Devamı bu aşamları canlıya aldıktan ve sonuçlarını gördükten sonra söz konusu olacak. Şimdilik kapatıyorum. Özgür Yazılım Alanında Meslek Elemanları Yetiştirilmesi için desteğinize ihtiyaç vardır.

İhtiyaçlar hiyerarşisinde alt sıralarda yer alan ve belli ölçüde (özellikle kişisel ihtiyaçlarda) beklentilmesi mümkün olan teknoloji alımları, kapsamlı satıcılarını borçlanma riskiyle karşı karşıya bırakıyor.

Tedarik dolayısıyla da satış konularını finansal bakımdan ele aldığımızda ithalata dayalı gelişen teknoloji 'alışveriş pazarları' alım, dağıtım ve satış yönünden gelişmiş kuruluşları riske zorluyor. Bu durumda ortaklıklar vererek risk azaltmaya daha doğrusu paylaştırmaya çalışan bu tür kuıruluşların finansal bakımdan sattıkları ürünlerin tahsilatlarında sorun yaşamnadıkları görünmektedir.

Şöyle ki, son kullanıcılara-özellikle bireysel tüketicilere yönelik olan kuıruluşlar için bu çok daha işler- yönelik satış yapan kuruluşlar, sattıkları ürünlerin tahsilatlarını bir takım kesintileri göze alarak ve belli bir gelirden de mahrum kalarak bankalar aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Ancak bunun kurumsal taraflı satışlara tam olarak uygulanamadığını görmekteyiz. Genelde açık hesap yöntemiyle ürün/hizmet beraberinde faturalandırma, sonrasında ise belli bir zaman süreci ardından ödeme alınması gibi klasik yöntem halen geçerli.

Satış, teknik destek, güncelleme, yükseltme, kurulum ve türevi tüm alanlarda güncel pazara hakimiyetin diğer bir adı olarak tedarik kelimesini kavramlaştırmak ve üzerinde çalışmak gerekmektedir.

Konunun kapsamı hakkında genel bir bilgilendirme amacı taşıyan yukarıdaki temel grafiğinde anlattığı üzere teknoloji için tedarik gibi temel bir güce sahip olmak ve bu kelimenin kavramlaştırılarak üzerinde yoğunlaştırılacak kadar önemli bir hal almasının temel nedeni: anlaşılacağı üzere ülkemizin teknolojik bakımda üretim oranlarının kayda değmez olması.

Teknolojinin tartışılmaz önemine üretim ve tüketim ilişkisi içerisinde bakmak gibi bir lükse sahip olmak isterdik. Ancak ülkemizin, teknolojinin üretimi konusundaki durumu bakımından bunu henüz olası görmemekle birlikte marka tabanlı kayda değer üretim yapan az sayıda kuruluşunda varlığı yadsınamaz. Türkiye, teknoloji ve pazar kavramlarına en genel haliyle baktığımızda ortaya çıkan görüntü aşağıdaki gibi şekilleniyor;

Şimdi teknoloji toptancılığı bakımında yoğunluk az önce belirttiğim doğrultuda yine satış eksenli gelişmektedir. Ancak zincir mağazaların teknoloji toptancılığını perakendecilikle birleştirdiğini de görmekteyiz-ki bu ithalat imkan ve/ya da kabiliyeti olmayan kuruluşları özellikle perakendecilik (ağırlıkla kişisel teknoloji ve tüketici elektroniği alanında) açısından saf dışı bırakan bir durum. Yani bu serbest piyasanın doğurduğu doğal bir sonuç gibi de görülebilir ancak adilliği tartışılır.

Bu durumda ithalatı, tüketiciye, toptan ve/ya da perakende satış yöntemiyle ulaştıramayan kuruluşlar, kurumsal, sarf, destek, bakım, danışmanlık, kurulum ve türevi alanlara yönelerek hayatta kalmaya çalışmaktadır.

