Bu inceleme için hayli geç kaldım aslında. Zira 20 Ocak’ta 2011 sürümü yayınlanan, Linux dünyasının en keskin tırnaklı, en sivri dişli, en yırtıcı dağıtımını geç de olsa bir süredir aktif olarak kullanıyorum. Aslında bir açıdan bakınca bu gecikmiş incelemem iyi. Çünkü aceleci ve dolayısıyla ön yargılı bir değerlendirme yapmaktan da sakınmış oldum. 2007.3′ten 2008′e geçtiğimizde çok fazla sarsılmamıştık. Ekran kartlarımızın sürücülerini kolayca yüklememizi sağlayan görüntü yöneticisi bizleri epey sevindirmişti ama Kde3 serisi ile devam edildiğinden, en azından gözümüzün gördüğü çok değişiklik yoktu. 2008.2′den 2009′a geçiş ise hayli sarsıcı olmuştu. Kde dördüncü sürümüne yükselmişti ve bizi bambaşka bir masaüstü deneyimi bekliyordu.

2009.2′den 2011′e geçiş ise tam anlamıyla salladı bizi. Pardus biraz daha farklı göründü gözüme. Kde 4.4′ten 4.5′e geçilmesiyle sistemin genelinde görünen görsel hoşluk ve performans iyileşmesi bir yana, artık Pardus’un kişiliğini sergileyen unsurlar da daha bir dikkat çekiyor. Bu hızlı girişle filmin son sahnesini gördük. Gelin, şimdi en baştan başlayalım ve neler olmuş görelim.

Yeni Yalı…Pek yakışıklı…
Kalıp dosyamız artık 700MB’lik bir CD’ye sığmıyor. Kendisi artık 1.1GB büyüklüğünde bir DVD kalıbı. DVD’den başlayan sistemimizde ilk önce yakışıklı yırtıcının suretiyle karşılaşıyoruz. Durun!..Sisteminizin ayarlarıyla oynamayın. 2009 serisindeki Lal rengi 2011′de yerini gri/füme kombinasyonuna bıraktı. İşte bu yeni Yalı…Ya da benim taktığım ismiyle YAlışıkLI…

Yeni Yalı, ekran tasarımıyla, kullanılan renklerle öncekinden epey farklı, daha şık ve ağır görünümlü. Disk bölümlendirme ekranı hariç diğer ekranlar, önceki sürümden çok farklı değil ama disk bölümlendirme bambaşka bir hale bürünmüş. Ubuntu’dakine benzer, ağaç görünümlü bir disk yapısı var artık karşımızda. İlk defa kullanan, benim gibi orta halli bir kullanıcı için biraz şaşırtıcı bir deneyimdi. Birazcık duraksadım ama Ubuntu’nun kurulum ekranına aşina olduğumdan başardım. Ne varki Linux’a yeni başlayacak bir kullanıcı için yeni disk bölümleme ekranı biraz zor ve ürkütücü. Ne yapmalı nasıl etmeli bilmiyorum. Henüz önerebileceğim olgun bir şeyler yok kafamda. Eğer Lvm ve Raid gibi fonksiyonların da eklenmesi sebebiyle ağaç görünümünden vazgeçilemiyorsa belki de disk bölümlendirme ekranında sağlam bir kılavuz metin düşünülebilir hızlı bir çözüm olarak (Bu cümlemle taşı sevgili geliştiricilerimize değil biz gönüllülere atıyorum. Talep beklemeden, olası tasarım/içerik çalışmalarımızı hazırlayıp sunmamızda hiçbir sakınca yok, büyük faydalar var).

Her zaman her yerde…En büyük Kaptan!
Kurulumdan sonra sistemi ilk başlattığımızda daimi ev sahibimiz Kaptan karşılıyor bizi. Aslında Kaptan’ı eskiden beri gereksiz bulmuşumdur ama bu kez sanki (belki de yenilenen tasarımından dolayı) Pardus’u diğer dağıtımlardan farklılaştıran önemli bir özellik olarak gördüm ve sevdim. Kullanıcı ile Pardus arasında kullanıcı-kullanılan ilişkisi dışında farklı bir bağın da kurulmasına yardımcı olan Kaptan, Oxygen ile Milky 2 simge setleri arasında seçim yapmamıza da olanak sağlayarak, resmi ve gönüllü Pardus forumları ile e-posta listelerindeki “Milky güzel/değil” tartışmalarına da ebediyyen son vermiş. Bravo Kaptan!

Sütlü sütlü…Ohhh…Misss…
Biraz sönük kaldığını düşündüğüm Milky 1′den sonra Milky 2 son derece sıcak göründü gözüme. Simgeler artık daha hacimli görünüyor. Belki varsayılan klasör renginin sarı yerine mavi tonlarından biri olarak belirlenmesi daha iyi olabilirdi. Ama belki de klasörlerin Oxygen’e benzememesi, setin geneline sıcak renklerin hakim olması gibi kaygılar gözetilmiştir düşüncesiyle buna pek takılmıyorum. Tüm klasörlerin rengini aynı anda değiştirebilmenin yolunu bulmaya çalışacağım artık.

Milky 2 için bir öneri geliştirmek isteseydim, araç çubuğu simgelerinin daha da sadeleşmesini isterdim. Bespin temasının (depomuzda Bespin simge seti yok) simge setinde, pencerelerin araç çubuklarındaki düğmeler tek renk (siyah). Yine Ubuntu’da tecrübe ettiğim Faenza simge setinde de pencerelerin araç çubuklarındaki düğmeler tek renk (siyah). Bu tek renklilik, pencerenin görünümün sadeleşmesinde oldukça etkili ve son derece güzel bir görünüm yaratıyor.

Milky 2′nin kişiliği tamamen kendine özgü. Biraz daha ışıltılı bir simge seti kullanmak isteyenler ise Pardus 2011′le yüklü gelen Oxygen’i kullanabilirler.

