük kontrastlı, koyu bölgelerin çok renkle gösterildiği resimler ortaya çıkarır. Wrap, Smear, Black seçeneklerinin ise bir işlevi yoktur.

3. Laplace: Bu filtre, ince, geniş kenarlı pikseller üreten laplacian yöntemini kullanarak resimdeki kenarları belirginleştirir. Resmin arkaplanı siyah olur.

4. Neon: Resimdeki kenarlara parlak neon efektini uygulayarak kenarları ortaya çıkarır. Yarıçap (Radius) değeri kenarların hangi genişlikte belirginleşeceğin ayarlamamızı sağlar. Miktar değeri ise fitrenin hangi oranda uygulanacağını ayarlar. Örrnek olarak verilen resimde yarıçap değeri: 5 ve miktar : 0,40 için alınan sonuç görülmektedir.

5. Sobel: Resim üstünde ayrı ayrı yatay ve düşey kenarları belirginleştirir. Sobel horizontal (yatay): yakın yatay sınırlara uygular Sobel vertically (düşey): yakın düşey sınırlara uygular Keep sign of result: Bu özellik sadece yönlerden biri seçili olduğunda çalışır. Girinti ve çıkıntılarla resme kabartma görünümü verir.

Bölüm 4: Birleştirme Filtreleri

İki ya da daha fazla resmi tek resim olarak birleştiren filtrelerdir. “Depth Merge” ve “Film” olmak üzere iki adettirler.

1. Depth Merge: İki resim ya da katmanı birleştirmek için kullanılır. Her resmin hangi bölümlerinin görüneceğini belirleyebilirsiniz. Resimlerin her biri maske olarak çalışan bir haritayla eşleştirilir. Resme uygulandığı zaman, maskenin koyu kısımları alttaki resmi gösterir ve parlak kısımlar da resmi maskeler. Bu filtre ile çalışmak için resim ve haritalar aynı büyüklükte olmalıdır. Çok katmanlı bir resme de bu filtreyi uygulayabilirsiniz. Bu durumda seçim yapabilmek için bütün katmanlar bir listede sunulur.

Source 1, Source 2: Birleşmede kullanılacak kaynak resimleri tanımlar.
Depth Map: Kaynaklar için dönüşüm haritası olarak kullanılacak resimleri tanımlar.
Overlap: Resimler arasındaki yumuşak geçişi sağlar.
Offset: Bu özellik resimlerin birleşme oranını ayarlar. Resimlerden birinin diğerine
göre daha çok ya da daha az ön planda olmasını sağlar.
Scale 1, Scale 2: Offset özelliğine benzer. Farkı daha hassas olması ve her bir haritayı ayrı ayrı işlemesidir. Ölçeği daha düşük değere getirdiğinizde resmi daha koyu yapacak, böylece birleştirmede siyah renk ön plana çıkarak resmin daha fazla kısmının görünmesini sağlayacaktır.

2. Film: Birçok resmi bir fotoğraf filmi içinde birleştirir. Resimlerde renk ya da herhangi başka bir özelliği değiştirmez. Filtreyi seçtiğimizde açılan menünün “Selection” bölümünde yer alan ifadeleri incelersek;

Fit Height to Images: Elde edilecek film şeridinin yüksekliğini ana resimlerin yüksekliğine uydurur.
- Yükseklik: Elde edilecek resmin yüksekliğini ayarlamamızı sağlar. Eğer ana resimlerin yükseklikleri farklı ise belirtilen değere uygun hale getirir.
- Renk: Resimlerin çevresinde kullanılacak rengi belirler.
Start Index: Resimler için kullanılacak başlangıç numarasını belirler.
Yazı Tipi: Sayıların yazı tipini belirler.
Renk: Sayılar için kullanılacak rengi belirler.
At Top, At Bottom: Sayıların film şeridi üzerindeki yerini belirler. (at top: üstte, at bottom: altta)
Available Images: Birleştirme için kullanılabilecek resimleri gösterir.
On Film: Birleştirmek için kullanılan resimleri gösterir.
Ekle: Birleştirilmesini istediğimiz resimleri film şeridine ekler.
Kaldır: Film şeridinde kullanmak istemediğimiz resimleri kaldırmak için kullanılır.

“Advanced” bölümünde yer alan ifadeleri incelersek;

Image Height: Film şeridinde yer alan her bir resmin yüksekliğini ayarlar.
Image Spacing: Film şeridinde yer alan resimler arası boşluğu ayarlar.
Hole Offset: Film şeridinde yer alan deliklerin yerini ayarlar.
Hole Width: Film şeridinde yer alan deliklerin enini ayarlar.
Hole Height: Film şeridinde yer alan delikler arası boşluğun yüksekliğini ayarlar.
Hole Spacing: Film şeridinde yer alan delikler arası mesafeyi ayarlar.
Number Height: Sayıların yüksekliklerini, resmin yüksekliğiyle orantılı olarak ayarlar.

Bölüm 5: Generic Filtreleri

1. Convolution Matrix: Basit bir filtre oluşturmanıza yardımcı olur. 5x5 piksel kutu içinde bulunan renk değerlerini, matristen aldığı değere uygun olarak çevredeki bütün piksellere ekler. Böylece matrise ekleyeceğiniz sayısal değerlerle çok değişik filtre efektleri elde etmeniz mümkün olur. Eksi sayı değerlerini de kullanabilirsiniz. Açılan filtre penceresindeki ifadeleri incelersek;

Matrix: İstediğimiz değerleri kutulara gireceğimiz 5x5 matrisdir.
Divisor: İlk hesaplamadan elde edilecek sonuç bu değere bölünecektir.Genelde “1” kullanılır böylece sonucu etkilemez.
Offset: Bölme sonucuna eklenecek değerdir. Olumsuz sonuçları önlemek için kullanışlıdır. Negatif değer kullanılabilir.
Border: İlk piksel kenara geldiğinde resimden atılır. Bu durumda hangi filtrenin seçileceği önemlidir :
- Extend: Bahsedilen bölüm hesaba katılmaz.
- Wrap: Bahsedilen bölüm karşı taraftaki piksellere geçer, böylece pikseller bir taraftan kaybolur ve öteki tarafa taşınır.
- Crop: Bahsedilen taraftaki piksellere herhangi bir şey yapılmadan resimden kesilip atılır.
Kanallar: Bir ya da daha fazla kanal seçilebilir.
Alpha Weighting: Bu özellik seçili değilse filtre uygulanırken şeffaflık hesaba katılmaz.

Filtrenin işleyişi aslında bir dizi matematiksel işlemdir. Bu uygulamayı, biri resime ait olan, diğerini bizim belirlediğimiz iki matrisin çarpımı ve elde edilen sonucun resime uygulanması şeklinde özetleyebiliriz.