Bölüm 12: Harita Filtreleri
arita filtreleri bir resmi düzenlemek için harita adı verilen nesneleri kullanır, böylece resminizi bir nesne olarak haritalandırmış olursunuz. Bu yöntemle 3B görünümlü kabartmalar (Bump Map); küre, silindir, kutu şeklinde nesneler (map object) elde edebileceğiniz gibi web sayfalarınız için çok farklı döşemeler oluşturabilirsiniz (illusion, make seamless, tile, paper tile,vb). Yazıyı fazla uzatmadan harita filtrelerini tanımaya başlayalım.
Bump Map
Resimleri kabartarak 3B görünümü verir. Kabartma yüksekliği, benek parlaklığına ve seçtiğiniz ışık doğrultusuna göre değişir.
- Önizleme: Seçeneklerde yapılan değişiklikleri eşzamanlı gösterir.
- Bump Map: Bu açılır liste, filtrenin uygulanması için kullanılacak harita resmini seçmenize izin verir. Listede çalışma penceresinde yer alan resimler görülür. Filtre penceresini açtıktan sonra ekleyeceğiniz resimler bu listede yer almaz.
- Map Type: Bu seçenek harita resmini oluşturmak için kullanılacak yöntemi tanımlamamıza izin verir. Doğrusal, sinüssel ve küresel olmak üzere üç yöntem vardır.
- Compensate for darkening: Filtre uygulandığında resmi biraz koyulaştırır. Bu özelliği seçerek dengeli bir koyuluk elde edebilirsiniz.
- Invert bump-map: Kabartma işleminde öntanımlı olarak parlak benekler tümsekleştirilirken, koyu benekler çukurlaştırılır. Özelliği seçili hale getirerek bu durumu tersine çevirebilirsiniz.
- Tile bump-map: Bu özellik seçili ise resimde kabartma yapılmaz. Resminizi bir web sayfasının deseni olarak kullanıyorsanız, birleşim yerleri belli olmayacak şekilde desenler sayfaya yerleştirilir.
- Azimut: Sınır noktasına göre yapılan ışıklandırma ile ilgilidir (0 - 360). Artan değerler saat yönündedir.
Elevation: Ufuktan (0.50°) zirveye (90°) olan yükseklik. Azimut ve Elevation açılarının daha rahat anlaşılması için görseli inceleyebilirsiniz.- Derinlik: Bu ayarla tümseklerin yüksekliğini ve çukurların derinliğini düzenleyebilirsiniz.
- X/Y offset: Resme göre harita resminin konumunu yatay (X) ve/veya düşey (Y) olarak ayarlayabilirsiniz.
- Water Level: Eğer resminizde saydam bölgeler varsa bunlar koyu bölgeler gibi işlem görecek ve filtre uygulandıktan sonra çukur olarak görüleceklerdir. Yapacağınız ayarlamayla çukurları azaltabilirsiniz. Sea level değeri 255’e ulaştığında çukurlar kaybolur. Eğer “Invert bump-map” ifadesi seçiliyse, saydam bölgeler varsa bunlar parlak bölgeler gibi işlem görecek ve Sea Level ayarı tümsekleri azaltacaktır.
- Ambient: Resmi çevreleyen ışığın yoğunluğunu kontrol eder. Büyük değerlerde gölgeler zayıflar ve kabartma azalır.
Displace
Resimdeki uygun beneklerin yerini değiştirmek için bir “yer değiştirme haritası” kullanır. Kullanılacak X ve Y yer değiştirme haritaları gri ölçekli ve resimle aynı ebatta olmalıdır. Filtre farklı bozulma efektlerine izin verir. Örneğin bir bayrak resminden resimdekine benzer bir harita kullanarak elde edeceğiniz birkaç resmi .gif uzantısı ile kaydederseniz dalgalanan bir bayrak animasyonu elde edebilirsiniz.
- Önizleme: Seçeneklerde yapılan değişikliklerin eşzamanlı izlendiği penceredir.
- Displacement Mode: Çalışmanızda yer değiştirmenin X ya da Y doğrultusunda yapıldığı kartezyen koordinatlarını kullanabilir ya da yer değiştirmenin yarıçap doğrultusunda uygulandığı resmin eğilip büküldüğü polar koordinatları tercih edebilirsiniz. Her iki kipte de yer değiştirme doğrultusu ve miktarı yer değiştirme haritasındaki uygun beneklerin yoğunluğuna bağlıdır.