Daha zengin ve yepyeni görünümlü bir Paket Yöneticisi
Pardus 2011′in paket deposu, yeni yayınlandığını göz önünde bulundurursak içerik açısından fena değil. Henüz Xfce masaüstü paketleri depoda değil. Onlar da katıldığında hatta Çomak Projesi tamamlanıp da Gnome paketleri de eklendiğinde gayet ele avuca gelir bir içeriğe kavuşacak.

Yeni paket yöneticimiz gayet gösterişli. Efektler, animasyonlar ve farklı pop-up pencereler kendisine oldukça hoş bir hava katmış. Paketleri, tüm paketler, kurulu paketler, kurulabilir paketler ve güncelleme paketleri şeklinde ayrı ayrı sekmelerde görebiliyoruz. Sistemin geneliyle görsel uyumluluğun sağlanması açısından, sekme kullanımı yerine standart araç çubuğu ve düğmelerin kullanılması belki daha hoş olabilir. Böylece, pencerenin sağ alt köşesine konumlandırılmış “Paketleri Kur/Kaldır” düğmeleri araç çubuğuna taşınabilir.

Kde 4.5 ve Oxygen pencere teması
Kde’nin 4.5.4 sürümü 2011′in performansına son derece olumlu etki etmiş. Masaüstü efektleri gayet akıcı çalışıyor ama daha iyi olabilir/olmalı. Bunda X sunucusu ve ekran kartı sürücülerinin de (ekran kartım Amd Radeon HD3850) muhakkak etkisi var. Umuyorum ki X ve ekran kartı sürücüleri kendilerini daha geliştirirler. Şimdilik Amd’nin sunduğu sahipli sürücü yerine açık kaynaklı sürücüyü kullanıyorum. Özellikle yüksek çözünürlüklü (1920x1080x25fps) video dosyalarının oynatılmasında daha performanslı gördüm.

Oxygen pencere temasını bir türlü sevemedim. Bana çok donuk geliyor. Temadaki tek ışıltı başlık çubuğundaki ışık efekti. Orta ya da Bespin temalarında olduğu gibi tüm pencereyi kaplayan bir gradyan Oxygen’e çok yakışırdı oysa…Ben Pardus’umda Bespin kullanıyorum. Hem Oxygen’e göre daha hacimli bir görüntü arzediyor hem Xbar’la uyumlu hem de kendi gölge motorunu değil masasüstü efektlerindeki gölge motorunu kullandığı için çok daha güzel bir gölge efekti sunuyor.

Ortaya karışık…Zengin uygulama menüsü…Clementine faciası…
Kde4′ün kullanışlı uygulamaları ve eksiksiz ofis seti Libre Office, Pardus 2011′le kurulumda geliyor. Dolayısıyla sistemi kurduktan sonra, müzik dinlemek, film izlemek, ofis dosyalarıyla çalışmak, Twitter hesabınıza masaüstünden erişmek, hatta internet günlüğünüze erişmek için uygulama kurmak zahmetine girmenize hiç gerek yok. Kurulumdan sonra hepsi elinizin altında. Ya e-postalarınız, takip edeceğiniz rss adresleri, kontak listeniz, notlarınız? Onlar için de Kontact hizmetinizde. Tek uygulama ile tüm bu iletişim ihtiyaçlarınızı son dere basit ve hızlı bir şekilde karşılayabiliyorsunuz.

Durun bitmedi. Adalar vapurundaki cevval satıcılar gibi…”Bunlarla birlikte”…Video düzenleme için Kdenlive, fotoğraf arşivinizi yönetmek ve resim dosyalarındaki basit düzenlemeler için Gwenview, profesyonel imaj düzenleme ihtiyaçlarınız için Gimp ve bilgisayar kullanma deneyiminize bambaşka tatlar katacak pek çok uygulama da Keskin Diş’in 2011 sürümünde…

Uygulama yelpazesinde beni hayal kırıklığına uğratan tek nokta Amarok yerine Clementine’in gelmesi oldu. Bunun sebebini bilmiyorum. Belki teknik açıdan geliştiricilerimizin işini kolaylaştıran avantajları vardır Clementine’in. Ama ne olursa olsun Clementine geçmişin izlerini taşıyor. Arayüzü Kde3 döneminden Amarok 1 serisi ile aynı. Görüntü itibariyle sistemin geri kalanı ile uyumsuz. Ayrıca podcast desteği yok. Gerçi Amarok 2 depoda var. İsteyen kurup kullanabilir. Ama depodan kurulan Amarok’u bir türlü Türkçe’leştiremedim. Temennim Türkçe Amarok 2′nin 2011.1′de aramıza geri dönmesi yönünde…Sistemin hep göz önünde olan lokomotif uygulamalarında yapılan değişiklikleri pek doğru bulmuyorum.

Görünen o ki çevik güzellik, 2011 sürümüyle dişlerini bilemiş. Çomak projesi ile de avına atılmak üzere iyice gerilmiş bir yırtıcı görünümünde…Koşmaya başladığında ne kimse kaçabilecek ne de birşey kurtulabilecek.

