Ozan Çağlayan'ın geliştirici listesine gönderdiği e-posta bu blog'un son yazısı olsun:
Bildiğiniz gibi Kurumsal 2 depoları tamamen tekrar derlendi ve x86_64 çiftliği
de UEKAE yerleşkesinde hizmet vermeye başladı.
Yeni depo adresleri şu şekilde:
http://packages.pardus.org.tr/pardus/corporate2/stable/x86_64/
http://packages.pardus.org.tr/pardus/corporate2/devel/x86_64/
http://packages.pardus.org.tr/pardus/corporate2/devel/i686/
http://packages.pardus.org.tr/pardus/corporate2/stable/i686/
Şu an stable dizinleri devel dizinlerine sembolik bağ. Ancak ileride depolar
ayrıştırıldığında kararlı depoda kalmanız için stable dizinini kullanmanız iyi
olur.
Şu anda http://x86-64.comu.edu.tr deposunu kullananlar sistemlerini
güncellediklerinde sadece xz, python-pyliblzma ve pisi paketlerinin
güncellemelerini içeren bir sepet elde edecekler. Bu güncellemeden sonra
sistemlerinde ekli olan depo otomatik olarak
http://packages.pardus.org.tr/pardus/corporate2/stable/x86_64/pisi-index.xml.xz
URL'sini kullanır hale gelecek ve ikinci güncellemede tüm paketler
güncelleme olarak sunulacak ve geçiş tamamlanacak.
32-bit için:
------------
Şu anda
http://packages.pardus.org.tr/corporate2/pisi-index.xml.bz2
http://packages.pardus.org.tr/corporate2-test/pisi-index.xml.bz2
URL'li depoları kullananlar da aynı şekilde yeni depolara geçecekler ancak
bunu henüz ayarlamadık test ediyoruz. Ama dileyenler zaten mevcut depolarını
kaldırıp yukarıdaki yeni i686 deposunu ekledikleri zaman da geçişe hazır hale
geliyorlar. Dikkat edeceğiniz corporate2 ve corporate2-test'ler sembolik bağ
olarak yeni depoları göstereceğinden URL'lerinizde sadece xz index
değişikliği olacak.
Bir sorun yaşamamamız dileğiyle,
Kolay gelsin.

Ozan Çağlayan'ın geliştirici listesine gönderdiği eposta ile geçen yıl başlayan 64bit çalışmaları tamamen Pardus'a katılmış oldu. Farm'ın yeni pisi ile baştan derlenmesinin ardından Pardus Kurumsal 2 Alpha 3 sürümü yayınlanacak.
Başlangıcından sonuna kadar bir özgür yazılım projesi ile birlikte çalışma ve takım çalışması konusunda örnek olabilecek bu projenin içinde yeralmaktan pek mutluydum. Bu yıl da pek iyi iş çıkaracağımız bir şeyler yapacağız.
Bu yıl da geçen yıl olduğu gibi çok şey öğrenilecek ve ciddi bir ihtiyacı karşılayacak yeni bir projeye başlayacağımızı (aslında başladığımızı ;)) söyleyeyim. Çok yakında onun da duyurusunu yaparız.
Hadi çocuklar görelim sizi ;)
Pardus Kurumsal 2'nin x86_64 mimarisine taşınması olarak başlayan proje, zamanla Pardus teknolojilerinde yapılan geliştirmeler sayesinde Pardus'un bir parçası oldu. Başlangıçta 32bit deposunda yaptığımız değişikliklerin bulunduğu ikinci bir depo varken artık her iki mimaride de derlenebilen inşa dosyaları aynı svn'de bulunuyor. Bundan sonra Kurumsal 2'nin 32bit ve 64bit sürümleri eş zamanlı duyurulacaklar.
Pardus'un yakında çıkması beklenen 2011 sürümünün hem x86 hem de x86_64 mimarilerinde çalışacak sürümleri olacak.