- X/Y Displacement: Kip olarak kartezyen koordinatları seçildiğinde aktif olurlar. Filtre girdiğiniz X, Y değerlerine göre benekler için sonucun 0-255 aralığında olduğu bir hesaplama yapar. 0-127 değer aralığındaki benekler X değerleri için sağa ve Y değerleri için aşağıya doğru yer değiştirilir. 128-255 aralığındaki benekler, X için sola ve Y için yukarı doğru yer değiştirilir.
- Pinch / Whirl: Kip olarak polar koordinatlar seçildiğinde aktif olurlar. Pinch için 0-127 değer aralığına sahip beneklere resmin merkezine doğru yer değiştirme yaptırırken 128-255 değer aralığına sahip beneklere merkezden dışarı doğru bir yer değiştirme yaptırır. Whirl değeri beneklerin açısal koordinatlara göre döndürülmesini sağlar. 0-127 aralığındaki benekler saatin tersi yönünde, 128- 255 aralığındaki uygun benekler de saat yönünde yer değiştirilir.
- Edge behavior: Bu bölüm sınırlarda uygulanacak yer değiştirme yöntemini ayarlamamızı sağlar. Wrap, bir kenarda kaybolan kısımın karşı kenarda görünmesini sağlar. Smear, yer değiştirme nedeniyle boşalan benekler resimdeki komşu benekler tarafından doldurulur. Black, yer değiştirme nedeniyle boşalan benekler siyah renkle doldurulur.
Fractal Trace
Resmi Mandelbrot yöntemi ile bir fraktala dönüştürür.
- X1, X2, Y1, Y2, Depth: En büyük ve en küçük X,Ydeğerlerini temsil ederler. Fraktalın resim üstünde yayılması ve derinliği gibi özellikler buradan belirlenir.
- Outside type: Resmi fraktal olarak haritalarken bazı boşluklar ortaya çıkabilir. Bu boşlukları Siyah, White, Şeffaf ile doldurabilir ya da Wrap seçeneği ile karşı tarafla aynı görünüme getirebilirsiniz.
Illusion
Bu filtreyle resminiz çiçek dürbünü (kaleydoskop) gibi görünür. Resmin çok sayıda kopyası oluşturulur ve merkezinde resminiz bulunacak
şekilde bu kopyalar çevresine yerleştirilir.
- Divisions: Filtre uygulaması için resmin kaç kere çoğaltılacağını belirler. -32 ile 64 değer aralığındadır. Eksi değerler çiçek dürbününün dönme yönünü tersine çevirir.
- Modes: Resmin çoğaltılmasında kullanılacak iki yerleştirme kipi vardır.
Make Seamless
Yumuşak geçişlerle resmi bir döşeme olarak düzenler. Filtrenin seçenekleri olmadığı için elde edilen resim üstünde bazı düzenlemeler yapmanız gerekebilir.
Map Object
En önemli harita filtrelerinden biridir. Bir resmi küre, kutu ya da silindir şeklindeki bir nesneye çevirir. Özellik ve seçenekleri çoktur.
- Önizleme: Farklı seçeneklere sahiptir. Yapılan değişiklikleri görmek için ön izle düğmesine basarak pencere güncellenir. Işık sekmesi seçiliyken fare ile ışık kaynaklarını önizleme penceresinin üstüne sürükleyerek yerleştirebilirsiniz. Zoom düğmeleri ile resmin üstünde istediğiniz bölgeyi yaklaştırıp uzaklaştırabilirsiniz. “Show Preview Wireframe” ifadesini seçerek önizlemeye ızgara ekleyerek yerleştirme ve döndürmelerde işinizi kolaylaştırabilirsiniz.
- Map to: Açılır pencereden, düz, küre, kutu ya da silindir haritalama yöntemlerinden biri seçilir.
- Transparent background: Bu seçenek oluşacak nesnenin çevresini saydamlaştırır. Aksi halde arkaplan öntanımlı renkle doldurulur.
- Tile source image: Düzlemsel nesne konum sekmesi seçenekleri hareket ettirilip yer değiştirme yapıldığında resmin bazı bölümleri boş kalabilir. Bu ifadeyi seçili hale getirerek boş kalan kısımları resmin kopyalarıyla doldurabilirsiniz. Bu seçenek düzlemsel haricindeki harita yöntemlerinde kullanılmaz.
- Create new image: Bu ifade seçildiğinde yeni bir resim oluşturulur ve filtre bu yeni resim üstüne uygulanır.