Son sözler…
Pardus’u kullanmalı mısınız? Maalesef buna ben cevap veremem. Pardus, kullanmadan asla tadamayacağınız bir deneyim vaadediyor. Şu ana dek Pardus kullanıcısı yaptığım arkadaşlarımın hiç birine Pardus’u tavsiye etmedim. Sadece yarım saat kullandırdım. Şimdi ise gayet mutlular. 2011 içinse bu süre 1 dakika. Yani bildiğiniz anlamda ilk görüşte aşk…

Aşık olmaya hazır mısınız? Buyurun o zaman. Pardus burada…

Takıntı…Benimkisi gerçekten takıntı. Masasında kağıt olmayan bankacı gördünüz mü siz hiç? Var işte…Masası monitör, klavye, fare, telefon ve içinde firmalardan gelmiş evrakların bulunduğu bir havuzdan ibaret olan, iki telefonu masanın hep aynı yerinde (monitörün hemen altında) mutlaka birbirine paralel olarak duran, saplantılı bir bankacı. O benim… Bendeki bu düzen hastalığı sürekli olarak kullandığım Linux dağıtımlarını da kurcalamama sebep oluyor. Kullandığım uygulamaların arayüzlerinin basit ve sade olmasını tercih ediyorum. Eciş bücüş, onlarca simge, sağda solda, orada burada yazılar göz zevkimi feci halde bozuyor. Elimde olsa kullandığım bilumum uygulamaların üzerinde tek düğme bırakmayacağım ama o da biraz saçma olur be…

Bilgisayarımda hem Pardus 2011 hem de Ubuntu 10.10 kullanıyorum. İkisinin de tadını çıkarıyorum. Pardus üzerinde masaüstü ortamı Kde4 olduğundan ek uygulamalar kullanmadan pencerelerin her yerini kesip biçip kuşa çeviriyorum. Bespin temasıyla birlikte Xbar’ı da kurdum mu tamam oluyor (Xbar pencerelerin menü çubuklarını panele taşıyan ve MacOS X’teki gibi görünmelerini sağlayan küçük bir uygulama). Ne varki bir süredir Ubuntu kullanıyorum. Kız kardeşimin dizüstü bilgisayarına kuracağım Linux olarak onu seçmemle, kendi masaüstümde de kullanma isteği belirdi içimde. Kurdum gitti…

Ubuntu’da varsayılan masaüstü ortamı Gnome. Gnome Kde4 gibi kişiselleştirilebilirlik imkanları sunmuyor. Ancak bazı eklenti ve uygulamalarla ne kadar güzel kıvama gelebileceğini gözlerimle gördüm, bizzat tecrübe ettim. İstediğim özelleştirme için temel ihtiyaçlarım aşağıdaki gibiydi. Bakınız Ubuntu’ya neler yaptım.

Pencerelerdeki Menü Çubuklarını Panele Taşımak
11.04′le kurulu olarak gelecek olan Global Menu bu iş için biçilmiş kaftan. Kurup eklentiyi panele yerleştirdiğimiz andan itibaren tüm Gtk arayüzlü uygulamaların araç çubukları panele taşınıyor. Yalnız en yaygın Gtk arayüzlü uygulama (Firefox’tur kendisi) maalesef menü çubuğunu Global Menü’ye göndermiyor. Bu sorunun 11.04′te giderileceğine dair bir haber okudum. Umarım işe yarar. O zamana dek menü çubuğundan kurtulmak için Firefox’un Hide Menubar eklentisi harikulade bir çözüm. Eklentiyi kurduğunuz anda menü çubuğu arazi olacaktır. Görmek isterseniz klavyenizin tab tuşuna basmanız yeterli. Darısı Libre Office’in başına. O da Global Menü’ye direnenlerden…

Pencerelerin Araç Çubuklarını Sadeleştirmek
Menü çubuğundan kurtulduk ama araç çubuklarımız da hala kalabalık. Gnome’da maalesef Kde’deki gibi araç çubuklarını doğrudan sadeleştirme, istediğimiz düğmeleri ekleyip çıkarma imkanımız yok. Nautilus bu yüzden özelleştirilemez durumda. Bunu aşmanın ve Nautilus’a sade ve şık bir görünüme büründürmenin yolu nautilus-elementary temasını kurmaktan geçiyor. Aşağıdaki komutları terminalde sırasıyla verirsek nautilus-elementary’yi kuracağız.

sudo add-apt-repository ppa:am-monkeyd/nautilus-elementary-ppa
sudo apt-get update
sudo apt-get dist-upgrade
nautilus -q

Bu kodlardan sonra Nautilus daha şık. Ayrıca bazı sürprizleri var. Resimlerinizin olduğu bir klasördeyken F4′e bir basın bakalım, karşınıza ne çıkacak.

Parlak Bir Pencere Teması Kurmak
Ubuntu’nun maalesef bir türlü tutturamadığı bir şey bu. Hep kahverengi, turuncu renkli pencere temaları geliyor sistemle. Oysa açık renkler sistemi daha bir başka gösteriyor sanki. Açık renkler pencere gölgesiyle kontrast oluşturduğundan, pencereleri gerçekten havadaymış gibi gösteriyor. Derinlik hissini arttırıyor. Ayrıca beyaza yakın renkler, sadeliği destekleyen bir etki yaratıyor. Tüm bu özellikleri taşıyan harika bir pencere teması keşfettim: Orta. Haydi kuralım Orta’yı. Buyurun terminale.

sudo add-apt-repository ppa:nikount/orta-desktop
sudo apt-get update
sudo apt-get install orta-theme
sudo apt-get install orta-emerald-decorators
sudo apt-get install orta-xfwm4-decorators

Şimdi Ubuntu’nun iki renkli temasından kurtulduk. Orta temasının da kendine has özelleştirme ayarları var. Bu ayarlara, Panel>Sistem>Tercihler menüsünden ulaşabilirsiniz. Temanın kendi yapılandırma uygulaması oraya yerleşecektir.