1. Mobil aygıt kullanıcısı.
2. Klasik SIM CARD ya da türevi herhangi bir karta gerek duymayan aygıt.
3. Operatör, hizmet/servis sağlayıcıdan bağımsız numaralı/numarasız/sürekli/geçici bir tür kart.
4. Mobil aygıtlar için ses, görüntü, veri vs. artarımı sağlayan hizmet kuruluşları (GSM Operatörleri).
5. Yerel verici/istasyon.
6. Uydu.

Bu seneryoya göre, yeterlilik sağlayan kuruluşlar bağımsız olarak kart satabilecekler. Bu kartlar ile kişi istediği operatörden, istediği numarasına, dolayısıyla istediği hesabına (Haberleşme kredisi: Faturalı/kontürlü...) ulaşabilecek. Ayrıca bazı kartlar numarasız kart olabilecekler. Kişi mobil aygıtından istediği kişiyi arayabilecek herhangi bir operatöre abone bulunuyor olması söz konusu dahi olmayacak.* Tüm bunların yanı sıra senaryonun son ayağında ise tamamıyla kart anlayışının terk edildiği bir yapı var. Ancak bu yapının uygulanması eğitim, sağlık, hukuk, maliye ve tüm diğer yurttaşlık hizmetleri noktasında kişinin tek bir numara kullanabildiği yapıyı gerektirebilir. Örneğin, kişinin 20 haneli bir numarası olur, bu numara ile mobil iletişimden yerel iletişime kadar yaşamasından kaynaklı her türlü hizmeti alır.

* Bu durumda doğabilecek güvenlik açığı, kişinin kullandığı telefona yurttaşlık bilgilerini her koşulda girmesi zorunluluğu benzeri bir yöntemle aşılabilir.

Bu 20 haneli numarayı IBAN (ki gerçekleşmesi durumunda IBAN`ı da dışarıda bırakacak) tipi bir uluslararası numara olarak düşünebiliriz. Bu sayede yurt içi ile yurt dışı faaliyetler arasındaki fark tüme yakın bir oranda ortadan kalkabilir. Yaşam hakkı ve mülkiyet başta olmak üzere tüm hakların uluslararası garanti kalitesi artar.

Özgür Yazılım Alanında Meslek Elemanı Yetiştirilmesi Projesi`nin kod adı Yerli Veri`dir. Projenin ana amacı, özgür yazılım alanında meslek elemanları yetiştirmek ve bu elemanların başka meslek elemanları yetiştirmesi olarak özetlenebilir.Proje istatistikleri şöyle;

Yer: Vergi Dairesi
Donanım: Masaüstü Bilgisayar, Diğer Ağ Aygıtları
Yazılım: Mülki
Menşei: İthal
Satın Alınma Tarihi: 2009
Amaç: Genel Ağ (İng. Web) Tabanlı Uygulama Aracılığıyla Yurttaşlara Hizmet Edilmesi

Daha önce, bağlantısı aşağıda yer alan yazıda: işletim sistemlerinin tüm aksamlarının genel ağ üzerinden çalışan bir yapıda olmasından ve bunun faydalarından bahsetmiştim. Kavram olarak "Çevrimiçi Masaüstü Ortamı" kelimelerini kullanmıştım.


Bu doğrultuda, tüm işletim sistemi aksamlarının genel ağ üzerinden kullanıcıya sunulması ve donanımın komple dokunmatik (klavye, fare dahil) bir ekrandan/monitörden ibaret olması şeklinde ilerleyen öngörüyü hazırlamak-geliştirmek uygun olmuştur.

Başta belirtildiği üzere; "Madem genel ağ (İng. Web) tabanlı uygulama kullanacaksınız...", "Neden yazılımın yerli olması tercih edilmemiştir?", bu alımlar yapıldığında Pardus var. Bilindiği üzere ve yukarıda bağlantısı yer alan yazıda da söylendiği gibi genel ağın ortak biçimleri, standartları ve iletişim dilleri var.

