Netbook piyasası için çok önemli olan yeni SDK'in Alpha versiyonu yayınlandı. Bu adresten indirebilirsiniz. Moblin ve Windows ortamında uygulama geliştirmenize olanak sağlayan bu kit umarım işinizi görür.

Geçen seferki yazıdan beş gün geçti. Bu arada dün İstanbul'a gidip Artistanbul ekibiyle tanıştım. Çok sıcak karşıladılar hiç yabancılık çekmedim. Başlangıçta biraz heyecanlı oluyor insan sonuçta sadece internet üzerinden görüşmüş olduğunuz kişilerin gerçekte nasıl bir karaktere sahip olduğunu bilemiyorsunuz. Şükür, tam düşündüğüm gibi iyi insanlarla karşılaştım. Ali abi ile uzun uzun sohbet ettik daha doğrusu o konuştu ben dinledim! Gece biraz geç yatmıştım sabahta erken saatte kalkınca fazla konuşacak halim kalmıyor. Bu bizim bilim kurgu ve fantezi kulübünün etkinliklerinde de sık sık başıma musallat olmuş bir dert. Herkes enerji dolu, hobarey leyletlöy zıplarken ben bir köşede uyusam da gece devam etsem hayata diye düşünürdüm.

Neyse, Ali abi ile muhabbetlerin birisinde çeviri süreçlerinden bahsedildi. Bazı projelerin çevirilerinin nasıl yapıldığını uygulamalı olarak gördüm. Moblin'in çeviri sitesinden etkilenmiştim, meğerse bir şey değilmiş. İnternet üzerinden şakır şakır çeviri yapabildiğiniz, geçmişte çevrilen kelimeleri tavsiye olarak gösteren sistemler var! Onları görünce uykum açıldı :D Ben heyecanla şu yetkilendirme işine beklerken KDE ekibi neler yapıyordu nelerrrrr. Akşam bu güzel sohbetin ardından yine İstiklal Caddesine açıldım. Sigara içen bir kaç güzel bayana acıdım, Turkcell'e "Hayır lan merak etmiyorum!" diye bağırdım, iyice bir gezip tozutturduktan sonra(ki o sıcakta bunu yapmak delilik!) eve döndüm.

Yukarıda ki paragraftan almanız gereken kısım KDE'nin çeviri sisteminin daha iyi olduğu. İşte geldim eve baktım mailleri kontrol ettim. Moblin'in çeviri editörüyle görüşüyordum(mailleşme) kendisi dokümanlara bak orada yazıyor derken ben yetkilendirilmem gerektiğini söylüyordum :) Sanırım saat farkından dolayı oda benim gibi uykusuzdu. Gece bir cevap gelmemişti ama bu sabah geldi ve yetkilerimle birlikte(upload edebilme) çevirilere başladım. İlk projeler bir kaç satır çeviri gerektirirken yavaş yavaş zorlamaya başladı. Bir kaç gün içerisinde bitirmeyi planlıyorum.

Amacım hem insanlığa faydalı olmak hemde çeviri sayesinde kelime haznemi geliştirmekti. Aslında sonradan Pardus'un çevirilere katılsana salak diyerek kendimi üzdüm ama ona başka bir alanda destek vereceğim. O da diğer bir yazının konusu olsun ;)

Duydum ki Moblin'in çeviri işleri sessiz sedasız yürüyormuş. Çevrilen diller arasında henüz Türkçe yok. Bu işe meraklı arkadaşlar varsa duyurusunu buradan yapmış olayım böylelikle bizde kendimize düşen görevi yapalım. Öncelikle Moblin.Org sitesi üzerinden L10n projesine üye olun. Tabi projeye üye olmak için siteye üye olmuş olmanız gerekiyor söylememe gerek yoktu ama söyledik işte :P

Bu adresten mail listesine üye olabilirsiniz.

Çevirinin nasıl yapılacağı şu dokümanda yazılıyor. Çeviri işleriyse http://translate.moblin.org/ adresinde yürütülüyor. Gerekli işlemleri yapmak için proje yöneticisinden izin alınması gerekiyormuş ondan sonra istediğiniz projeyi seçip .po dosyalarıyla oynaşmaya başlayabilirsiniz.

Neler neler Olmuş - 5 ile karşınızdayız! Öncelikle İzmit'e döndükten sonra uzun süre ağrı çektim. Gece uyku tutmadığından düzenim alt üst oldu. Doktora gittiğimde fıtık başlangıcı olabilir, zorlama demişti. Konserde zorladıktan sonra çok sıkıntı çektim. Bende madem öyle artık zayıflayıp, spora başlamanın zamanı geldi dedim ve önce sabah yürüyüşlerine ardından esme-germe hareketlerine başladım. Günde bir ekmek(bazen 2) yiyen ben yarım kepek ekmeğini çok bulmaya başladım! Öyle makarna, pizza, döner falan yok. Hazır yemek yemiyorum... aslında yemek yediğimde söylenemez. Domates, krem peyniri, yoğurt, meyve suyu yemekten sayılırsa bunları yiyorum işte. Allah'a şükür ağrılarım dindi. Hala tam geçmediğinin farkındayım, hissediyorum bu yüzden yürüyüşlere devam edicem. Bir ayda 20 kilo vermek gibi bir delilik yapmayacağım ama belli olmaz nerdeyse 10 kilo verdim. 20 daha veririz de bu işin sonunda bana ne olacak bilmiyorum birden çok kilo vermekte sakat iş hastalanabilirim, bu yüzden bol bol meyva suyu euehue