- Enable antialiasing: Renklerin kenarlarında oluşan istenmeyen kırıkları düzeltmek için seçilir. Depth, antialiasing kalitesini; Threshold, antialiasing miktarını belirler. Belirtilen değerin altındaki beneklerde antialiasing işlemi durur.
- Işık: Lightsource type (ışık kaynağı tipi), açılan pencereden noktasal (point), yönlü (directional), ışık yok (no light) seçeneklerinden birini seçebilirsiniz. Lightsource color, açılan renk seçim penceresinden ışık rengini belirleyebilirsiniz.
- Madde: Yoğunluk seviyeleri, ışığın doğrudan düşmediği yerlerdeki renk miktarı için ambient değerini; ışıkla aydınlatılan bölgelerdeki rengin yoğunluk miktarı için de diffuse değerini ayarlıyoruz. Yansıma, Diffusion büyük değerler resmi daha parlak yapar. Specular, aydınlatmanın yoğunluğunu ayarlar. Highlight, büyük değerler aydınlık bölgelere odaklama yapar.
- Konum: x, y, z koordinatlarına göre nesneyi resim üstünde yerleştirir. Rotation, nesneyi girilen değerlere göre x y, z eksenleri doğrultusunda döndürür. Seçilen harita yöntemlerine göre filtre penceresi üstünde yeni bir sekme daha oluşur.
Kutu: Harita olarak kutu nesnesini seçtiğinizde bu sekme belirir. Match Images to Box Faces, oluşacak kutunun her bir yüzü için bir resim seçebilirsiniz. Tabi bu resimler filtreler çalıştırılmadan önce pencerede açılmış olmalıdır. Scale, kutunun x, y, z yönlerindeki büyüklüğünü ayarlamak için kullanılır.- Silindir: Harita olarak silindir nesnesini seçtiğinizde bu sekme belirir. Images for the Cap Faces, silindir yüzeyinde görünmesini istediğimiz resimleri belirliyoruz. Silindirin yarıçapını belirlemek için radius değerini, boyunu belirlemek için de uzunluk değerini kullanıyoruz.
Paper Tile
Resmi dörtgen şeklinde pek çok parçaya böler ve bu kesilmiş parçaları resmin üstüne yerleştirir. Bazen bu parçalar resmin kenarlarından dışarı taşabilir.
- Division: X, Y ve ebat değişkenleri başta ayarlanmalıdır ki parçaların boyutu ve sayısı yatay ve düşey doğrultularda resme uygun olsun.
Movement
- Max (%): Dörtgenlerin kenar ebatlarına göre en fazla kaydırma miktarının yüzdesi.
- Wrap around: Döşemeler taşınırken bazıları resim kenarından taşabilir. Bu seçenek seçildiğinde bir kenardan taşan bölüm karşı kenardan içeri girer.
- Fractional Pixels: Resmi kesme işlemi esnasında bazı ana benekler kalabilir. Bu durumu düzeltmek için üç yöntem vardır:
- Background: Kalan benekler bir sonraki bölümde tanımlanacak olan arka plan çeşidi ile yer değiştirilir.
- Ignore: Arka plan çeşidi seçeneği hesaba katılmaz ve kalan benekler aynen korunur.
- Force: Kalan benekler de kesilir.
- Background Type: Eğer seçiliyse, altı seçenek arasından kullanılacak arka plan çeşidini belirleyebilirsiniz :
- Transparent: Arka plan saydam olarak belirlenir.
- Inverted image: Arka plan renkleri tersine çevrilir.
- Image: Arka plan renkleri değişmez. Temel resim arka plan olur.
- Foreground Color: Kalan benekler araç kutusundaki ön plan rengi ile yer değiştirilir.
- Background Color: Kalan benekler araç kutusundaki arka plan rengi ile yer değiştirilir.
- Select here: Bu düğme seçildiğinde renk paletine tıklandığında açılan renk seçici ile belirlediğiniz renk arka plan olarak kullanılır.
- Centering: Eğer seçiliyse döşemeler resmin merkezinde toplanır.
Small Tiles
Resmi ufaltarak pek çok kopya şeklinde temel resmin içine döşer.
- Number of Segments: Seçtiğimiz sayının karesi (n²) kadar sayıda döşeme kullanılır. Örneğin üç seçilirse resimde dokuz adet döşeme kullanılır.
- Opacity: Bu seçenek sadece resminiz alfa kanalına sahipse kullanılır. Elde edilecek resmin saydamsızlığını ayarlar.
- Flip: Döşemeleri yatay ya da düşey doğrultuda döndürebilirsiniz. Ayrıca isterseniz hangi döşemelerin döndürüleceğine de karar verebilirsiniz:
- All tiles: Hepsi.