Bu tip soruların/sorunların temelinde araştırma ve geliştirme (Kısaca. ARGE) eksikleri yatmaktadır. Gelecek ön görüsü olarak not düşmek adına aşağıda yer alan üç farklı-ilişkili grafiği inceleyiniz.

Yukarıdaki grafik çok bilgisayarlı ortamların yakın gelecekteki donanım ve yazılım durumu hakkında fikir uyandırmaktadır.


Yukarıdaki-yazıdaki bu ikinci grafik ise segment yapılarının ön görülen donanım ve yazılımlar söz konusu olduğundaki durumu hakkında fikir geliştirilmesine yardımcı olmaktadır.

Bu yukarıdaki-yazının üçüncü ve son grafiği ise segmentleri barındıran geniş fiziksel kablolu bağlantılar barındıran ağ yapılarının yakın gelecekteki yüksek otomatikleştirilmiş yapısı hakkında dolayısıyla uzaktan her türlü hizmetin verildiği yeni bilgi teknolojileri düzeninin genel görünümü sunmakta ve bu yönde belli ölçüde fikir geliştirilmesi imkanını sağlamaktadır.

Ülkemizde özellikle son yıllarda gelişmekte bulanan iktisadi yaklaşımın sonuçlarından biri olarak yurt içi telekomünikasyon özel hizmet niteliğine büyük ölçüde dönüştürülmüştür.


Oysa yukarıda bağlantısı verilen yazıda da geçtiği üzere gelecek coğrafi anlamda kablolu, evren bağlamında kablosuz ve her iki yönde-ilişkili mobil/taşınabilir telekomünikasyonun ışığında şekillenecektir.

'Özgür Yazılım Alanında Meslek Elemanı Yetiştirilmesi Projesi, Kod Adı: Yerli Veri' proje çalışması iki yılı aşkın bir çalışmanın eseridir. Proje, isminden ve kod adından anlaşılacağı üzere özgür yazılım alanında meslek elemanları yetiştirilmesini temel amaç olarak görür.

Projenin kapsamındaki tüm dokümanlar (tek doküman biçimi-kısımlar halinde dokümanlar biçimi) taşınabilir belge biçiminde detaylı olarak hazır. Ancak bu dokümanların özellikle meslek tanımları, alanları ve bağımlılıkları yönünde içerik yazımı-geliştirilmesi devam etmektedir.
(Lütfen aşağıdaki dokümanı inceleyiniz.)

'Özgür Yazılım Alanında Meslek Elemanı Yetiştirilmesi Projesi, Kod Adı: Yerli Veri' proje çalışması iki yılı aşkın bir çalışmanın eseridir. Proje, isminden ve kod adından anlaşılacağı üzere özgür yazılım alanında meslek elemanları yetiştirilmesini temel amaç olarak görür.

Peki bu proje temel amacını hangi yöntem(ler)i kullanarak gerçekleştirecek, kapsamındaki mesleklerin temel sistemi nasıl işleyecek? Şöyle ki;
(Lütfen aşağıdaki dokümanları inceleyiniz.)

Geçmişten beri Linux/Unix sistemlerin komut istemine yani kabuğa verdikleri önem özellikle ağ servisleri açısından kendini göstermektedir. Bununla birlikte ağ sunucularının dolayısıyla servislerinin idaresinde kabuk üzerinde komutların çekirdek tarafına gönderilmesi mantığı benimsenmiştir. Bunun başlarda çok çeşitli nedenlerle genel sistem&network idaresinde daha az tercih edildiği ve bunun temel sebebinin Microsoft sunucu taraflı işletim sistemlerinin grafik kullanıcı arabirimleri ve yaygın satış, pazarlama, servis ve eğitim imkanları ile sunucu idaresini daha elle tutulur daha somut bir halde pazarlaması durumu olduğu bilinmektedir.