Güzel Bir Simge Seti
Söz konusu Ubuntu ise favorim Faenza. Harikulade bir set. Ubuntu ile de son derece uyumlu. İçinde de son derece güzel simgeler var. Setin tamamını sisteminizde kurulu diğer simge setleri ile birlikte /usr/share/icons dizini altında inceleyebilirsiniz. Faenza’yı terminalde aşağıdaki kodları girerek sisteminize kurabilirsiniz.

sudo add-apt-repository ppa:tiheum/equinox
sudo apt-get update && sudo apt-get install faenza-icon-theme

Kıpır Kıpır Bir Rıhtım
Pencerelerin listelenmesi için standart paneldeki pencere listesini kullanmayı pek tercih etmiyorum. Compiz-Fusion’la birlikte çalışan Cairo-Dock benim için daha cazip. Özelleştirilebilme yetenekleri gerçekten harika. Üzerindeki simgelerin efektleri çok güzel. Oynayıp duruyorsunuz. Faenza simge seti de Cairo-Dock üzerinde etkinleştirildiğinde sistemin geri kalanıyla son derece uyumlu bir rıhtımınız oluyor. Üstelik uygulamalarınızın yeri hiç değişmediği için zaman içinde rıhtım kullanımı, standart panel kullanımından daha kolay gelmeye başlıyor.

Sonucu resimleri büyüterek daha net görebilirsiniz. Gerçekten güzel oldu.

Soğuk bir Ocak akşamında (dün) Beşiktaş’taki Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde Pardus’un arkasından konuştuk, tüm konuştuklarımızın ve yaptıklarımızın kaydedildiğini umursamadan…Pardus’un, kullanıcıları gözündeki yerinin ve kullanıcı beklentilerinin tespit edilmesi açısından son derece faydalı ve pek keyifli bir oturum oldu. Toplantıda, Pardus’a başlama ve kullanma sebeplerimizden, yapısı, sağladıkları, sağlayamadıkları ve yaygınlaştırılmasına kadar pek çok konuda konuştuk. Öyle hissettim ki biz Pardus gönüllüleri 17.878.962 toplantıya daha katılıp Pardus’u sonsuza dek anlatma eğilimine sahibiz. Bu güzel…

Oturumda sorulan sorular, verilen cevaplar, o cevaplardan bir veri yığınının oluşturulması ve bir sonuca varılması, değerli hocamız Sn.İlker Berkman ve ekibinin uzmanlık alanı olduğundan, içerikle ve kişisel değerlendirmelerimle ilgili herhangi bir paylaşımda bulunmayı doğru bulmuyorum. Şunu söyleyebilirim ki bu oturum belki de İlker Bey’den ziyade bana faydalı oldu.

Pardus’la ilgili hem objektif diyebileceğim hem de ön yargı görünümündeki fikirlerimi muhakeme etme şansını buldum. Kendimi İlker Bey’e anlatmak isterken kendime de anlattım galiba. Bundan sonraki çalışmalarımda (taciz ve eylemlerim de diyebiliriz) izleyeceğim yordamlar konusunda enerji tasarruflu bir ampul (malum, maksimum parlaklığa biraz geç ulaşıyor) kafamda yandı gibi.

Evet…Gerçekten keyifliydi. Bu arada, eşimin ısrarlı hatırlatmaları sebebiyle, fotoğrafa dikkatli dikkatli bakması muhtemel okuyucularım için küçük bir not düşmek istiyorum. Sevgili eşimin karnı fazla kilo değil 4 ay sonra dünyaya gelecek minik oğlumuz Erdem sebebiyledir .

Unutmadan, altını çizmek istediğim bir noktaya da dikkat çekmeden edemeyeceğim. “Özgür yazılım para kazandırır mı?” diye soranlara verecek cevabımız da hazır artık:

Parayı dert etmeyin. Kullanın yeter .

Pardus’ta açıp kullandığım yazılımların ara yüzlerinin sade olmasını tercih ediyorum. Sık kullanmadığım düğmelerin sürekli gözümün önünde durması beni rahatsız ediyor. Açık olan yazılım penceresini gereğinden fazla kalabalık ve dağınık gösterirken, aslında o pencerede ulaşmak istediğim unsurların (Dophin’deki klasörler veya Firefox’taki internet sayfaları) geri planda kalmasına sebep oluyor. Qt tabanlı yazılımlarda bu sorunu, KDE’nin muhteşem özelleştirilebilirlik imkanları ve Bespin pencere temasıyla birlikte kullandığım Xbar plasma programcığı ile aşıyorum ama Firefox gibi Gtk tabanlı uygulamalar ne yazık ki Bespin tarafından giydirilemiyor ve Xbar da işlevsiz kalıyor.

Bu durumu çözüp, Firefox’u sistemin genel görünümüne biraz olsun uydurabilmek, benzetebilmek için binbir farklı şey denedikten sonra nihayet aşağıdaki iki Firefox eklentisinde karar kıldım.

*Strata Reloaded teması ve
*Compact Menu 2 eklentisi.

Bu iki eklentiyi kurup sistem ayarlarından pencere kenarlığı rengini de Strata Reloaded temasının rengine çevirdiniz mi bütünleşik görünümlü, şık sekmeli, araç menüsünden arınmış (tüm menü küçük bir dünya simgesine dönüşecek) sade bir Firefox’unuz olacak.

Firefox 4′ü kullanmaya başladığımızda bunlara gerek kalmayacak ama herhangi bir sebeple Firefox 3.5 serisini kullanmaya devam edecek kullanıcılar için bu minik paylaşım da elimizin altında bulunsun istedim.

Değerli arkadaşlarım, hatırlayacaksınız burada, Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Tasarımı Bölümü öğretim görevlisi Sn. İlker Berkman’ın davetini sizlerle paylaşmıştım. İlker Bey’in Pardus Kullanıcıları e-posta listesine duyuru yaptığı esnada tarihi belli olmayan toplantının zamanı netleşti. Bu hafta sonu,15 Ocak Cumartesi saat 17:00′de Bahçeşehir Üniversitesi Beşiktaş Kampüsü’ndeyiz…”Bu toplantı neyin nesidir? Neyi amaçlar? Ne yapacağız?” gibi sorularınızın yanıtları için burayı okuyabilir, hem bilgi almak hem de katılım organizasyonu için iberkman[at]bahcesehir.edu.tr e-posta adresi ile İlker Bey’le temasa geçebilirsiniz.