- Alternate tiles: Sadece sıralamada tek sayıya denk gelen döşemeler döndürülür.
- Explicit tile: Satır ve sütun numarasını kutulara girerek belli bir döşemenin dönmesini de sağlayabilirsiniz. Seçtiğiniz döşeme önizlemede işaretlenecektir.
Tile
Temel resmi çok sayıda kopyalayarak daha büyük bir resim içinde bunları birleştirir.
- Width/Height: Elde edilecek yeni resmin genişlik ve yükseklik değerleridir.Bu değerler temel resme göre daha büyük olmalıdır aksi halde tek resimlik bir görünüm elde etmiş olursunuz. Değerlerin yanında yer alan zincir bağlı şekildeyse girilen genişliğe göre yükseklik değeri de otomatik olarak atanır. Dilerseniz zinciri çözerek iki değeri de elle girebilirsiniz. Ayrıca sağı solu kesilmiş bir görünüm elde etmek istemiyorsanız gireceğiniz değerler temel resmin ebatlarının katları şeklinde olmalıdır.
- Create New image: Seçildiğinde filtre uygulaması yeni bir resim penceresinde yapılır.
Wrap
Yer değiştirme haritasının grilik derecesine ve renk geçiş miktarına göre beneklerin yerini değiştirir. Harita üstünde renk geçiş miktarının fazla olduğu bölgelerdeki yer değiştirme miktarı fazla olurken, renk geçişinin olmadığı tek renkli bölgelerde bir değişiklik olmaz. Değişiklik olmasını istemediğiniz yerler için haritada o bölgeye denk gelen kısmı tek renk yapmanız yeterlidir.
Basic Options
- Step Size: Filtrenin uygulayacağı yer değiştirme miktarıdır. Bir beneklik ye değiştirme için gerekli olan değer 10’dur. Eksi değerler zıt yönde yer değişt yaptırır.
- Iterations: Filtrenin kaç kez uygulanacağını belirler.
- On Edges: Yer değiştirme işleminden dolayı kenarlarda boşluklar oluşabili Bu durumu düzeltmek için dört seçenekten birini tercih edebilirsiniz. Wrap, bir kenarda kaybolan benekler karşı kenara eklenir. Smear, boş yerler komş bölgelerdeki benekler ile doldurulur. Black, boş kalan bölgeler siyah renk ile doldurulur. FG Color, boş kalan yerler araç kutusunda seçili bulunan ön pla rengi ile doldurulur.
- Displacement Map: Açılır menüden seçilecek gri ölçekli resimlerden birini harita olarak kullanabilirsiniz. Filter uygulaması başlatılmadan önce temel resminizle aynı ebatta olan harita resmi eklenmiş olmalıdır.
Advanced Options
- Dither Size: Tek seferde bütün beneklerin yerini rasgele değiştirir.
- Rotation Angle: Kullanılan haritadaki renk geçişinin doğrultusuna göre yer değiştirme açısını ayarlar.
- Magnitude map: Yer değiştirme haritasına ek olarak genlik haritası da kullanabilirsiniz. Kullanım için “Use magnitude map” ifadesi seçmeniz gerekmektedir. Bu harita gri ölçekli ve temel resimle aynı boyutlarda olmalıdır. Genlik haritasının grilik derecesine bağlı olarak filtre uygulamasının resim üstünde bazı bölgelerde daha kuvvetli olması sağlanabilir. Genlik haritasının beyaz kısmına denk gelen resimdeki bölgeler filtreden etkilenirken, siyah kısmına denk gelen bölgeler filtreden etkilenmez.
More Advanced Options
- The Gradient Map: Gri ölçekli bir haritadır.Beneklerin yer değiştirmesi gri ölçek geçiş doğrultusuna bağlıdır. Gradient scale seçeneği ne kadarlık bir değişimin yer değiştirme miktarını etkileyeceğini belirler. Filtre bütün resmi etkileyecek şekilde uygulanır.
- The Vector Map: Bu harita ile yer değiştirme, açı kutusuna girilen değere bağlı olur. 0° yukarı yöndür. Açılar saatin tersi yönünde gider. Vector Magnitude değeri her bir tekrarda resmin kaç benek öteleneceğini belirler.
Geldik bir yazının daha sonuna...
“Gimp Filtrelerini Tanıyalım-8” başlıklı yazımızda görüşmek üzere, Pardus’lu ve Gimp’li güzel günler..