Geçtiğimiz günlerde kamuya açıklanan ve Intel'in liderliğinde geliştirilen USB 3.0 tanımlasının Linux uyumu, Intel Özgür Yazılım Teknolojileri Merkezi'nde çalışan bayan Sarah Sharp önderliğinde gerçekleştirilecek. Sarah'ın USB 3.0 ve Linux ile görüşlerini kendi ağzından dinleyelim:
Başlangıçta sadece USB 1.1 yavaş ve tam hızda çalışan cihazlar ile hayatımıza girmişti. Yavaş çalışan cihazlar 1, hızlı çalışan cihazlar ise 12 Mbps gücündeydi. Daha sonra USB 2.0 yüksek hızlı araçlarla hayatımıza girdi ve hız 480 Mbps'ye kadar yükseldi.
Şimdi son aşamasına yaklaşan USB 3.0 tanımlaması ile hayatımıza Süper Hızlı (SuperSpeed) cihazlar geliyor. Kemerlerinizi bağlayın: Yeni hızımız 5 Gbps, bir başka deyişle tam 5.120 Mbps!
Tanımlama halka açıldığına göre sonunda geliştirdiğim kodun ne olduğundan biraz bahsedebilirim. Ben, xHCI (yeni USB 3.0 kontrolörü) için Linux sürücüsü geliştirmekle ve Linux çekirdeğini USB 3.0 cihazlarını destekler hale getirmekle meşgulüm. Kasım ayının 17'sinde yapılan SuperSpeed Geliştiricileri Konferansı'nda yaptıklarımı sergileme şansım oldu.
Yaptığım demoda USB 3.0 uyumlu bir depolama aletinin prototipinin henüz özelleştirilmemiş bir depolama cihazı sürücüsü ile Linux altında nasıl performans gösterdiğini sergiledim. Yaptığım demoda USB 3.0 cihazı ile irtibata geçilebilmesi için yazdığım xHCI sürücüsünü ve bir de xHCI kontrolörü prototipini kullandım.
Deneme sonuçlarında USB 2.0 bir depolama cihazından 3.5 kat daha hızlıydık ve bana kalırsa bu fark entegrasyon tamamlandığında daha da artacak.
USB 3.0 Hakkında Detaylar
USB 3.0, USB 2.0'dan 10 kat daha hızlı. Somutlaşacak olursak, USB 2.0 üstünden 30 dakikada transfer ettiğiniz bir dosyayı USB 3.0 cihazınızla 3 dakikada transfer edebileceksiniz. USB 3.0 aynı zamanda daha etkin bir güç yönetimi sağlıyor. Bu sayede taşınabilir bilgisayarınızın pili daha uzun süre dayanacak. USB 3.0 belirtimi geriye uyumlu olduğundan USB 2.0 cihazlarınızı USB 3.0 girişlerinde ve USB 3.0 cihazlarınızı ise USB 2.0 uyumlu girişlerde kullanmanız mümkün olacak. Elbette USB 3.0 bir cihaz, 2.0 destekleyen bir girişe takıldığında 2.0 hızında çalışacak.
USB 3.0 ile İlgili Sık Sorulan Sorular
S: Ne zaman kullanmaya başlarız?
C: 2009 yılının ortalarından itibaren USB 3.0 uyumlu cihazlar kullanmaya başlayacağız.
S: Windows ne zaman USB 3.0 destekler?
C: SuperSpeed Konferansı'na katılan Microsoft geliştiricileri USB 3.0 desteği için Windows'un USB desteğini yeniden tasarlamaları gerektiğini ve bunun ancak Windows'un gelecekte çıkacak Windows 7 ürünüyle mümkün olabileceğini söylemekte. Henüz resmi bir açıklama olmamakla birlikte, görünen o ki Windows kullanıcıları resmi USB 3.0 desteği almak için Windows 7'ye transfer olmak zorunda kalacak ve Vista ile XP gibi ürünlerde bu destek verilmeyecek. Ben bazı USB üreticilerinin resmi olmayan sürücülerle bu işletim sistemlerine de bu desteği ekleyebileceğini düşünüyorum
S: Linux ne zaman USB 3.0 destekler?
C: Linux'ta temel USB 3.0 desteği için yapmamız gereken iki şey var. İlki Linux USB kümesine yeni cihazları yönetme desteğinin kazandırılması lazım. Bunun arından da xHCI kontrolörü için gerekli sürücüyü yazmamız gerekiyor. Kontrolör USB girişlerinizi aracılığı ile bilgisayarınızın USB cihazlarla iletişim kurmasını sağlayan donanıma verilen isimdir.
USB 3.0 belirtimi artık kamuya açık hale geldiğinden, şu ana kadar geliştirdiğim USB çekirdek değişikliği yamalarını göndermeye başlayabilirim. Elbette bu yamalar çekirdeğe eklenmeden önce gözden geçirilip diğer geliştiriciler tarafından değerlendirilmeli. Çekirdeğin ana yapısına dâhil edildikten sonra geriye dağıtımların bu yamaları kendi sistemlerine entegre etmesi kalıyor.
xHCI tarafında ise işler biraz daha karışık. xHCI betimlemesi henüz kamuya açıklanmadığı için şu an sadece gizlilik anlaşması ile temin edilebiliyor. Açık bir betimleme olmadığı için şu ana kadar geliştiriğim kodu da paylaşmam henüz mümkün değil. Sürücü, Linux çekirdeğine yaptığım yamalardan daha büyük bir proje ve bu sürücü özgür yazılım geliştiricileri tarafından kabul edilip çekirdeğe dahil edilmeden önce dikkatle incelenecektir.
Özgür yazılımın güzelliklerinden biri de gelişimi kolaylıkla izleyebilmeniz. Eğer konuyla ilgiliyseniz, Linux USB posta listesine üye olarak yapacağım duyuruları takip edebilirsiniz.
S: Peki, “Temel” Linux USB 3.0 desteğinden kastın nedir?
C: Temel destekten kastım ilk etapta bazı özelliklerden mahrum kalabileceğimiz anlamına geliyor. Örneğin ilk etapta çok başarılı bir güç yönetimimiz olmayabilir ya da xHCI'nın bazı sürümleri sistem kararsızlıklarına yol açabilir. Sürücü belirli bir aşamaya gelene kadar deneysel kalacaktır.
Linux felsefesi “Erken yayınla, sık yayınla” der. Kod yayınlandığında çok daha fazla göz kodu inceleyip geliştirecektir. Bu yüzden bana kalırsa genel anlamda fonksiyonel olarak çalışan bir kodu yayınlamak, kodun mükemmel hale gelmesini beklemekten daha mantıklı. Çünkü bu sayede topluluk yazdığınız kodu geliştirebilir ya da ciddi hataları size bildirebilir.
Görünen o ki, Linux USB 3.0 cihazları diğer işletim sistemlerinden çok daha önce ve çok daha ciddi bir destekle karşılayacak. Sarah'ın konu ile ilgili ciddi teknik ayrıntıları da içeren blog girdisine buradan ulaşabilirsiniz.