Deneyimlerimizi paylaşıp, daha gelişmiş bir Pardus’a katkıda bulunmak için orada olacağız. Bekliyoruz.

Pardus 2009 serisi varsayılan olarak Milky simge seti ile birlikte geliyor. İlk versiyona göre biraz daha renklendirilmiş ve şenlendirilmiş olan ikinci sürümüyle birlikte Milky yine bizlerle olacak. Milky 1′i pek kullanmamıştım. KDE4′le gelen Oxygen bana daha cazip geliyor. Milky 2′de durum belki değişebilir. Tecrübe edip göreceğim. Ama seti kullanmasam da içindeki bir simgeyi her zaman kullanıyor olacağım. O da Kickoff Uygulama Çalıştırıcısı için üretilmiş Pardus logosu.

Biliyorsunuz Sistem Ayarları’nda bir simge setini seçtiğinizde tüm sistem o setin içeriğine göre güncellenir. Dolayısıyla Oxygen’i seçtiğimizde de Kickoff Uygulama Çalıştırıcısı’ndaki Pardus logosu yok olur, onun yerine Kde’nin çark dişlisi ve “K” harfinden oluşan standart simgesi gelir.

Siz de benim gibi “Benim bilgisayarımda orada her zaman Pardus logosu olacaktır arkadaş!” diyenlerdenseniz, kullandığınız simge seti ne olursa olsun Kickoff uygulama çalıştırıcı simgesinin Pardus olmasını sağlamaya ve Milky simgelerinin nerede olduğuna dair kısa birkaç ipucunu paylaşmak isterim.

Efendim gördüğünüz gibi bilgisayarımda Oxygen simge seti aktif. Dolayısıyla panelin en sonunda Pardus logosu yerine Kde logosunu görüyoruz. Yapacaklarımız basit.

Önce Kickoff Uygulama Çalıştırıcısı’na sağ tıklayalım ve açılan menüden Uygulama Başlatıcısı Ayarları’nı seçelim. Karşımıza gelen pencerede, Genel sekmesindeki Simge düğmesine tıklayalım. Şimdi simgelerin listelendiği pencereyi görüyoruz. Bu pencerede Diğer Simgeler’i seçelim. Çünkü simgemizin yerini Gözat düğmesiyle biz göstereceğiz. Bastık Gözat’a…Karşımıza Aç-Plasma Çalışma Alanı penceresi geldi. Güzeeeelll. Doğru yoldayız.

Kök Dizin’e girelim şimdi. Oradan nereye gideceğimizi ayrı ayrı yazmayayım. Alt resimdeki yolu izleyiniz. Bakın bakın! Pardus logoları lila ve siyah renkte bize gülümsüyor. İstediğinizi seçin. Kickoff Uygulama Çalıştırıcı, yeni simgesiyle emirlerinizi bekliyor.

Mantığı kavradınız. Artık Kickoff’un simgesi fotoğrafınız bile olabilir. Merak edenler için ekleyeyim. Yukarıdaki her şey Lancelot menü için de geçerlidir.

Sistem Ayarları altındaki ikinci modül, sistemimizin genel görüntü ayarlarını yaptığımız Görünüm modülüdür. Pencerelerimizin, kenarlık ve gövde ayarlarından, yazı tiplerine, renklerden simge setlerine pek çok görsel kişiselleştirmeyi bu ekrandan yaparız. Hatta anlık mesajlaşma uygulamasında kullandığımız gülücük simgelerinin ayarlarını bile yapabiliriz. Görünüm altında 8 alt bölüm bulunur. Gelin bu bölümleri tek tek inceleyelim.

Biçim
Genel olarak sistem görünümüne en çok etki eden ayarlar buradadır. Uygulamalar sekmesinde, pencerelerimizin nasıl görüneceğini belirleriz. Tek yapmamız gereken, Parçacık Biçimi menüsünden, o anda sistemde yüklü olan alternatif temalardan birini seçmek. Pardus ilk kurulduğunda Oxygen teması ile gelir. Gayet güzel bir temadır. Ben sonradan depodan Bespin isimli temayı kurdum. Bespin, Oxygen’e göre biraz daha “janjanlı” diye tabir edebileceğimiz tarzda bir tema. Renk geçişleri ve air temasına has halka desenleri sebebiyle göze çok hoş görünüyor. Bu ekranda, temayı etkinleştirmeden önce alttaki ön izlemeyi inceleyebilirsiniz. Uygula düğmesine basarsanız tema etkinleşir. Sonrasında her temanın kendine has ayarlarını “Yapılandır” düğmesine basarak açılan ekranda yapabilirsiniz. Her temanın kendine has ayrıntılı ayarları olduğundan onları farklı yazılarda ayrı ayrı anlatacağım.

Biçim bölümündeki Çalışma Alanı sekmesi Plasma çalışma ortamının temasını belirlediğimiz yerdir. Plasma kavramı hayatımıza Pardus 2009′la girdi ve uzun süre de çıkmayacak gibi görünüyor. Bu kavrama göre, masaüstümüzde dizinleri gösteren uygulamacık, işlemci yükünü ya da disk doluluk durumunu gösteren uygulamacık hatta panelimiz birer plasmoid. İşte bu ekranda yapacağımız bir seçim, tüm bunların görünümünü değiştiriyor. Pardus, ön tanımlı olarak Air teması ile kuruluyor. Oxygen ve Heron da denemenizi tavsiye edebileceğim güzel temalardan. Yetmedi mi? O zaman basın bakalım “Yeni Temalar Al” düğmesine. İşte karşınızda “Sistem Ayarları Eklenti Yükleyici” ve Kde-look.org sitesinde yayınlanan birbirinden güzel plasma temaları. Beğendiğinizi seçip Yükle düğmesine basmanız yeterli. Tema sizindir. Masaüstünüze yeni bir renk vermeye hazırsınız.

