Eğer, açık kaynak uygulamalarını kolaylıkla, elle tutulur bir sıralamaya koyacağınızı sanıyorsanız işiniz zor. O kadar harika seçenek var ki...

Sıralamaya giren yazılım sayısını azaltsanız bile -aslında ilk 40 yerine ilk 100 daha makul olurdu- çok sayıda zor karar ve değişkenle yüzleşmeniz gerekecek.

InfoWorld olarak en iyi 40 açık kaynak yazılım yani "Bossie" listesini oluştururken bazı kestirme yollardan gittik. İlk olarak, InfoWorld açık kaynaklı yazılım ünlüler listesinden faydalandık. İkinci olarak ise, masaüstü verimlilik yazılımlarını atlayarak; doğrudan işletme yazılımları, uygulama geliştirme gereçleri, ağ ve ağ yönetim yazılımları, platform ve ara yazılımlar üzerine yoğunlaştık. Masaüstü verimlilik yazılımlarını ise “Windows için açık kaynaklı yazılımlar” konusuna dâhil ettik.

Masaüstü Açık Kaynak Yazılımları

Burada incelediklerimiz, Photoshop'un açık kaynaklı alternatifi ve Genel Kamu Lisansı ile sunulan Gimp ve 3B modelleme yazılımı olan Blender oldu. Ayrıca vektör grafik uygulaması olan Inkscape, grafik düzenleme betikleme gereçleri ile ImageMagick yazılımları da kayda değer yazılımlar arasına giriyor.

Ses/Video cephesinde ise, ses düzenlemedeki mükemmelliği kuşkusuz olan Audacity ses düzenleyicisi ve VLC Media Player yazılımları öne çıkıyor.

Açık kaynak tarayıcıları incelemedik. Google Chrome ödül almalı mıydı? Oyunları da dâhil etmeli miydik acaba? Bizce BZFlag kesinlikle tavsiye edilecek bir oyun.

Tüm bu soruları ve yazılımları bir kenara bırakıp, planladığımız gibi, ciddi iş ve IT profesyonel yazılımları ve gereçleri konusu üzerine yoğunlaşalım. Burada açık kaynaklı web, mobil, ağ güvenlik ve yönetim araçları; iş bilgileri taşıma ve bütünleştirme yazılımları; Web hizmetleri yapılandırma ve bütünleştirme yazılımları; satış otomasyonu, müşteri hizmetleri yönetimi, iş ve kaynak planlama yazılımları, raporlama ve iş zekâsı yazılımlarını inceledik.

Uygulama Geliştirme

iPhone, Android, Palm WebOS, Blackberry ve bunların uygulama merkezlerinin yaptıkları mobil uygulama geliştirmeleri, geçtiğimiz sene ortalığı kasıp kavurdu. Bu alanda en iyi açık kaynaklı yazılım ödülünü, PhoneGap geliştirme ortamı ve WebKit tarayıcı motoru kazandı.

PhoneGap projesi, iPhone cihazlarının ivmeölçer ve GPS verilerinin, saf JavaScript ve HTML ile birleştirirken; pek çok mobil telefon platformu, kendileri için önemli olmaya başlayan standart web uygulamalarını sorunsuz olarak çalıştırabilmek için WebKit motorunu kullanmakta.

Hadoop ve Hive ise, terabayt ve petabayt boyutlarında veri paketlerini işlemeye yarayan gereçler. Hadoop, geniş veri paketlerinde paralel algoritmaların çalışmasını kolaylaştırırken; Hive ise Hadoop üzerine kurulan, tablolarda görülen dağıtılmış dosya sistemlerinin temelini teşkil ediyor ve kullanıcının bu tablolarda SQL benzeri sorgulamaları çalıştırmasına olanak sağlıyor.

Eclipse, kendi içinde iyi bir IDE'ye sahip. Hatta kimimiz bunu, Java uygulamaları yapılandırma ve hata ayıklamada kullanıyoruz. Ancak Eclipse, en iyi açık kaynak yazılım ödülünü, Web hizmetleri uygulamalarının hata ayıklamasında paha biçilmez olan Web Hizmetleri Gereçleri eklentisi ile kazandı.

Çıkmış olan en iyi sürümüyle NetBeans IDE, en iyi açık kaynaklı yazılım ödülümüzü kazandı. En özgür IDE olan Netbeans 6.7; geliştiricilere, çoklu dil desteği olan ve hızlı çalışan bir IDE sağlama görevine çok yaklaşmış. Yazılımın bu sürümü, hızlanmış Ruby ve JRuby desteği, artırılmış Groovy ve C/C++ yetenekleri ve bir PHP test birimi ile geliyor.

Bir diğer kazanan ise IBM/ILOG, Fair Isaac, Oracle, Pega Systems'den açık kaynaklı bir iş kuralları yönetim sistemi olan JBoss Drools yazılımı. Bu yazılım anlaşılmaz iş uygulamalarının, iş adamları ve çalışanlar tarafından kolay anlaşılacak -İngilizce benzeri- bir dil ve görsel ögelerle (hesap tablosu, akış şeması gibi) sunumunu sağlayan bir yazılım.