Velhasıl gelinen noktada ayrıca bir "Pardus 64 bit projesi" kalmadı. 64 bit artık Pardus'un üretim sistemine eklendi. Corporate2/x86_64 paket derleme çiftliğini (farm) Pardus ekibine devretmek yapılacak son iş olarak kaldı. Çok kısa bir süre sonra bu işlemi de tamamlayacağız.
Son bir "personel hareketleri" yazısı kaldı buraya yazılacak. Pek yakında...
http://members.comu.edu.tr/nyucel/Pardus-Corporate-2-x86_64-Alpha.iso
http://members.comu.edu.tr/nyucel/Pardus-Corporate-2-x86_64-Alpha.iso.SHA1SUM


Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Milli Eğitim Müdürlüğü ve Çanakkale Belediyesi'nin işbirliğinde organize edilen "3. Öğrenci Bilim Şenliği" dün gerçekleştirildi. Öğrencilerin yapmış oldukları bilimsel çalışmaları sözlü ya da afiş şeklinde sundukları etkinliğe halk tarafından yoğun ilgi vardı.
Halk Bahçesi’nde gerçekleştirilen etkinlikte Pardus 64-bit ekibi de yerini aldı. Her yaştan kitlenin katıldığı etkinlikte standımıza uğrayanlara öncelikle özgür yazılım anlatılarak, Pardus tanıtıldı. Ardından da bir üniversite-Pardus işbirliği projesi olan, Pardus'un 64-bit mimarili işlemcilere port edilmesinden bahsedilerek, projenin kullanıcılara kazandırdıkları hakkında bilgi verildi.
Büyük, küçük her yaştan kitlenin katıldığı etkinlik gün boyu devam etti. Özellikle küçük yaştaki bilgisayar kullanıcılarının özgür yazılımla tanıştırılması adına önemli bir etkinlikti.
Etkinlik dahilinde projelerin tanıtımının yapıldığı bir de sunum gerçekleştirildi. Pardus 64-bit projesi 8 üniversiteden sonra Çanakkale'de de anlatılmış oldu.Ben cumartesi günü akşam üstü 6.45 civarı ulaşabildim yapılan Pardus sunumlarını kaçırmış olduğumdan dolayı biraz üzgündüm işin açıkçası. Zevkli geçmiş diye duydum. Önceden gelenler gondol sefası gibi bir takım aksiyonlara girmişler, ben de kayarak giden gondollara bakmakla yetindim. (Gerçekten güzel bir görüntü oluşturuyor.) Yaşanısı bir şehir olan Eskişehir'e bir daha aşık olunabilir diye düşünüyorum. (İstanbul alınmasın sakın...)
Eskişehir'de kaldığım sürece elinden gelen en iyi şekilde bizi ağırlayan Enis Hürkan Burakçı'ya teşekkür ediyorum.(Takımlar içerisindeyken çekinmedim diyemem:)
Akşam güzel bir etkinlik ile haller ardından 222 de güzel vakit geçildi. Bir iki fotoğraf ekleyeyim. Genel itibari ile sunumlara katılamadığım için sunumlar hakkında yorumda bulunamayacağım. Ancak pazar günü olması ve sokak festivali olmasına rağmen salonda dinleyici bulabilmek güzel duyguydu. 4 adet Pardus sunumuna katılımın tatmin edici olduğunu düşünüyorum.
Öi sunumu güzeldi. Kendi sunumuzu değerlendirmekte bana düşmez diye düşünüyorum.·
Eskişehir'e yeniden gitmek için bir bahane bulma cabalamaları içerisine girmiyor değilim. Bu güzel etkinlik için tüm çalışan ekibe teşekkürlerimi iletmek istiyorum Gerçekten şahane bir etkinlik oldu.