Geçelim diğer haberlere. Linux.Com sitesinde kurduğumuz Pardus Users Group Özgürlükiçin.Com da yayımlanan haberden sonra coştu. Üye sayımızı üçe katladık. Bu grup ileride çok faydalı olacak eminim(yaşasın devrik cümle, yaşasın master yoda!). Bu arada Pardus 2009 sürüm takvimi açıklandı. 17 Temmuzda kararlı sürüm yayımlanacak. Bizde bu haberi Linux.Com aracılığı ile tüm linux camiasına ulaştırmaya çalışıyoruz. Haberi görür görmez site üzerinde bir blog girdisi yayımlayarak yabancı kullanıcılara duyurmaya çalıştım. Uzun zamandır beklediğim bir sürümdü. KDE4'u ilk kez denemiş olacağım. Ram sıkıntısı çekebilirim(512MB) o zamana kadar arttırabilirsem kafam daha rahat olacak.

Başka ne oldu? Ahh Moblin V2.0 Beta yayımlandı. Deli gibi Clutter kullanmışlar. netbook olsa da denesem. :) OpenGL kullanan gui tam benlik eheheh. Pardus 2009'a Clutter'ı kurmaya çalışacağım. Moblin Beta'nın çıkmasıyla birlikte mail listeleri şenlendi. Hepsini okuyamıyorum... Okuyabildiğim kadarıyla çok güzel olmuş. Flash Player ile ilgili bazı sıkıntılar yaşanmış ama düzeltirler. Intel sağlam iş yapıyor, son zamanlarda açık kaynak projelere verdiği destekle gözüme girdi^^

Ufak ufak sınavlara çalışıyorum bu ay sonunda inşallah başarılı bir şekilde geçerim sınıfı. Bütünlemelere kalmak istemiyorum tatilim bana kalsın. Şu rahatsızlığım biraz yıprattı beni bir hafta kala artık iyice çalışacağım. Benim için dua edin. ^-^

Geliştirici listesinde dönen muhabbetlerin bir kısmını sizlerle paylaşmak istedim. Üyelerden birisinin daha şeffaf olunması ve yol haritası düzenlemesi isteği üzerine gelişen mesajlaşmaların ardından geliştiricilerden alınan haberler kısaca şöyle:

• Moblin V2 Alpha1 aşamasında Beta1 için çalışmalar sürmekte.
  
• Moblin V2'nin Netbook versiyonunun bu yılın 2. çeyreği sonu veya 3. çeyreği başı çıkması planlanıyor.
• MID(Mobline Internet Devices) Versiyonlarını Moorstown platformu üzerinden desteklenmesi(ne bu bilmiyorum :D) 2009 sonu ila 2010 başında gerçekleşecek.(umarız)
• Clutter temelli Ana Menü, kullanıcı ara yüzü geliştiriliyor.
• Moblin web tarayıcısı geliştiriliyor.
• Boot süresi için 2 saniye gibi agresift bir hedefe ulaşmak için çalışılıyor. Bu hedef gerçekçi görünmesede geliştiriciler olabildiğince kısa bir süreye ulaşmaya çalışıyorlar.

Anladığım kadarıyla Netbook versiyonu Xfce'e daha yakın olacak. Küçük araçlar içinse yoğun olarak Clutter kullanılacak. Internette yayınlanan videolarda clutter'ın ne kadar güzel bir arayüz sunduğunu gördük. Bu arada geliştiricilerin sıcak tavrı ve anlayışı ayrı bir bana ayrı bir hoş geldi. Hadi hayırlısı!

Pardus'a kurmaya çalıştım bu sabah. Beceremedim :) Buraya bir yazı yazıp uzman arkadaşların fikirlerini almak istedim. Windows ta bağımlılık falan uğraşmayız... Setup dosyası gerekli olan her şeyi beraberinde getirir ama Linux üzerinde bağımlılıklar önemli bir konu oluyor. Neyse;

#!/bin/sh
[ -e config.cache ] && rm -f config.cache

libtoolize --automake
gtkdocize || exit 1
aclocal
autoconf
autoheader
automake -a
./configure $@
exit

Yukarıda autogen.sh dosyasının içeriğini görüyorsunuz. Kurulum için bu dosyanın çalıştırılması isteniyor. Çalıştırdıktan sonra 5. satırda gtkdocize: command not found hatasını alıyorum. Bu arada uygulamanın bağımlılıkları şunlar:
libglade-2.0>=2.4.0, glib-2.0, gconf-2.0, libxml-2.0, libmagic.