En iyi açık kaynak yazılım ödülünü alan üç yazılım, dev bir JavaScript kütüphanesi olan JQuery; Microsoft'un .Net Framework'unun açık kaynaklı sürümü olan Mono; bir web sitesinin ağ üzerindeki bir bilgisayarda nasıl görüneceğini sunucu bilgisayarda görüntülenmesini sağlayarak, web tasarımcılarının, farklı işletim sistemleri üzerinde farklı göz atıcılarda sitenin nasıl görüneceğini görebilmelerini sağlayan BrowserShots.

Bu alanda son açık kaynaklı yazılım ödülü ise Google Maps veya MapQuest benzeri OpenStreetMap yazılımının oldu. OpenStreetMap'in farkı, yer verilerinin bölgesel olarak gönüllüler tarafından devamlı güncellenmesi.

Platform ve Middleware Yazılımlar

Yeni bir teknik terim olan hizmet temelli mimari ve firma bütünleştirilmesi, çok kişinin dilinde dolaşan bir tabir değil. Ancak, bulutlar ne kadar gizlese de, uygulama ve veri bütünleşmesi ihtiyacı asla ortadan kalkmayacak. Açık kaynak dünyası da bu ihtiyacı karşılayabilmek için elbette kendini iyi bir şekilde donatıyor.

Hizmet temelli mimari alanında başı çeken iki açık kaynaklı uygulama, MuleSource ve WSO2. Mule ESB, açık kaynak mabedindeki en iyi şirket hizmetleri veriyolu ile en iyi açık kaynak yazılım ödülünü alırken; WSO2, hizmet temelli mimarinin temelini oluşturan Carbon çalışma ortamı ile ödülümüzü almaya hak kazandı.

Veri bütünleştirmede ise en iyi açık kaynaklı yazılım ödülünü iki ürün birden kazandı. Talend Open Studio, geleneksel bir iş verileri bütünleştirme platformunda olması gereken her şeye (veri ulaşımı, biçim değişimi, aç-değiştir-yükle fonksiyonu, veri yönetimi ve sağlam bir bağlantı dönüştürücü seti) sahip. Jitterbit ise hafif siklet bir veri taşıma çözümü projesi. Bu yazılım, veri taşıma biçimi, kaynak ve hedef ayarlarını, form tabanlı bir sihirbaz yardımı ile kolayca gerçekleştiren bir sisteme sahip.

Üç tane sanallaştırma projesi de, bu alanda, en iyi açık kaynak yazılım ödülünü aldı. Ücretsiz Citrix XenServer ve kurumsal Linux dağıtımları ile birlikte gelen Xen'in veya Parallels'in, Virtuozzo çekirdeğine sahip, (ücretsiz olmayan) toplayıcı tabanlı sanallaştırma projesi olan OpenVZ'nin isimlerini biliyorsunuzdur. Üçüncü olarak, Sun Microsystems'in VirtualBox'ı. Ücretsiz ve ticari olmak üzere iki sürümü bulunan VirtualBox, bir Linux dağıtımını test etmenin en iyi yolu.

Ağ ve Ağ Yönetimi

Bu kategorinin en iyi açık kaynaklı yazılım ödülü galipleri olan Cacti ve Nagios ağ izleme yazılımları, hiç kimse için sürpriz olmadı. Cacti hâlâ ağ izleme grafik gösterimi uygulamalarının öncüsüdür. Eğer bir hizmet ya da aygıt sayısal veri ile dönüş yaparsa, muhtemelen Cacti tarafından bütünleştirilecektir. Nagios ise, gelişmiş ve ağ ile temasa geçen her hizmet ve yazılımı sanal olarak sekmelerde gösteren zengin bir eklenti setine sahip.

Ancak, HP/OpenView ve IBM/Tivoli gibi izleme devleri, onlara meydan okuyacak gibi. OpenNms ve Zenoss projeleri düşük maliyetle, son derece geniş özellikler sunuyorlar. Çok sayıda ağ kavşağını ölçeklendirip, izleyebilen bu yazılımlar, çok gelişmiş sistemler olup; değişik türde pek çok ağ cihazını izleyebilme kapasitesine sahipler. Ne var ki OpenNMS bu fonksiyonları, özgür yazılım anlayışı ile kullanıcıya ulaştırırken; “ücretsiz” ve “ticari” olarak iki sürüme sahip Zenoss, ücretsiz sürümde bu fonksiyonları çok kısıtlı sunuyor. Bu yüzden en iyi açık kaynak yazılım ödülü, OpenNMS'ye gidiyor.

Güvenlik alanında ise en iyi açık kaynak yazılım ödülü, esnek ve güvenli bir şifre yöneticisi olan KeePass yazılımına gidiyor. Diğer bir kazanan ise, artık tamamen kablosuz ağa geçmiş olan şirketlerin ihtiyaçlarını karşılayan, basit bir LAMP tabanlı ağ giriş kontrolü projesi olan PacketFence.

