Pardus proje yöneticisi Erkan Tekman'ın günlüğünde duyurduğu üzere, Pardus projesinin 2004 yılı sonbaharından bu yana temel aldığı Ana Sözleşme yenileniyor. Geçtiğimiz aylarda Pardus projesinin temellerini, amaç ve stratejilerinin gözden geçirilmeye ve tartışılmaya başlanması üzerine ortaya çıkan çalışmalar sonucunda yeni Ana Sözleşme için bir taslak oluşturulmuş. Taslak şimdilik TUBİTAK ekibinin çalışmaları ile ilk şeklini almış durumda.

Ana Sözleşme'nin önemi nedir?

Pardus ana sözleşmesi, Pardus projesinin kendini ve amaçlarını tanımlarken projenin hangi çerçevede gelişeceğini ortaya koyan en temel belgelerden biridir. Öyle ki Pardus'un adeta kimliğidir.

Şu anki mevcut Ana Sözleşme Pardus'un; vizyonu, destekleyicisi, yürütücüleri varsayımları, amacı,sınırları ve projenin kaynaklarını ortaya koymakta. İçerik olarak eksik ve eski olan bu ana sözleşmenin yenilenmesi ile Pardus projesi varlığını ve amaçlarını daha iyi ortaya koyarken gelişimini de bu çerçevede şekillendirecek.

Yeni Taslak Neler Getiriyor?

Yeni Ana Sözleşme taslağına bakıldığında ilk gözümüze çarpan, Pardus projesinin vizyonundaki kurumsal pazarı hedef alma ve ekosistem yaratma vurgusu yer alıyor, Mevcut Ana Sözleşme'de ise, Pardus'un vizyonu bilişim okur-yazarı kişilerin temel masaüstü ihtiyaçların hedefleyen bir GNU/Linux dağıtımı ortaya çıkarabilmek olarak tanımlanmakta.

Ana Sözleşmenin varsayımlar bölümünde yerelleştirme çalışmalarına yapılan atfın kaldırılması yerine Pardus projesi öncelikli olarak Türkiye pazarını hedefleyecektir maddesinin eklenmesi, Pardus'un işletim sistemi pazarında yer alacak bir oyuncu olacağını göstermekte.

Yeni Ana Sözleşme taslağında dikkat çeken en önemli değişikliklerden biri ise, mevcut sözleşmedeki Amaçlar bölümünün kaldırıp yerine kapsamlı bir Hedefler bölümünün eklenmiş olması. Bu hedefleri incelediğimizde, Kurumsal Sürüm, Pardus 2000 serisi ve Pardus Teknolojileri gibi projenin teknik hedeflerinin yanında Camia ile ilgili hedeflerin konulması da dikkat çekici. Ayrıca Projeler ve Ekosistem başlığı Pardus projesinin özgür yazılım alanında yaratacağı yeni işler ve iş modellerini hedef olarak ortaya koymakta.

Bu maddelerin dışında kalan diğer maddeler ise Pardus projesinin sınırlarını, Risklerini ve Varlıklarını ortaya koyarak projenin gelişimi için izlenecek çerçeveyi çizmekte. Riskler kısmında aşılması gereken sorunlar ortaya konarak Projenin önündeki tespit edilen engellere çözümler sunulmaya çalışılmakta.

Birçok Pardus kullanıcısın merak ettiği Pardus'un şu anda Kamuda ve özel sektörde ne gibi işler başardığı, ekonomik verileri ise son kısımda İş Durumu başlığında anlatılmış. Fakat bu başlıktaki rakamsal veriler TÜBİTAK BİLGEM UEKAE tarafından kamuoyu ile paylaşılmaya uygun(henüz) görülmemiş.

Özgürlükİçin topluluğu olarak Pardus projesinin geleceğini şekillendirecek bu yeni Ana Sözleşme taslağın üzerinde tartışıp verebileceğimiz katkıları ortaya koymaya hazır mıyız?

Son olarak Özgürlükİçin topluluğu olarak, Özgürlükİçin Topluluk Bildirisi ile ilgili çalışmalara başlandığını ve her zamanki gibi bu çalışmanın da bütün üyelerimizin katılıma açık olduğunu da buradan hatırlatalım.

PARDUS PROJE ANA SÖZLEŞMESİ

-Taslak-

GİRİŞ

Vizyon

Pardus projesi, özgür yazılım yaklaşım ve yöntemlerini kullanarak, kurumsal kullanıcılar için rekabetçi ve yenilikçi bir Linux dağıtımı geliştirmeyi ve bu dağıtım üzerinde kurumsal pazar için ürün ve çözümleri doğrudan ya da Türkiye özgür yazılım ekosistemi eliyle üretmeyi hedefler.

