KDE 4 ile birlikte KDE bünyesine katılmış olan ve masaüstü kullanımımızı kolaylaştırmak, şıklaştırmak ve keyiflendirmek için hazırlanan Masaüstü Efektleri ile birlikte, hiçbir fazladan yazılım gerekmeksizin KDE kullanıcılarının oldukça şık görsel efektlerden faydalanması sağlanmıştır. KDE 4.5'in kapıya dayandığı bu günlerde, efektler de son derece gelişmiş bir hal aldı.

KDE 4 ile birlikte eklenen bir özellikle tam ekran uygulamalarda efektlerin otomatik olarak askıya alınması sağlandı. Yine de efektleri elle askıya almak daha mantıklı bir seçenek oluyor. Bunun içinse “ALT + SHIFT + F12” tuşlarına basmak gerek. Tekrar açmak için gene aynı tuşlara basmak yetiyor.

“Sistem Ayarları > Masaüstü > Masaüstü Efektleri” altından ulaşabileceğiniz ayarları anlatmaya başlayalım şimdi.

Genel

Genel sekmesi, adından da anlaşılacağı üzere, efektler üzerinde yapabileceğiniz temel ayarları içermektedir. Buradan efektleri devreye sokabilir, temel efekt ayarlarını yapabilir, değişim efektlerinin hangileri olacağını belirleyebilir ve efekt hızını ayarlayabilirsiniz.

Gelişmiş pencere yönetimi: pencere yönetimiyle alakalı değişik efektleri tek tıkla aktif etmenizi sağlamaktadır.

Gölgeler: Gölge efektini aktif etmeyi sağlar. Gölgeler ile alakalı gelişmiş ayarları birazdan Tüm Efektler sekmesinde göreceksiniz.

Çeşitli canlandırmalar: Bu ayar, çeşitli canlandırma efektlerini (Küçültme, Kapanma, Açılma...) açmanızı sağlar.

Pencere değiştirme efekti: Pencere değiştirme kısayolunun hangi efekti çalıştıracağını ayarlayabileceğiniz kısımdır.

• Kutu Pencere Seçici: Basit bir efekttir. Her pencereden bir ekran görüntüsünü kutu içinde göstererek listelenir.
• Şimdiki Pencereler: Tüm pencereler ekranı kaplayarak listelendir.

• Kapak Pencere Seçici: Resimde de göreceğiniz üzere, pencerelerin bir albüm kapağı gibi listelendiği bir efekttir.
• Dönen Seçici: Pencerelerin arka arkaya listelendiği bir efekttir.

Masaüstü değiştirme efekti: Masaüstünü değiştirirken hangi efektin kullanılacağını seçmenizi sağlar.

• Kaydır: Bu efekti seçtiğinizde masaüstlerinde gezerken açık pencereler, masaüstünden kayarak hareket ederler. Eğer sağdaki masaüstüne geçiş yapıyorsak masaüstü sağdan sola, soldaki masaüstüne geçiyorsak soldan sağa, aşağıdaki masaüstüne geçiş yapıyorsak aşağıdan yukarı, yukarıdaki masaüstüne geçiyorsak yukarıdan aşağı şekilden bir kayma yapacaktır.
• Masaüstü Küp Animasyonu: Pencere değiştirirken masaüstü küpünü gösterir.
• Masaüstü Kaybolması: Masaüstünü değiştirirken o an aktif olan masaüstünün silikleşerek yeni masaüstüne geçilmesini sağlayan efekttir.

Canlandırma hızı: Efektlerin hangi hızla çalışacağını seçiyorsunuz. Normal en idealidir.

Tüm Efektler

Bu sekmeden tüm efektleri elle aktif edebilir ya da ince ayarlarını yapabilirsiniz. Efektler belli başlıklar altında toplanmıştır. Her efektin yanındaki butonlardan o efekt hakkında detaylı bilgi alabilir ya da varsa ince ayarlarını yapabilirsiniz.

Araçlar:

Araçlar sekmesi altında iki araç vardır.

Boyamayı göster: Bu efektle masaüstünde güncellenen alanlar renklenecek.

FPS Göster: Bu efektle grafik başarımını ekranın sağ üst köşesinden takip edebilirsiniz.

Erişilebilirlik:

Erişebilirlik, masaüstüne erişimi daha kolay hale getirmemizi sağlayan efektler bulunuyor.

Büyüt: Meta (Windows tuşu) tuşu ile * / - tuşlarına basarak, masaüstünü büyütüp / küçülte bilirsiniz.

Büyüteç: Fare altında kalan bölümü büyüten efekttir. Kutu ve balık gözü şeklinde iki alternatifi vardır.

Fareyi İzle: Etkinleştirdiğinizde farenin yerini belli edeceğiniz bir efekt.

Keskinleştir: Masaüstünüzü keskinleştirir.

Konum Yardımcısı: Pencereyi taşırken masaüstünün ortasını bulmanızı sağlayan bir araç

Negatifleştir: Masaüstleri ve pencerelerin renklerini tersine çeviren bir efekt.