Farklı farklı isimlendirilmiş olabiliyorlar acaba bundan dolayı hata veriyor olabilir mi? libmagic sanırım farklı bir isimle kurulu? file olabilir mi? 5. satırı silip kuruluma devam ettiğimde diğer tüm satırlarda aynı hata devam ediyor. :) Yardım edebileceklerin, fikri olanların yorumlarını bekliyorum^^

Şimdiden teşekkürler.

Ek-1:gcc, g++, make, man, autoconf, automake, git, libtoolize, gtkdocize, gettext paketlerini kurmak gerekti. gtk dökümanlarını kurduk ama adı o şekil geçmiyor. sorunuda o çıkardı. o satırı silip denediğimde bir kısmını kurdu ama hala hata alıyorum.

configure.ac:21: required file `./config.guess' not found
configure.ac:21: required file `./config.sub' not found
automake: cannot open < gtk-doc.make: Böyle bir dosya ya da dizin yok
checking for a BSD-compatible install... /usr/bin/install -c
checking whether build environment is sane... yes
checking for a thread-safe mkdir -p... /bin/mkdir -p
checking for gawk... gawk
checking whether make sets $(MAKE)... yes
configure: error: cannot run /bin/sh ./config.sub

Moblin.Org sitesi bunun için üç imkan sunmuş.

• Birinci olarak Live CD kullanabiliyorsunuz. Bu iki türlü yapılabiliyor, boş bir cd yakmak veya usb ye kurulum. Şu adreste ayrıntılı şekilde anlatılıyor. Cd işlemi bildiğiniz gibi standart usb üzerinden boot etmek isteyenler için ekstradan bir kaç adım var.

• İkinci seçenek KVM ile sanallaştırma. Bu konu da şu adreste ayrıntılı olarak anlatılmış. KVM'ı kurmanız gerekiyor. Kullandığınız dağıtıma göre paketini bulup kurunuz.

• Üçüncü seçenek ise WMware kullanmak, bu yol da yine şu adreste anlatılmış. WMWare Player programını kurmanız gerekiyor. Linux ve Windows için ayrı sürümleri mevcut.

Her kullanım için farklı gereksinimler var. Dosyalar ortalama 300Mb boyutunda. Moblin'i test etmeden önce şuan erken alfa aşamalarında olduğunu unutmayınız. Kararlı sürüm çıktığında şimdikinden çok farklı olacak. Ben daha deneyemedim kardeşimin bilgisayarı eski bu işler için uygun değil eve döndüğümde büyük ihtimal Windows kurulu makinede WMware tekniği ile bir deneme yapacağım.

Bu konuda özgürlükiçin sitesine çevirdiğim haber sırasında biraz araştırma yapma fırsatı buldum. Haberin yayınlanmasından sonra artık yorumumu yapabilirim. Öncelikle Moblin'den söz etmeyeceğim :) Yazıyı bunun için okumaya niyetlendiyseniz okumayın. Bu yazı daha çok Intel'in yönetimi devretmesinin sebeplerini ve sonuçlarını inceleyecek. Site yöneticilerinden Gözde hanıma haberi yolladığım sırada destekleyicilerin tekelleşmeye yönelik söylemlerinden rahatsız olduğumu belirtmiştim. Düşünmeden söylenmiş bu sözden sonra aradan geçen bir iki günün ardından artık proje konusunda daha sağlıklı fikir beyan edebilirim.

Gelelim Intel meselesine... Intel başlarda kendi geliştirdiği atom serisini kullanan netbooklar için bir os geliştirmeyi hedeflemiş gibi gözüküyor. Proje büyüdükçe karmaşık şirket işlemlerinden kurtulmak ve özgür yazılım topluluğunun gücünü arkalarına almak için yönetimi bir özgür yazılım topluluğu olan Linux Vakfı na devrettiler. Dikkat ederseniz çoğu büyük proje vakıflar aracılığıyla yönetilmektedir. Bu doğal bir süreçti ve yaşandı. Moblin'in diğer işlemci türleri ile çalışmasını isteyen büyük bir kitle var ve bunlar artık daha heyecanla çalışacaklar. Teslimin ardından bir kaç kullanıcı Intel'in projeden tamamen çekileceği konusunda ki endişelerini dile getirdi. Yetkililer ise Intel'in desteğinin artarak devam edeceğini açıkladı. Mail listesi bir iki gün sessizdi sanırım geçiş işlemleri yaşanıyordu, ardından hareketlik tekrardan arttı. Çalışmalarsa zaten hiç durmamıştı.

Tekel konusuna gelirsek. Destekçi firmaların söylemlerinden anladığım kadarıyla beklenti büyük. MS, Linux Netbook piyasasında yok oldu diye dursun büyük firmalar teker teker Linux'a geçiyor. Moblin bu tarz projelerin liderliğine oynuyor ve amacı kesinlikle en iyi olmak. Intel yönetimi devretse de hala projede önemli bir etkiye sahip çünkü geliştiricilerin önemli bir kesimi firmanın çalışanı. Bende gelecek vaat eden bu projeyi takip etmeye başladım. Projenin içine daha fazla girdikçe sizlerle ayrıntıları paylaşacağım. Takip ettiğim diğer projeler genel bir yazı da yazacağım. Nelerle uğraşacağım ufak ufak belirmiş oluyor. Hadi hayırlısı.