Destekleyici

TÜBİTAK BİLGEM UEKAE

Yürütücü

Erkan Tekman, Proje Yöneticisi

Varsayımlar

• Pardus projesi, özgür yazılım felsefesine uygun olarak kamuya açık olarak yürütülecek ve yönetilecektir.

• Pardus projesi ürünleri, GNU GPL lisansı ile özgürce dağıtılacaktır.

• TÜBİTAK BİLGEM UEKAE sözleşmeli projeleri kapsamında yapılacak çalışmalar ve geliştirilecek ürünler yukarıdaki maddelere istisna oluşturabilirler.

• Pardus projesi öncelikli olarak Türkiye pazarını hedefleyecektir.

PROJE TANIMI

Hedefler

• Pardus Kurumsal: Masaüstü ve sunucu bileşenlerine sahip, kurumsal pazarda aranan işlevleri yerine getiren,uzun dönem desteklemeye uygun içerik ve özellikte bir Pardus Kurumsal sürümü yaklaşık üç yıllık periyotlarla geliştirilecek ve yayımlanacaktır.

• Pardus 2000 Serisi: Pardus Kurumsal sürümünün geliştirme temelini oluşturmak üzere, bilişim okuryazarı son kullanıcının temel masaüstü ihtiyaçlarını karşılayan, Türkçeleştirme, kullanışlılık ve görsel çekicilik özelliklerine önem veren, kısıtlı destek süresine dahip bir Pardus 2000 serisi sürümü 6-12 ay periyotla geliştirilecek ve yayımlanacaktır.

• Pardus Teknolojileri: Mevcut Linux dağıtımlarının genel kabul gören çözümler sunamadığı alanlarda, özellikle kurumsal kullanıcı gereklerini yerine getirmek amacıyla, kurumsal çözümlerde temel teşkil edebilecek mimarida, geliştirme maliyeti, rekabet gücü ve sürdürülebilirliği düzgün şekilde analiz edilip planlanarak Linux dağıtımı araç, bileşen ve ürünleri geliştirilecektir.

• Camia: Pardus 2000 serisi ürünlerin resmi olmayan destek sistemini oluşturmak ve Pardus projesi ve Türkiye özgür yazılım ekosisteminin işgücü gereksinimini karşılamak amacıyla, katılımcı ve şeffaf yöntem ve mekanizmalar kullanarak, mevcut ve yeni özgür yazılım camiaları desteklenecek ve geliştirilecektir.

• Projeler: Kurumsal kullanıcı adaylarının talepleri üzerine ve ilk olma ve örnek oluşturma durumları, ölçekleri, gizlilik gereksinimleri, ana ürün yol haritası ile uyumları ve yenilikçilik olanakları gözönüne alınarak TÜBİTAK BİLGEM UEKAE sözleşmeli projeleri başlatılacak ve yürütülecektir.

• Ekosistem: Sözleşmeli projelerin gerçeklenmesinde, kurumsal kullanıcıların gereksinimlerinin karşılanmasında ve tüm pazarlara ürün ve çözümler geliştirme konusunda altyüklenici, yüklenici, çözüm ortağı olarak işlev görecek şekilde bir iş ortaklığı sistematiği ve ağı oluşturulacaktır.

Sınırlar

• Mevcut Pardus ürünleri ve teknolojileri, kısa vadede, pazar ve kullanıcı algısı da gözönüne alınarak, olabildiğince korunacak.

• Kullanılabilir işgücü, mevcut ekip büyüklüğü ile TÜBİTAK BİLGEM eleman alım politikaları kısıtları çerçevesinde planlanacak.

• İşgücü eksikliği oluşması durumunda hedefler ağırlık ve öncelikleri ile uyumlu bir şekilde gözden geçirilebilecek, ürün ve teknolojilerde gerekli değişiklikler yapılacak.

Kaynaklar

• Mevcut özgür yazılımlar, Linux dağıtımları ve açık standartlar

• Mevcut Pardus paketleri ve kod temeli

Kısıtlar

• Proje, 2012 yılı ilk çeyreğinde Pardus Kurumsal 2 Teknoloji Güncellemesi 1 sürümünü çıkarmak zorundadır.

• Proje, 2012 yılı ilk yarısında Pardus 2012 sürümünü çıkarmayı hedeflemektedir.