Son olarak İnce Ayarlar sekmesi. Burası görsel efektlerin sistemimize yaratacağı yükü dengelememize yarayan ayarı yaptığımız ve pencerelerimizdeki araç çubuklarında yer alan düğmelerin yapısını belirlediğimiz ekran. Grafiksel efektler menüsü, sahip olduğumuz ekran çözünürlüğü ve işlemci gücüne bağlı olarak, sistemimizin grafik efektleri en verimli çalışacak şekilde ayarlamasını sağlıyor. Örneğin 1680×1050  gibi yüksek kabul edebileceğimiz çözünürlüğe sahip bir monitörümüz ve 800Mhz hızında çalışan bir işlemcimiz varsa “Yüksek Ekran Çözünürlüğü ve Düşük İşlemci” seçeneğini seçmemiz mantıklı olur. Sistemimiz görsel efektlerin etkinliğini (çözünürlüğünü, akıcılığını, görülebilirliğini vb.) bu seçime göre ayarlayacaktır.

Aslında her pencerede ayrı ayrı yapabileceğimiz bir ayar olan araç çubuklarındaki düğmelerin metin/simge ayarlarını da bu ekranda, tüm pencereleri etkileyecek şekilde yapabiliyoruz. Simgelerin büyüklüklerini buradan ayarlayamıyoruz ama simgelerde metin olacak mı, olacaksa simgenin altında mı yanında mı olacak gibi seçimleri burada yapabilmemiz mümkün.

Renkler
Adı üzerinde, sistemimizdeki bileşenlerin renkleriyle oynadığımız, değiştirdiğimiz ekrandır burası. Şema sekmesinde ön tanımlı ayarları yapılmış renk paketlerinden seçim yapabileceğimiz gibi, “Renkler” sekmesinde, pencere arka planı, seçim rengi gibi ayrıntılara girerek renk şemamızı kişiselleştirebilmemiz de mümkün. Seçenekler sekmesindeki “Karşıtlık” ayarı ile de mutlaka oynayın. Renklerin görünürlüğündeki değişim hoşunuza gidecektir. “Ben bu şemaları beğenmedim. Şemayı özelleştirmekle de uğraşamam” diyorsanız “Şema” sekmesinde iken sağ tarafta bulunan “Yeni Şemalar Yükle” düğmesine basıyorsunuz. İşte! Yine karşımızda kim var? Sistem Ayarları Eklenti Yükleyici ve bir sürü hazır renk şeması…Gözünüze kestirdiğiniz şemanın sağında bulunan “Yükle” düğmesine basıyorsunuz, hepsi bu.

Simgeler
Sistemimizdeki simgelerin görünümlerini değiştirdiğimiz ekran burası. Simgeler temelde paketler halinde sunulur. Bu paketlere “simge seti” deriz. Pardus, ilk kurulumda KDE4′ün ön tanımlı simge seti Oxygen ve kendine özel üretilmiş olan Milky simge setleri ile birlikte gelir. İstediğiniz simge setini kullanmak için tek yapmanız gereken; onu seçip “Uygula” düğmesine basmaktır. Kısa bir güncelleme işleminden sonra tüm sistemdeki simgelerin değiştiğini göreceksiniz.

Sisteme yeni simge seti eklemenin ise iki farklı yolu var. İlkinde, internet üzerindeki herhangi bir kaynaktan masaüstüne indirdiğiniz bir simge setini (uzantısı .tar.gz olmalıdır) “Tema Dosyası Kur” düğmesine basarak göstermekten ibarettir. İkincisi ise daha da kolay…”Yeni Temalar Al” düğmesine basıyorsunuz. Kde-Look.Org’daki binlerce simge seti karşınızda…Beğendiğinizin yanındaki “Yükle” düğmesine basın, tamam. Keyfini sürün yeni simgelerinizin…

Yazı Tipleri
Sistemde, farklı bölgelere farklı yazı tiplerini atayabilmek mümkün. Bunu tek tek yapabildiğimiz gibi bir anda tüm sistemin yazı tipini ve font büyüklüğünü de ayarlayabiliyoruz. Windows’ta clear type denilen yazı tipi yumuşatma ayarını bu ekranda yapıyoruz. Ben sistem ayarları seçeneği ile kullanıyorum.

Pencereler
Biçim sekmesinde pencerelerimizin gövdelerini etkileyen ayarlar yaparken bu sekmede pencerelerimizin kenarlıklarını ayarlıyoruz. Açılır menüden istediğimiz pencere dekorasyonunu seçerek işe başlıyoruz. Seçim yaptığımızda o dekorasyona ait ayarlar pencerenin altında görünecektir. Her dekorasyonun kendisine özel ayarları var. Burada seçtiğiniz ayarlar tek başlarına pek bir anlam ifade etmiyor ama pencere biçimi ile bütünleştiklerinde çok etkili oluyorlar. Farklı biçim-pencere dekorasyonu kombinasyonlarını deneyebilirsiniz.

Açılış Ekranı
Pardus açılırken, gördüğümüz, bize hangi bileşenlerin yüklendiğini sırayla gösteren açılış ekranını burada değiştirebiliyoruz. Kurulumda, Pardus’a özel tasarlanmış açılış ekranı ve KDE’nin ön tanımlı ekranı da dahil olmak üzere 4 farklı seçenek geliyor. Eğer isterseniz “Yeni Temalar Al” düğmesi ile Kde-Look. Org’un arşivine ulaşabilir ve beğendiğiniz bir temayı bir tıkla kurabilirsiniz.