oluşturmaya başladığımızda da farketmiştik ama işin bu boyutlarda olduğunu öngörememiştik. Artık neredeyse tüm 32bit paketler 64bit karşılıklarına sahip olduğundan manzara daha açık görünmeye başladı. 32bit corporate2 proje dosyasıyla[1] bir iso oluşturduğumuzda bunun artık bir cd'ye sığmadığını gördük; iso'nun boyutu 726M oldu.
Aşağıda rasgele seçilmiş 10 pisi paketinin 32 bit ve 64 bit boyutları karşılaştırmalı olarak bulunuyor.
| 32-bit | 64-bit | |
| amarok | 4665913 | 4759836 |
| apache | 2277407 | 2305094 |
| baselayout | 212217 | 213264 |
| bash | 520095 | 548952 |
| comar | 47630 | 50614 |
| gcc | 8025465 | 8853841 |
| glibc | 6689429 | 6779166 |
| kdebase | 20871010 | 21354827 |
| pisi | 323181 | 323144 |
| thunderbird | 9800353 | 10505463 |

Bu 10 paket için dahi 32bit-64bit toplam farkı yaklaşık 2.5 MB. Diğer dağıtımlarda durum ne diye baktığımızda yine farklar olduğunu görüyoruz. Debian için kısa bir örnek şöyle:
| 32-bit | 64-bit | |
| amarok | 2577150 | 2672468 |
| bash | 585586 | 632560 |
| freeradius | 607678 | 629356 |
| squid | 688540 | 767478 |
| iceweasel | 1131612 | 1142034 |
Paket sayıları dağıtımın genelini örnekleyecek kadar fazla olmasa da hem Pardus'ta hem de debian'da %5-6 kadar bir fark olduğu görülüyor.
Sonuç olarak; 64bit Pardus deposunda 32bit deposundaki kadar paket bulunacak ama kurulum cd'lerinden daha az paket çıkacak.
[1]http://svn.pardus.org.tr/uludag/trunk/distribution/Corporate2/project-files/corporate2.xml
* Metin Akdere
* Mete Bilgin
* Meltem Parmaksız
* Mehtap Ünlüel
* Merve Yüzbaşıoğlu
* Mesutcan Kurt
* Aydan Taşdemir
* Engin Manap

Daha önceki yıllarda Linux Şenliği ve Freedays adlarıyla düzenlenen iki etkinliğin birleşmesinden oluşan Özgür Yazılım ve Linux Günleri'nin ikinci gününde "Pardus x86-64 Deneyimi: Özgür Yazılım Projelerine Nasıl Katkı Verilir?" başlıklı bir sunum yaptık. Hem sürecin kendisinden hem de bu süreçten çıkardığımız derslerden bahsettiğimiz sunum dosyasına buradan ulaşılabilir.
-Paketi oluşturulabilen fakat x86_64 mimarisinde kurulamayanlar
Paketleri x86_64 mimarisine taşırken, paketlerde karşılaştığımız durumları ve yapılması gerekenleri gerekenleri aynı başlık altında wiki de listelemiştik. Bakıcılığını üstlendiğimiz paketlerde yeni bir durumla karşılaştık.
Yeni bir durum çünkü büyük rakamdaki paketleri taşırken daha çok paket oluşturulabiliyor mu kontrolünü yapmıştık. Doğru çalışıyor mu, kullanılabilir mi kontrolleri üzerinde durmamıştık.
Durumla lib-compat paketinde karşılaştık. Paket oluşturuluyor -her mimaride oluşabilecek bi paket çünkü sadece install kısmı var- fakat kurulamıyor. Gentoo da bu durumla karşılaşıyoruz. Debian ve fedora da ise bu paket bulunmamakta.
1 Şubatta ilk sürümü hazırladık. Eksik paket sayısı oldukça fazlaydı ve çok fazla farklı bilgisayar üstünde deneme fırsatımız olmamıştı. Onun bir adı yok :(
19 şubatta protokol imzalamak için gelen pardus ekibi ,ile atölye çalışmasından sonraki değişikliklerle yeni bir sürüm çıkardık. Sürümün adı VECİHİ.