Microsoft sunucu taraflı işletim sistemleri ürünleri grubunun en güncel ve kapsamlı üyesi olarak Microsoft Windows Enterprise Server 2008 sistemini bayağı bir süre önce dağıttı. Burada bir geriye dönüş çok dikkat çekici olarak kendini gösteriyor. Bu tabii ki Microsoft açısından bakıldığında bir geriye dönüş oysa Özgür Yazılım tarafında kabuklar, kamutlar ve çekirdek üçlemesi içerdiği çift-yönlü aktarım kanalları ile geliştirilmeye ve kullanılmaya devam ediliyor. Microsoft`un 2008 sunucu ürünleri ile gelen Server Core Installation`dan bahsediyorum.

Server Core masaüstü ortamı kurulmadan sadece kabuk ile çalışan az kaynak gerektiren sunucu işletim sistemi ürünü olarak pazarlanıyor. Oysa Linux/Unix tarafında hali hazırda yapılan iş bu değil midir? Şimdilik ülke olarak bilgisayar donanımı alanında belirleyici değiliz. Ancak burada bir önceki çevrimiçi masaüstü ortamı yazısında belirttiğim üzere önemli bir öngörü ortaya konulmalıdır.

Server Core göstermektedir ki birçok ağ servisi donanım şeklinde kutulu bir biçimde bir tür mikser ile birleştirilebilen ürün olarak gelecekte pazarlanacak ve kullanılacaktır. Bunun klasik sunucu idaresi mantığının çok uzağında gelişeceğini tahmin etmek mümkündür. Aşağıda yer alan grafik ile genel anlamda kutulu donanım ürünü olması mümkün görünen ağ servislerine bakalım:

Görüldüğü üzere aslında birçok servis çeşitli chip`ler kullanılarak gömülü aygıt biçiminde yani bir diğer yansımasıyla kutulu donanım ürümü olarak pazarlanabilir. Eğer bunu Microsoft Hardware yaparsa rol çalmış olur. Mesela Redhat yaparsa ARGE yapmış ortaya koymuş denilebilir. Sadece firewall ve benzeri güvenlik ürünlerinin gömülü aygıtlar biçiminde kutulu donanım ürünü yapılması yeterli değildir. Yeterli olmadığı bahsettiğim servislerin kutulu donanım ürünü olarak yüksek güvenlik önlem ve öncelikleriyle sunulması halinde çok daha net anlaşılacaktır.

Microsoft istemci taraflı işletim sistemleri ürün grubunun son üyesi olan Windows 7`nin en kapsamlı sürümü Microsoft Windows 7 Ultimate tarafında Release Candidate duyurusunu gerçekleştirdi ve üzerinden bayağı bir zaman geçti. Bu ürüne yönelik dil paketleri hemen hemen tamamen yayımlandı.

Windows 7 ile gelen Display Language (Görüntülenme Dili) özelliği özgür masaüstü ortamlarından türetilmiş/geliştirilmiş,

Internet Explorer 8 Beta ile gelen arama çubuğu Firefox`tan türetilmiş/geliştirilmiş,

Kurulum esnasında uyarı kutusu dahi kaldırılan seri numara giriş ekranı özgür lisanslardan türetilmiş/geliştirilmiş,

diyebiliriz. Bunun yanı sıra Özgürlük İçin Topluluğu Haberlerinden takip ettiğimiz üzere KDE 4.2.4 masaüstü ortamı duyuruldu. Henüz bu sürüm üzerinde deneyim sahibi değilim ancak 4.1/2 ortamlarının görsel öğeler bakımından birçok yönüyle Windows Vista teması taşıdığı ancak alt-yapı bakımından tümüyle bağımsız olduğu görüşündeyim.