Kamailio, OpenSer olarak da bilinen bu SIP proxy, Asterisk'e, firmaların VoIP PBX'de ihtiyaç duydukları ölçeklendirme ve güvenlik konularında mükemmel bir ortak olmasından dolayı en iyi açık kaynak yazılım ödülünü alıyor.

NAS galibimiz, aynı zamanda SAN galibimiz. Openfiler, hem NAS hem de SAN kademelerinde eşzamanlı olarak çalışabiliyor. Yazılım; IDE, SAS, SATA, SCSI ve iSCSI arabirimine sahip disk sürücüleri ile uyumlu çalışıyor. 60 TB'ye kadar olan sistemlerle işlem yapabilen Openfiler, Intel ve Broadcom'un; Fast, Gigabit, 10 Gigabit yerel ağ donanımlarını da destekliyor. Tüm bu özeliklerine karşın, Openfiler, mütevazi sistem kaynağına ihtiyaç duyuyor.

Müşteri İlişkileri Yönetimi ve Kurumsal Kaynak Planlama

Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM) kategorisinde en iyi açık kaynak yazılım ödülü, SugarCRM'ye gidiyor.

Ardındaki muazzam kullanıcı grubu, iyi tasarlanmış bir kullanıcı arabirimi ve basit kurulumu SugarCRM'in en büyük artıları. SugarCRM'nin gelişmiş özellikleri (satış tahmini, sipariş yönetimi, kişiselleştirilmiş raporlama, müşteri self-servis portalı), kablosuz cihaz giriş desteği ve Microsoft Office desteği "profesyonel" ve "ticari" sürümlerinde mevcut.

Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) alanında, açık kaynak dünyası, çok kısa bir zamanda çok fazla bir gelişme gösterdi. Belki de önümüzdeki yılda da en büyük gelişmeler bu alanda yaşanacak. Bu alanda başı çeken iki yazılım, Compiere ve Openbravo, en iyi açık kaynaklı yazılım ödülünü alan yazılımlar oldular.

Openbravo; iyi geliştirilmiş POS çözümü, tedarik ve ambar yönetim gereci, finansal hesaplama özellikleri ve üretim yan malzemeleri tedariki asgari fiyat takibi birimleriyle ilgi çekici bir yazılım. Hatta Openbravo'nun eklenti mimarisi, SugarCRM ve ticari yazılım devleri olan SAP ve Oracle benzeri bir yapıya sahip. Yani geliştiricileriniz, yazılımın fonksiyonlarını geliştirmeye çalışırlarken, çekirdek fonksiyonlarına bulaşmak gibi bir endişe taşımalarına gerek yok.

Compiere'nin çekirdek fonksiyonları ise birinci sınıf. Yazılımın ücretsiz sürümünde; malzeme ve sipariş yönetimi, satınalma, finans ve çalışma performansı yönetimi araçları temel işlevleri karşılayabilecek seviyede. Ancak Web tabanlı kullanıcı arabirimi, PDF biçimli raporlama, ambar ve üretim yönetimi özellikleri ücretsiz sürümde mevcut değil. Yine de bu özellikler firmanız için gerekli değilse, ücretsiz sürümünde bir İK/Bordro uygulaması, raporlama ve Java istemcisi de var.

İş Süreci Yönetimi

İş görevleri otomasyonu söz konusu olduğu zaman, şirketlerin ihtiyaç duyduğu full matris adresleme yeteneğiyle tek açık kaynaklı çözüm, IntalioBPM. Basitçe, iş süreci yönetimi alanındaki en kapsamlı yazılım.

Intalio'nun Eclipse tabanlı grafik modelleyicisi, süreç tasarımını basitleştirirken; Intalio sunucusu, çoğu işletme altyapısına bağlanmak için gereken geliştirilebilir eklenti özelliği sunuyor. Tempo (sunucunun bir parçası), iş akışına; -içlerinde BPEL, Web hizmetleri, REST ve Xforms'un da bulunduğu- pek çok değişik teknolojiye bağlanabilmesi için gereken elemanları sağlıyor. OpenPMF 2.0 çalışma ortamı ise, uygulama güvenliğini sağlıyor. Öyle ki, geliştiricilerin, güvenlik ayarlamalarını düzenlemesi için, güvenlik uzmanı olmaları gerekmiyor.

"Özgür", "Ücretsiz"e Karşı

Açıkça görülüyor ki, iş dünyasında, açık kaynağın gittiği yön; "özgür" kelimesinin, "ücretsiz" kelimesini içermediği bir yön.

Ücretsiz açık kaynak çözümleri, iş kapasiteniz küçük ise son derece makul çözümler sunuyorlar. Aksi halde bu yazılımlar için destek ve danışmanlık ücreti ödeyerek ticari sürümlerine geçmeniz gerekiyor. Çoğu firma, kurumsal pazara yönelik açık kaynak yazılımlarının ücretsiz sürümlerini yeterli bulsa da; destek ve danışmanlık paketlerini satın almak, şirketinizde hayatınızı kesinlikle kolaylaştıracak...

Kaynak: InfoWorld