Görünüm:

Görünüm bölümüyse görsel efektlerin bol olduğu KDE 4 efektlerinin en eğlenceli kısmıdır. Burada pencerelerimize değişik efektler vererek masaüstü kullanımımızı eğlenceli hale getirebiliriz.

Açılan Pencereleri Canlandır: Yeni pencere açılışlarını canlandıran efekt.

Biçimler: Pencerelerin gösterilip gizlenmesini pürüssüzleştirir.

Fare izi: Fareyle masaüstünde çizgiler çizmenizi sağlayan bir efekt.

Giriş: Giriş yaparken masaüstünüzü pürüzsüzce belirginleştiren bir efekt.

Gölge: Pencerelerin altlarına belirlediğiniz renkte bir gölge ekler. (Not: Oxygen pencere kenarlığındayken bu efekte fazla gerek yoktur)

Görev Çubuğu Küçük Resim Ön izlemeleri: Masaüstünde yer alan pencerelerin küçük bir ön izleme resmini görev çubuğu üzerinde görmenizi sağlayan efekt.

Kayan Bildirimler: Plasma bildirimlerinin kayan bir biçimde açılıp kapanmasını sağlayan bir efekttir.

Kaybolma: Pencerelerin gösterilirken pürüzsüz bir şekilde belirginleştiren, gizlenirken de pürüzsüzce solduran bir efekt.

Kaydır: Sanal masaüstleri arasında geçiş yaparken, pencereleri kaydıran bir efekt.

Küçültme Canlandırması: Pencerelerin küçülüşünü canlandırır.

Masaüstü Kaybolması: Masaüstleri arasında dolaşırken masaüstlerini silikleştirerek değiştiren bir efekttir.

Parçalara Böl: Kapatılan pencereleri küçük parçalara bölerek kapatan bir efekt.

Patlama: Kapatılan pencereleri patlama efekti ile kapatır.

Pencereyi Vurgula: Görev yöneticisinde üzerine geldiğiniz pencerenin vurgulanmasını sağlar.

Sallanan Pencereler: Pencereleri taşırken şekillerini bozan efekt.

Sihirli Lamba: Kapatılan pencereleri küçülüşünü ve yükselişini bir sihirli lambaya çeviren efekt.

Yan Küçük Resimcik: Ekranın bir kenarında pencerenin küçük bir resmini gösteren efekt.

Çıkış: Çıkış penceresi gösterilirken ekranı solduran efekt.

Şeffaflık: Farklı durumlar için pencerelere şeffaflık özelliği sağlayan efekt.

Güzelleştirme:

Güzelleştirme seçeneğinde sadece masaüstüne kar yağdırma efekti bulunuyor. Şimdilik...

Kar: Sıcak yaz günlerinde masaüstlerinize kar yağdıran bir efekt. Ama ufak sorunlar çıkartabilir.

Odaklama:

Odaklama seçeneği, pencereleri belirli koşullarda koyulaştırmamızı sağlar.

Geriye Kaydır: Sizi Uzay Yolu dizisinde gibi hissettirecek bir efekttir. Pencereler değiştirilirken onun önündeki pencereler geriye doğru hoş ve ilginç bir efektle geçer.

Pasifleri Koyulaştır: Etkin olmayan pencereleri koyulaştıran bir efekt.

Yönetici Kipinde Ekranı Dondur: Yönetici hakları istendiğinde bulunduğunuz ekranı koyulaştıran bir efekt.

İletişim Kutusu Sahibi: Etkin iletişim kutularının sahibi olan pencereyi koyulaştıran bir efekt.

Pencere Yönetimi:

Pencere Yönetimi, pencereleri yönetirken kullandığımız efektleri aktif ya da pasif hale getirmemizi sağlar.

Dönen Seçici: Alt-Tab tuşlarıyla pencereleri çevirerek seçer.

Kapak Pencere Seçicisi: Alt-Tab tuşlarıyla pencereleri kapak akışıyla seçer.

Kutu Pencere Seçicisi: Alt-Tab tuşlarıyla pencereleri küçük resimler içinden seçer.

Masaüstü Izgarası: Tüm masaüstlerini bir ızgara şeklinde yan yana dizerek seçmenize yardımcı olur.

Masaüstü Küp Animasyonu: Masaüstlerini değiştirirken kullanabileceğimiz bir küp efektidir.

Masaüstü Küpü: Sanal masaüstlerini bir küpün yanları olarak gösteren efekt.

Pencereyi Yeniden Boyutlandır: Pencereyi boyutlandırırken boyutunu önceden görebileceğiniz bir efekttir.

Şimdiki Pencereler: Tüm açık pencereler yan yana gösterilene kadar küçülten bir efekt.

Gelişmiş

Bu sekmedeki ayarları kurcalamanıza fazla gerek yoktur. Hatta bilmiyorsanız bazı ayarlara dokunmamanız daha da iyidir. Yine de işinize yarayacak bazı ayarların üstünde duralım.