Bilgi işlemde bir balığımız var, cinsi astronot. Parmağımızı akvaryum camına koyduğumuzda ağzını açıp hızlıca gelip kafasını cama vuran, kendinden küçük her şeyi yemeye çalışan, bize alışan, bizden kaçmayan. (cinsinden kaynaklı:) ve güneşin akvaryumunun üzerine vurmasıyla renkleriyle muhteşem bi görüntü oluşturan . Balığımızın adını Şener Şen' in pilot karakter adını, Vecihi' yi verdik. Sürüme ise balığımızın adını:)
6 Martta artan paket sayısı, yapılan değişiklikler sebepleriyle yeni bir sürüm çıkarttık. Sürümün adı SERUHATTO[1].
Çalışmalara başladığımızda dört kişiydik; Metin, Mete ve Serhat. Serhat geçen yıl bölümümüzden mezun oldu. Yanımızda olduğu sürece bizlere çok yardımda bulundu. Aralık ayında askere gitti ”o şimdi asker:)”. İsminin Japonca söylenmesiyle oluşan "SERUHATTO" kelimesi bu sürümün adı oldu.
- Pardus'un 64 Bit Mimarisine Port Edilmesi, 12 Şubat 2010, Akademik Bilişim Konferansı, Muğla
- 64bit Pardus, 27 Şubat 2010, Bilgisayar Mühendisliği Öğrencileri Kongresi, Konya
- 64-bit Pardus’un Öyküsü, 24 Mart 2010, 2. Pardus Tanıtım ve Geliştirme Günleri, Ankara
Peki nedir bu lib64 muhabbeti?
x86_64 işlemciler kendi üzerinden x86 mimarisine de destek verdikleri için, x86_64 bir işletim sisteminde 32bitlik kod çalıştırılabilir.(Tabi ki çekirdeğin bu çevirme işi için açık olması gerekmektedir.) 32 Bit derlenmiş programlar için dizin hiyerarşisinde ise lib32 dizinleri oluşmuştur. 64 bit derlenen kütüphaneler içinse (programın derlenme şekline göre değişebiliyor tabi) lib64 dizinine konuluyor. Sonuçta elimizde 3x2 lib dizinimiz olur. Biri kökte, diğeri ise /usr altında. Peki ya elimizde hiç 32 bitlik paylaşımlı kütüphane olmayacaksa (şu anki kurumsal 2 x86_64 gibi)?
Burada bir çözüm olarak lib64 dizinlerini lib dizinine linklemek en basit ve en mantıklı çözüm gibi geldi bize. Neden bu linke ihtiyacımız var sorusuna gelecek olursak; belirli programların lib64 e ihtiyaç duyması ve araması. Hatta bu lib64 sorunu yüzünden bir süre kurulan cd hazırlayamadık.
Peki bu linki kaldırmak mümkün değil mi?
Tabi ki mümkün, tool chain'i düzenlemek gerekiyordu. Burada yapılanlar tabi ki 32bit'lik halini etkilemeyecek şekilde olması gerekiyor. Bunu Onur Küçük bir hafta sonunda yaptı. Diyecek bir söz bırakmadı :) Ancak her paket bu yöntem izlenemiyor. Çünkü ati'nin ekran kartı gibi sürücüleri istediği gibi at koşturabiliyor hala...

Kurumsal 2'nin sürüm takvimini takip edeceğiz bundan sonra. Linke bakmaya üşenenler için kısaca yazayım; mayıs bitmeden kararlı Kurumsal 2 yayınlanmış olacak. Hedefimiz Kurumsal 2'nin her ara sürümüyle eş zamanlı olarak bir sürüm yayınlamak. 64 bit çalışmaları henüz deneysel düzeyde olduğundan köklü değişiklikler de gerekebildiğini düşünerek 32 bitten daha sık yayınlanan sürümler bekleyebilirsiniz.


