Duygu Simgeleri
Son sekmemiz de kullandığımız anlık mesajlaşma yazılımında tercih edeceğimiz duygu simgelerini (emoticon) seçmemiz için. Kopete üzerinde sohbet ederken bir gülücük gönderdiğinizde, burada hangi duygu simgesi setini seçtiyseniz karşı tarafa gönderilen simge o set içindeki olacaktır.

Sistem Ayarları içinde yer alan Görünüm modülünü, içerikleriyle birlikte, biraz hızlı da olsa öğrenmiş olduk. Sorunla karşılaştığınızda daha hızlı geri dönebilmeniz için bu modül altındaki seçenekleri tüm ayrıntılarıyla kurcalamanızı, yeni öğeleri kurarak sisteminizi kişiselleştirmenizi tavsiye ederim.

KDE4 Sistem Ayarları altında ilk inceleyeceğimiz modül Sistem Bildirimleri. Bu modülde, Pardus’un hangi koşullarda, hangi uyarıları vermesi gerektiğini ayarlıyoruz. Ayarlayacağımız uyarı herhangi bir şey olabilir. Bunun için ilk önce yapmamız gereken, Uygulamalar sekmesinde, Olay Kaynağı menüsünü açmak ve ayarlama yapmak istediğimiz uygulamayı seçmek. Uygulamayı seçtiğimizde alttaki alanda o uygulama ile ilgili işlevler görünecektir. Değiştirmek istediğimiz işlevin üzerine tıklayıp o işlevle ilgili değişiklikleri 5 farklı seçenek üzerinden yapabiliriz. Yukarıdaki örnek ekran görüntüsünde, olay kaynağı olarak Kde Sistem Bildirimleri seçilmiş. Bakınız Giriş başlığı, sistemimiz yeni açılırken, masaüstüne düştüğümüz ilk anlarda duyduğumuz kısa müzik. Eğer Bir Ses Çal satırındaki onay kutucuğundaki işareti kaldırırsak, açılışta hiç ses duymayız.

Açılışta farklı bir şeyler de duymak mümkün. Mesela şöyle bir panter kükremesi…Satırın hemen sağındaki bölümde yer alan mavi renkli disket simgesini tıklayıp, açılışta çalmasını istediğimiz ses dosyasını tanıtabilir, her açılışta çalmasını sağlayabiliriz.

Kmail Knotify Uyarısı
Knotify, sistem çekmecesinde, muhtelif aktiviteler için bizi bilgilendiren bir uygulama. Amarok çalışırken şarkı değişimlerinde, hangi şarkının çalındığını gösteren, disklerimiz arası dosya transferi hakkında bizi bilgilendiren şey Knotify. Sistem çekmecesinde “i” harfiyle gösterilen bir simgesi var. İşte orada, yeni e-posta aldığımızda bir uyarının çıkmasını, Sistem Bildirimleri ekranı ile sağlamamız mümkün. Bu kez yapmamız gereken olay kaynağı satırında Kmail’i seçmek. Zaten topu topu 2 satır gelecektir karşımıza. Ne? Evet evet…Doğru tahmin ettiniz. Yeni E-posta Geldi satırını seçiyoruz. Seçeneklerin olduğu, alttaki bölümde Açılan Pencerede Bir İleti Göster satırındaki kutucuğu işaretliyoruz ve uygula düğmesine basıyoruz.

Artık yeni bir e-posta aldığımızda Knotify, sistem çekmecesinde bir uyarı mesajı görüntüleyecektir. “Yok bu yetmez” diyorsanız yeni e-posta uyarısının sesle de yapılmasını sağlayabilirsiniz. Bunu da “Bir Ses Çal” satırını işaretleyip istediğiniz ses dosyasını tanıtarak yapabileceğinizi tekrar söylemeyeceğim. Anladınız onu siz.

Pardus 2009 için yani Kde4 için yüzlerce masaüstü temaları var. Hepsinin bir birinden güzel olması, bizi tema seçiminde zorluyor. Bir temanın saati güzel oluyor ama paneli güzel olmuyor, diğer temanın paneli güzel oluyor fakat saati güzel olmuyor, öbür temanın programcıklarının teması güzel oluyor fakat paneli, uygulama başlatıcının zemini vs. yerleri güzel olmuyor. Tam bu sırada Pardus 2009 bizim için bir güzellik yapıyor.:) Masaüstünde birden çok tema kullanmamıza olanak sağlıyor. Nasıl mı? İşte böyle:

Öncelikle Sistem ayarlarını açıyoruz. Sistem ayarlarında Gelişmiş sekmesine tıklıyoruz. Daha sonra
Masaüstü Teması Ayrıntısını açıyoruz.



Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi Renk şeması, Panel Arkaplanı, Kickoff, Görev Ögeleri, Parçacık Arkaplanı, Şeffaf arkaplanı......vb. Yerlerin tema ayrıntısını yapabilirsiniz.Daha sonra ayarlamaları kendi zevkimize göre ayarladıktan sonra uygula butonuna basıyoruz ve karşımıza aşağıdaki görüntü geliyor.


Yukarıdaki pencerede anlatılmak istenen Görünüm ayarlarını açıp, yapmış olduğumuz temayı seçeceğiz.

Tema: yazan yerde tema seçili değil. Biz bu temaya tıklayarak açılan yerde (aşağıdaki resimdeki gibi) “(Özelleştirilmişi)” seçiyoruz ve uygula tuşuna basıyoruz.


Benim yaptığım temada Analog Saat Air temasına ait. Sistem Disk alanını gösteren tema ise Arezzo ya aittir.


İyi kurcalamalar ve bol Pardus'lu günler.........