Pencere küçük resimlerini tut: Siz de fark etmişsinizdir. Sadece o an aktif olan pencerelerin ekran görüntüleri tutulur. Simge durumundaki bir pencerenin ekran görüntüsü donmuştur. Bunun sebebi bu ayardır. İsterseniz olduğu gibi bırakabilir, isterseniz her pencereyi tutmasını sağlayabilir, isterseniz de hiçbir pencereyi tutmamasını sağlayabilirsiniz.

Fonksiyonellik denetimini pasifleştir: Bu ayar sayesinde bir sorun çıktığında efektlerin kapanmasını önleyebilirsiniz. Özel bir durum olmadıkça bu ayara bulaşmayın. Eğer benim gibi ATI kullanıcısıysanız ve açılışta efektlerin açılmamasından şikayetçiyseniz, bu ayar işinize yarayabilir.

Diğer Özellikler

Masaüstü Efektleri altında olmamasına karşın efektlerle bağlantısı olan birkaç ayar da mevcuttur. Şimdi de onlardan bahsetmekte yarar var.

Çoklu Masaüstü:

Küpteki yüz sayısını arttırmasının yanı sıra efektlerle daha fazla bağlantısı vardır. Geçiş sekmesi altından masaüstü geçişleriyle ilgili ince ayar yapabilirsiniz.

Ekran Kenarları:

Sistem Ayarları > Masaüstü > Ekran Kenarları altından ayarlayabileceğiniz bu bölüm sayesinde, fareyi ekranın bir kenarına götürerek çeşitli efektleri çalıştırabilirsiniz. Aynı zamanda pencere ya da fareyi ekranın yanlarına sürükleyerek masaüstleri arasında dolaşmanızı da ayarlayabilirsiniz. Bunun yanı sıra pencereyi köşelere ya da üste sürükleyerek pencerenin boyutunu değiştirmenizi sağlayan ayar da buradadır.

Pencereler Arasında Gez:

Sistem Ayarları > Pencere Davranışları > Pencereler Arasında Gez altından ayarlayabileceğiniz bazı ayarlar da vardır. Burası sayesinde pencere değiştirme efektleri üzerinde daha ince seçenekler yapabilir ya da ikinci bir pencere değiştirme efektini farklı bir tuş kombinasyonuna atayabilirsiniz.

Ekran Koruyucu

Ekran koruyucularının esas amacı eskiden monitörlerin sabit renklerden etkinlemesini önlemekti. Artık teknolojinin gelişmesiyle ekranlarda bu sorun kalmadı. Ekran koruyucularının şu andaki amacı, hem eğlencelik hem de bilgisayar başında olmadığımız zaman ekran görüntülerini başkasından korumak. KDE 4'de bunun için çeşitli ekran koruyucuları bulunuyor. Bunların birkaç örneğini resimde görebiliriz.

Seçtiğimiz ekran korucu ayarlarını alttaki Ayarla... simgesinden ayarlayabiliriz. Hemen yanındaki simgedense ekran koruyucunun denemesini yapabiliriz.

Otomatik Başlat: Ekran koruyucuyu etkinleştirmek için otomatik başlat seçeneğini etkinleştirmemiz gerekir. Etkinleştirdikten sonra gecikme zamanı aktif hale gelecek ve gecikme zamanını en az 1 dakika olarak ayarlayabiliriz.

Ekran koruyucudan çıkmak için parola sor: Ekran koruyucudan çıkmak için parola istetebiliriz. Böylece bilgisayar başından olmadığımızda ekran korucu belirlediğimiz sürede devreye girecek fakat çıkmak için bizden parola isteyecektir. Bu da biz yokken bilgisayarımızın ekranını başkalarının görmesini engellemiş olur.

Ekran koruyucuda programcıklara izin ver: Ekran koruyucu çalışırken bazı masaüstü programcıklarının çalışmasını isteyebiliriz. Bunun için Ekran koruyucuda programcıklara izin ver seçeneğini aktif hale getirip ayarla simgesine tıklayarak istediğimiz programcıkları seçmemiz yeterli olacaktır.

Başlat Simgesi

Bu menü meşgul imlecini ve görev çubuğu bildirimlerini ayarlarını yapabilmemize yardımcı olur. ,

Meşgul imleç: Açılan kutudan imleç hareketlerini pasif meşgul imleci, titreyen imleç ve hareketli imleç olmak üzere 3 farklı şekilde belirleyebiliriz. Aynı zamanda gecikme zamanını belirleyerek meşgul olmanın zamanını belirleriz.

Görev çubuğu bildirimi: Görev çubuğunda meydana gelen olayları bize bildiren bir bildirim sistemini aktif hale getirmemizi sağlıyor. Zaman aşımı süresinde bize olayları görev çubuğu bildirir. Zaman aşım süresini kendimiz belirleriz.

KDE 4, hayatınıza hem şıklık, hem pratiklik hem de özgürlük katmak için gelişmesine devam ediyor. Hepinize KDE'li günler...