Özgür yazılım projelerini kapalı kaynak kodlu yazılımlardan ayıran önemli özelliklerden biri o yazılım kullanan kişilerin tespit ettikleri hataları ya da iyileştirme taleplerini doğrudan yazılımın geliştiricileriyle paylaşabilmesidir. Bu sayede kapalı kaynak kodlu programlarda aylar hatta yılları bulan hata düzeltme süreçleri, özgür yazılım projelerinde günler içinde çözülebiliyor. Hata raporlamanın bir diğer güzel yanı, hatayı farkeden ve bildirip çözümüne katkı sunan kullanıcı sayesinde, hatadan muzdarip diğer kullanıcıların sorunlarının da çözülmesi.

Pardus Projesi ilk gününden bu yana, hata.pardus.org.tr adresindeki Bugzilla hata takip sistemi aracılığıyla Pardus bileşenlerine ilişkin hataların bildirilmesine ve takip edilmesine olanak sağlıyor. Geçtiğimiz haftalarda 10.000'inci hatayı da geride bırakan hata takip sistemimizin geçmişine ilişkin bir araştırma yapmak istedik. Çekirdek ekipte de bir dönem görev alan sevgili Ahmet Murat EREN (nam-ı diğer "Meren") tarafından hazırlanan istatistik ve grafiklerle birlikte geçmişten bugüne hata takip sistemimizi inceleyeceğiz.

Bugün Bugzilla İçin Ne Yaptın?

Nisan 2004 yılında açılan ama Pardus'un kök dosya sisteminin kamuyla paylaşıldığı tarih olan Kasım 2004'e kadar çok hareketin yaşanmadığı bir alan olan hata takip sistemi, bu tarihten itibaren yavaş yavaş kullanılmaya başlanıyor. Pardus 1.0'ın duyurulması ve daha sonra yayınlanmasıyla birlikte 2004 yılında çok az olan hata sayısı 2005 yılında hızlı bir artış gösterip 2.000 sayısına yaklaşıyor. Aralık 2005 tarihinde açılan 750'den fazla hata, Bugzilla tarihinin rekorunu oluşturuyor.

Yukarıdaki tablodan da kolaylıkla görebileceğiniz üzere, 2006 yılı şu ana kadar Pardus ile ilgili en çok hatanın bildirildiği yıl olarak dikkat çekiyor. Yaklaşık 3.000 hatanın raporlandığı yılı takip eden 2007 ve 2008 yıllarında, yaklaşık 2.100 kadar hata rapor edilmiş. 2009 yılı için yılın ilk yarısında raporlanan hata sayısıysa 1.100 civarında. Bu istatistiklere bakıldığında, birbirinden iki farklı sonuca ulaşmak mümkün:

• Pardus, gün geçtikçe daha az hatayla karşılaşılan, giderek daha kararlı hale gelen bir işletim sistemi.
• Bugzilla'ya kullanıcılar ve geliştiriciler eskisinden az ilgi gösteriyor.

Gerçek, ikisinin arasında bir yerde duruyor olabilir.

Sürüm Sonrası Yoğunluk Yaşanıyor

Dilerseniz, gelin hep birlikte daha ayrıntılı, aylık istatistiklere bir göz atalım.

Üzerine tıkladığınızda daha büyük halini görebileceğiniz yukarıdaki tablo, Pardus Hata Takip Sistemi'ne bildirilen hataların aylık grafiğini gösteriyor.

Grafikten de göreceğiniz üzere, Bugzilla'da özellikle sürüm dönemlerinde yükselen bir yoğunluk var. Buraya kadar her şey normal. Geliştiricilerin ve Pardus katkıcılarının üzerine düşünmesi gereken asıl ayrıntı, bu hata girdilerinin önemli bir kısmının "nihai sürümden sonra" gelmesi. Sürüm öncesindeki alfa/beta/RC dönemlerinde hata raporlamalarında hissedilir bir artışın olmaması, ürün geliştirme ve topluluk süreçlerinde ciddi bir sıkıntıya işaret ediyor.

Özgürlükİçin topluluğu ile Pardus geliştirici/katkıcılarının Bugzilla'nın "nasıl hareketlendirileceği" konusunda ciddi ciddi düşünmesi ve tartışması gerekiyor.

Bugzilla'da Makas Açılıyor

İstatistiklerin derinine inildiğindeyse göze çarpan en büyük gerçek, hata takip sisteminde bugüne kadar hemen hemen her ay, açılan hata sayısının kapatılan hata sayısından fazla olması. Aylık istatistiklerde bir diğer dikkate değer durumsa, ana sürümlerin yayınlanmasını takip eden ilk iki ayda çok fazla sayıda hata raporlanması. Özellikle 1.0 ve 2007 sürümlerine kıyasla 2008 sürümü sonrasında daha az hatanın raporlanması, 2008 sürümünün hemen öncesinde hayata geçen Test Takımı'nın başarı yolunda adımlar attığının göstergesi de olabilir.

İstatistiklerin toplandığı 2009 yılının ilk yarısına kadar olan kümülatif istatistikler (yukarıda) göz önüne alındığında, açık olan 1.500'den fazla hatanın hata takip sisteminde çözüm beklediğini görüyoruz. Bu hataların bir kısmının desteği sona eren 2007 sürümüne ait olduğu ya da çözüm sürecinde olan hatalar olduğu da düşünüldüğünde, Pardus geliştiricilerinin önünde çözmesi gereken 1.000 civarında hata olduğunu söyleyebiliriz.

Yükselen Kullanıcı Kalitesi

Kapatılan hata sayıları yıllara göre oranlandığında; en çok hatanın kapatıldığı yılın 2006, en az hata kapatılan yılınsa 2007 olduğu göze çarpıyor. Hata takip sistemine gönderilen hataların kalitesi de zaman içinde artıyor. Pardus'un geçmişte Linux deneyimi olan ve çekirdek bir kullanıcı çevresi tarafından denendiği 2005 yılını saymazsak, yıllar içinde Pardus kullanıcılarının da hata bildirme konusunda tecrübe kazandığını görüyoruz.

Bir hata takip sisteminde hata kapatılırken FIXED etiketiyle kapatılmaması, bu hatanın çoğu zaman geçersiz olduğu anlamına geliyor. Bu kapsamda FIXED etiketiyle kapatılan hatalar toplam kapatılan hatalara oranlandığında, son üç yılda bu oranın yavaş yavaş arttığı da göze çarpıyor. Toplama bakıldığında, kapatılan hata sayısının yarıdan daha fazlasının geçerli ve düzeltilmiş hatalar olduğu ortaya çıkıyor.

Not: Bu güzel istatistikleri Özgürlükİçin topluluğu için derleyen ve grafikleri çıkaran sevgili A. Murat EREN'e bir kez daha teşekkür ederiz.