• Mevcut TÜBİTAK BİLGEM UEKAE sözleşmeli projelerindeki yükümlülükler tam olarak ve zamanında yerine getirilmelidir.

RİSKLER ve VARLIKLAR

Riskler

1. Ürün yönetimi Pardus sürümlerinin özelliklerini yeterince iyi tanımlayamamak, ürünün planlanan şekilde değil de geliştirilen şekilde şekillenmesi.

2. Organizasyonel sorunlar Karar alma, kararları uygulama, işlerin delegasyonu ve izlenmesi konularında mesafe katedememek.

3. Düşük üretkenlik İşgücünün elverdiği nitelik ve nicelikte üretim yapamamak.

4. Ters işgücü dağılımı Ağırlıklı ve öncelikli hedeflere yeterince işgücü ayırmamak, ikincil ürün ve çözümlerle daha fazla ilgilenmek.

5. Anakaynak sorunları Ürün gerekleri, kullanıcı gereksinimleri ve yol haritasının anakaynak yetenek ve yol hartiası ile uyumlu olmaması.

6. Biz yapmadık (NIH) sendromu Mevcut Linux ve özgür yazılım teknolojileri yerine marjinal (ya da olmayan) yararları gözönüne alarak gereksiz ve sürdürülemez teknoloji üretimine girişmek.

7. Pazarda kabul görmemek Kurumsal kullanıcıların istenen/beklenen hızda artmaması.

8. Finansman desteği eksikliği 2013-2015 dönemi için ya da 2015 sonrasında DPT desteğinin kesilmesi, buna eş zamanlı olarak yeni bir iş modeli oluşturamamak.

9. Camia ilişkilerinde sorunlar Camiaların beklenen/istenen şekilde büyümemesi, etkinleşmemesi ve üretim ve destek konusunda katkıda bulunmaması.

10. Ekosistemin büyümemesi İş ve çözüm ortaklarının yeni iş, proje ve gelir oluşturmada yavaşlığı ve/veya başarısızlığı.

Varlıklar

• Pardus projesi ekibi 33 (31 TZ + 2 YZ) kişidir. DPT projesi kapsamında dağıtım ekibinin 2011 sonunda 48 ve 2012 sonunda 58 kişiye ulaşması öngörülmüştür.

• Pardus'un 2005 yılı başından bu yana hemen hemen düzenli sürüm çıkaran 2000 serisi ve ilk genel ürününü 2011 yıl başında veren Kurumsal sürümleri mevcuttur.

• Pardus teknolojileri kapsamında bir dizi mevcut ve geliştirilmekte olan bileşen ve ürün mevcuttur.

İş Durumu

• Pardus projesi 2010-2012 yılları için DPT Yatırım Programı'ndan destek almıştır. Toplam destek miktarı 14,3 milyon TL civarındadır. DPT projesi dağıtım geliştirme ve ekosistem oluşturma kapsamlıdır.

• Pardus projesi UEKAE'nin çeşitli birimleri ve projelerine ortak geliştirme ve destek hizmeti vermektedir.

• Pardus projesinin ... sözleşmeli kurumsal müşterisi bulunmaktadır. Toplam proje bedeli yaklaşık ... milyon TL civarındadır. Kullanıcı sayısı ... civarındadır.

• Pardus projesi ... müşteri ile sözleşme aşamasınadır. Toplam proje bedeli yaklaşık ... milyon TL civarındadır. Kullanıcı sayısı ... civarındadır.

• Pardus projesinin ... civarında göç ortağı, ... civarında da iş ve çözüm ortağı bulunmaktadır. Bu ortaklara dışkaynaklanan iş miktarı ... milyon TL civarındadır. Ortaklar aracılığı ile kayda değer bir proje geliri sağlanmamıştır.

Not: Metinde TÜBİTAK BİLGEM UEKAE tarafından kamuoyu ile paylaşılmasında sakınca görülebilecek bir-iki rakamsal veri karartılmıştır. Bunlar dışında TÜBİTAK ekibi tarafından tartışılan ve TÜBİTAK BİLGEM UEKAE onayına sunulacak metin kullanılmıştır.

Kaynaklar:

Erkan Tekman'ın günlüğünde yaptığı duyuru: http://blog.erkantekman.org/?p=444

Mevcut Pardus Ana Sözleşmesi: http://tr.pardus-wiki.org/Pardus:Proje_Ana_S%C3%B6zle%C5%9Fmesi

Uludağ Proje Ana Sözleşmesi: http://blog.erkantekman.org/?p=177