Not: Bu yazıya başlamayı aslında 8 ay önce planlamıştım! Ancak yazının şansı şimdiye çıktı. Peki neden erteledim? İlk yazmaya başladığımda asi bir dönemimde idim. O yüzden fazla sivri dilli olmuştu. Gerçi şimdi de biraz sivri olabilir… Şimdi bir düşünün, özgürlük nedir? Bu özgürlüğü illa bilgisayarınızda düşünmeyin, günlük hayattaki özgürlük de ele alınabilinir. İstediğin gibi giyinme, istediğin gibi yaşama, istediğini yeme, istediğini içme… Bunları diğer insanları rahatsız etmeyecek şekilde yapmamış özgürlüktür. Şimdi gel gelelim asıl konu olan bilgisayarda özgürlüğe! Ve dolayısı ile asıl sorumuzu sormam gerek? Bilgisayarınızda ne kadar özgürsünüz? %100 diye bir cevap maalesef şimdilik mümkün değil. Ama yavaş yavaş o orana geliyor. Şimdi koyu bir özgür yazılımcı gibi değil de biraz iki taraflı bakacağım işe.

Özgür yazılımın da her şeyde olduğu gibi artıları ve eksileri mevcut. Peki nedir bu artı ve eksiler? Özgür yazılımda hangisi daha ağır basıyor? Özgür yazılım taban olarak kullanıcı refahını düşünen bir felsefedir. Bunun en güçlü temsilcisinin GNU/LINUX olduğunu söyleyebiliriz. Ancak tek temsilci de değildir. Özgür yazılımın Kapalı Kaynaklı olan benzerleri ile arasındaki en büyük farklar nedir.

• Öncelikli olarak Özgür yazılımın geliştiricileri maaşa bağlanmış bir avuç insanla sınırlı değildir. Dünya üzerinde bir çok insan her hangi bir Özgür yazılımın gelişimine katkı sağlayabilir. Bu yüzden Özgür yazılım hem daha geniş bir hitap kitlesine sahip, hem de daha geniş bir geliştirici kitlesine. Peki, madem bir insan rahatlıkla katkı sağlayabiliyor, başka bir insan da kasıtlı olarak zararlı bir kod sokamaz mı? Teknik olarak mümkün. Ancak düşünürsek destekçi sayısı ile kontrol eden kişi sayısı doğru orantılı. yani 5.000 insan yazıyor ise, bir 5.000 insan da kontrol ediyor demektir. Bu yüzden kasıtlı olarak zararlı bir kod sokmak çok zor bir iştir.
• İçerikteki kısıtlama oranı da farklı. Kapalı kaynak camiasında işler daha çok banka hesaplarına baktığı için kullanıcıya fazla bir hak tanınmaz. Hatta isterseniz Windows lisansına bir göz gezdirin. (şimdiki cümle yalnızca bu lisansı kabul etmiş olanlar için) Nasıl bir antlaşmayı kabul ettiğinizi göreceksiniz. Bu lisansa göre işletim sistemi size ait değil, siz sadece bu işletim sistemi üzerinde işlerinizi yapmak için yetki almışsınız. sistem üzerinde hak sahibi olan tek kişi Bill Amca. Ancak Özgür yazılım camiasında en yaygın lisanslardan biri olan GPL (Genel Kamu Lisansı) için durum farklı. Eğer bu lisansı okuduysanız aslında bu lisansı kullanan yazılımlar üzerinde tam bir söz hakkında sahip olduğunuzu görürsünüz.
• Bir yanını beğenmediniz mi? Açın bir metin editörü, beğenmediğiniz kodları değiştirin… Peki ben neden böyle bir şeyi kapalı kaynak kodlu arkadaşlarda göremedim?
• Evet, gel gelelim şimdi Muhafazakâr (Kapalı kaynak kod üzerine bir espri yapmaya çalıştım. Umarım fazla kaçmamıştır ) arkadaşların avantajlı olduğu konulara. Öncelikli olarak Bill Amca‘nın banka hesap(lar)ı. Evet, acımasız bir gerçek. Şu an pek çok yazılım firmasının Kapalı kaynağa destek vermesinin başlıca sebebi bu. Ancak bu durum da yavaş yavaş değişmeye başladı. Örnek olarak Nvidia’nın Linux için yaptığı atılımları ele alabiliriz. Veyahut Google ağabeyimiz. Gerçi o en başından beri Özgür yazılıma destek verdi ama…
• Diğer bir Kapalı kaynak avantajı ise reklam. Aslında bunu da Bill Amca‘nın banka hesap(lar)ına bağlayabiliriz. Sonuç olarak bunların reklamını yapan para nereden suyunu alıyor? Bu arada yandaki resmi nasıl buldunuz? Ben ilk gördüğümde bayıldım…
• Son bir Muhafazakâr avantajı olarak olarak Oyun Sektörünü ele alabiliriz. peki bunun sebebi ne? Bill Amca‘nın banka hesap(lar)…

Evet, heme göze çarpıyordur. Kapalı kaynak kodun avantajlarını, ve doğal olarak Özgür yazılımın dezavantajlarını oluşturun genel etken Bill Amca‘nın banka hesap(lar)ı! Hatta resimde bile görebileceğiniz üzere adamın cepleri bayağı şişkin… Ancak yavaş yavaş Bill Amca‘nın banka hesap(lar)ı söz geçirme oranını kaybediyor. Ve bu durum gelecekte de yükselecek. Son bir soru: Kim kimin efendisi? Siz mi bilgisayarın, Bill Amca‘nın banka hesap(lar)ı mı sizin? Not: Bu “Bill Amca‘nın banka hesap(lar)ı “esprisinin suyu çıktı gibi gelmeye başladı…

Posted in Özgürlükİçin Gezegenine Tagged: Özgür Yazılım, Özgürlükİçin, Özgürlükİçin Gezegen, Bill Amca'nın banka hesap(lar)ı, Eleştiri, Fintows, Gözlem, GPL, Komedi, Parakoliklik