Tüm bunların yanı sıra işletim sistemlerinin parça parça internet üzerine geçmeye başlamasına çok az zaman kaldığını görmekteyim. Windows 7 şimdiden bunun hazırlığını yapmış olmakla birlikte zaten Microsoft, Office 2007 ile bunun açık sinyallerini vermişti.

Bir diğer yandan GNOME 2.26 duyurusunu gerçekleştirdi. Bu notu şimdilik bir kenara bırakırsak bu noktada K Desktop Environment`a büyük bir fırsat doğuyor. Ciddi bir atılımı ayrıca bir topluluk içinde ek topluluk oluşturarak gerçekleştirebilir. Bu bahsettiğim ek topluluk KDE Online`nın yaratıcısı olabilirler. Yani tamamı ya da parçaları internetten çalışan bir masaüstü ortamı geliştirilebilir. Ben çeşitli topluluklarda bu yönde araştırma yapmama rağmen (yanlış kaynakları incelediğimden midir bilinmez ) herhangi bir sonuca ulaşamadım.

Ancak bu online açılışı bence GNOME yapabilir. Çünkü GNOME tema bakımından internetten çağrılabilir sadeliğini son sürümünde de görüldüğü üzere korumaya devam ediyor. GNOME ve/veya KDE bunu yapmazsa zaten Microsoft "büyük bir yenilik" olarak bu işi mutlaka pazarlayacaktır.

Daha önce(29/04/09) davetiyesini girdiğim konferansı sakin bir ortamda gerçekleştirdim. Görüntülerinin genel ağ üzerindeki yayını henüz başladı. Konferansın basında yer alması ayrıca memnun edici oldu. Bazı basın küpürleri ilişiktedir-fotoğraflardadır. Görüntüler. Fotoğraflar.

Ülkemizde uygulanan bilgi teknolojileri modeli ile sağlıklı bir düzene girene kadar şüphesiz meselemiz olacaktır. Bu daha iyi bir teknoloji eğitimi için verilen bir mücadele olmanın ötesinde çok geniş anlamlar taşımaktadır. Şöyle ki;

Bilgi Eğitimi
Teknoloji Eğitimi
Yazılım Eğitimi
Donanım Eğitimi

gibi ana başlıklar üzerinde geliştirilmesi gereken eğitimi 100 puan üzerinden değerlendirmek gerekirse;

Üretimine Yönelik Eğitim (%65)
Öğretimine Yönelik Eğitim (%25)
Ek İhtiyaçların Eğitimi (%10)

şeklinde değerleme gerçekleştirmek mümkün olacaktır. Yukarıdaki değerleme oranları olması gerekler ise ülkemizde uygulanan teknoloji eğitim modeli içerisinde bu oranlar yukarıda yer alan üç başlıkta nasıl dağıtılabilir?

Kayseri Arif Molu Anadolu Teknik Lisesi ve Endüstri Meslek Lisesi Bilgisayar Bölümü tarafından adı geçen okulun Bilgisayar Bölüm Şefi ve Bilgisayar Öğretmeni Ali Orhan`ın katkılarıyla düzenecek olan (bir anlamda geleneksel) bilişim konferansının son iki yıldır olduğu gibi bu yılda (üçüncü yıl-üçüncü konferans) ana konuşmacısı olarak okul içerisinde bulunan ve geniş teknik imkanlara sahip Azra Seyok Konferans Salonu`na yarın (30/04/2009) sabah 10:00-12:00 aralığında davetliyim.

Katılımcılara dağıtmak üzere yaklaşık kırk adet Pardus CD hazırladık. Sanırım toplam yüz kişi kapasitesine sahip olan salonda geçen yıllarda onlarca katılımcı ayakta kalmıştı. Umarım bu yılda aynı ilgiyi yakalayabilirim. Yetiştirebilirsem görüntüleri ve fotoğrafları yeni bir girdi ile ekleyeceğim. İlgilenen ve gelmesi mümkün olan herkes davetlidir.