Pardus 2009 için yani Kde4 için yüzlerce masaüstü temaları var. Hepsinin bir birinden güzel olması, bizi tema seçiminde zorluyor. Bir temanın saati güzel oluyor ama paneli güzel olmuyor, diğer temanın paneli güzel oluyor fakat saati güzel olmuyor, öbür temanın programcıklarının teması güzel oluyor fakat paneli, uygulama başlatıcının zemini vs. yerleri güzel olmuyor. Tam bu sırada Pardus 2009 bizim için bir güzellik yapıyor.:) Masaüstünde birden çok tema kullanmamıza olanak sağlıyor. Nasıl mı? İşte böyle:

Öncelikle Sistem ayarlarını açıyoruz. Sistem ayarlarında Gelişmiş sekmesine tıklıyoruz. Daha sonra
Masaüstü Teması Ayrıntısını açıyoruz.



Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi Renk şeması, Panel Arkaplanı, Kickoff, Görev Ögeleri, Parçacık Arkaplanı, Şeffaf arkaplanı......vb. Yerlerin tema ayrıntısını yapabilirsiniz.Daha sonra ayarlamaları kendi zevkimize göre ayarladıktan sonra uygula butonuna basıyoruz ve karşımıza aşağıdaki görüntü geliyor.


Yukarıdaki pencerede anlatılmak istenen Görünüm ayarlarını açıp, yapmış olduğumuz temayı seçeceğiz.

Tema: yazan yerde tema seçili değil. Biz bu temaya tıklayarak açılan yerde (aşağıdaki resimdeki gibi) “(Özelleştirilmişi)” seçiyoruz ve uygula tuşuna basıyoruz.


Benim yaptığım temada Analog Saat Air temasına ait. Sistem Disk alanını gösteren tema ise Arezzo ya aittir.


İyi kurcalamalar ve bol Pardus'lu günler.........

Pardus 2009 sürüm takvimi geçtiğimiz günlerde açıklandı;

• 27 Mayıs              Alfa sürümü
• 19 Haziran           Beta sürümü
• 3 Temmuz            RC sürümü
• 10 Temmuz          RC2 sürümü

Takvime göre yaklaşık 1 ay sonra Pardus 2009 çıkacak. Pardus geliştiricileri 2009 için çalışmaya yaklaşık 3 ay kadar önce başladılar ve takip ettiğim kadarıyla başta sürüm yöneticisi Onur Küçük olmak üzere hepsi çok iyi iş çıkarıyorlar, hepsinin eline sağlık.

Dün (27 Mayıs) sürüm takvimine uyularak Pardus 2009 Alfa sürümü yayınlandı. Bu sürüm son kullanıcılar için değil, daha çok geliştiriciler için hazırlanan bir sürüm. Bu sürümde bulabilecekleriniz;

• KDE masaüstü ortamı 4.2.3
• Linux çekirdeği 2.6.30_rc7
• OpenOffice.org ofis araçları 3.1rc6
• Mozilla Firefox İnternet tarayıcı 3.5beta4
• Gimp grafik işleme yazılımı 2.6.6
• Xorg 1.6.2pre
• Python 2.6.2
• GCC 4.3.3
• GLIBC 2.9

Özellikle KDE4 ve Firefox 3.5 beni benden alan uygulamalar. KDE4′ün görselliği ve özelleştirilebilirliği harika, Firefox 3.5 ile çok daha hızlı bir Firefox karşımızda.

Aşağıda Pardus’un kurulum yardıcısı YALI’nın 2009 sürümündeki yeni halinden ekran görüntülerini paylaşıyorum. Pardus 2009 bizi bu harika ekran ile karşılayacak. Pardus 2009, KDE4 masaüstü yöneticisinin yetenekleri ve efektleri ile KDE4′e uygun olarak yeniden yazılan Pardus Araçları (Paket Yöneticisi, Ağ Yöneticisi, Servis Yöneticisi vb.) ile şimdiye kadar kullandığınız en iyi işletim sistemi olmaya aday!

Kısaca yeniden yazılan Pardus araçlarından da bahsetmek istiyorum. Özellikle paket yöneticimiz PiSi’nin hızı inanılmaz bir şekilde arttı. Çok daha hızlı bir şekilde paket kurabileceğiz, paket yöneticisine cache sistemi getirildi ve PiSi halen geliştirilmekte. Diğer araçlar da eskisine göre daha kullanılabilir hale geldi.

Pardus 2009′da göreceğimiz bir diğer yenilik plasmoidler. Plasmoid KDE4′ün getirdiği en güzel yenililklerden biri. Neye benzediklerini merak ediyorsanuz buraya bakabilirsiniz.

Şimdilik bu kadar olsun, bu güzel haber ile sessizliğimi bozmuş oldum, mutluyum :)

Yorumlar ?

Sonradan gelen düzenleme; YALI’nın grafikleri Gökhan Özkan tarafından hazırlanmış. Eline sağlık.

[1] bağlantısındaki istatistiklere baktığımız zaman KDE4'ün Türkçe konusunda yetersiz olduğu görülmekte. Bunun üzerine Pardus geliştiricimiz Serdar Soytetir gerekli tüm hazırlıkları yapıp çalışmaları başlattı. KDE4 Türkçe'leştirme görev alacak arkadaşlarımız için, öncelikle Görkem Çetin'in eposta listelerine göndermiş olduğu şu tavsiyelere mutlaka bakın:

----------
KDE4 yerelleştirme çalışmalarına katılacaklar için kaynaklar:

Kısmen bitmiş ama çokça işe yarar "çevirileri nasıl yapacağım?" kılavuzu

Bazı yazım kuralları

Dosyalarda bulunan bazı anahtar kelimelere ilişkin açıklamalar

Çeviri sözlüğü
----------

"Bu işte ben de varım!" diyenleri de [2] bağlantısına bekliyoruz..

[1]: http://i18n.kde.org/stats/gui/trunk-kde4/tr/index.php
[2]: http://tr.pardus-wiki.org/Kategori:KDE_Yerelleştirme