Bu yazımı da bir zamanlar pardus-linux.org un düzenlediği yarışma için yazmıştım. Özgür yazılım adına bir şeyler yazmaya çabalamışım…

Özgürlük Savaşı

Yıl 2019…

“Memleketin her köşesi bilfiil işgal edilmiş durumda…”

16 Mayıs…

Ankara’ya ayak bastığımda memleketin durumu ile ilgili edindiğim bilgiler şöyleydi: Hükumet, dar görüşlülüğün neticesi olarak kaynağı belli olmayan yazılımları kamu kuruluşlarında kullandırmaya devam ediyordu. Yıllar önce başbakanlığın sessiz sedasız başlattığı özgürlük hareketi birilerinin çıkarları yüzünden daha sonuçlandırılamamıştı. Millet, geleceği görememiş ve herhangi bir yazılımda casus kodların olup olmamasına aldırış etmeden zevkleri uğruna; kişisel bilgilerini ve sohbet kayıtlarını kimliği meçhul kişilerin kullanımına sunmaya devam ediyordu. Ülke güvenliği kaynak kodları okunamayan sistemlerin elinde.

Bu kötü duruma karşın Milli Güvenlik Bakanlığı’nın ASAL’ı devlet destekli olan Pardus Linux dağıtımını kullanmaya yıllar öncesinden başlamıştı. Bazı kurum ve kuruluşlar ise ya özgür yazılımları tercih ettiler ya da yavaş adımlarla bu yolda ilerlemeye çalışıyorlardı.

Özgür yazılımı savunan binlerce insan ise yıllardır sivil toplum hareketleriyle halkı bilinçlendirmeye çalışıyorlardı.

…

Devlet erkanıyla görüşmelerim oldu ve aldığım yanıtlar hiçte iç açıcı değildi. Kimi siyasi bürokratlar mandasoft yazılımlarını ve yardakçılarını istiyordu, kimileri de kurumlara gereken yazılımların ve teknik desteğin yabancı devletlere bırakılması görüşündeydiler. Bu düşüncelerin hiç biri, özgürlüğe timsal olmuş Atamızın kabul etmeyeceği cinstendi… Son olarak en yüksek makamdaki kişiyle görüştüm.

“Evlat!.. Bu ülkeyi kurtarabilirsin…” dedi. Acaba benim düşüncelerimi mi kastediyordu? Arkasından gelen sözlerle hiçte düşüncelerimle bağdaşmayan bir konuşma dinlediğimi fark ettim.

…

Ne yapmalıydım?.. Elimdeki imkanlarla özgürlüğü savunan tüm sivil toplum örgütlerini ve halkı ayaklandırmalı, seminerlerle yürüyüşler düzenlenmesine önayak olmalıydım.

…

Öğleden sonra birkaç yakın arkadaşım ile birlikte Amasya’ ya doğru yola çıktık. Amacımız özgür yazılımın en az kullanıldığı Doğu Anadolu da halkı bilinçlendirmek ve yardım etmekti. Onlara, özgür ve Türk mühendisleri tarafından geliştirilen Pardus’u dağıtacak ve özgürlükleri için çaba sarf edecektik. Amasya’ya yolculuğumuz sırasında bize engel olmak isteyen bir takım çıkarcı kişilerle karşılaştık, ama engelleri kolayca aştık.

Amasya’da bilinçli kişilerle ve meraklı insanlarla beraber bir toplantı yaptık. Toplantı sonucunda aldığımız kararları bir genelge halinde ülke çapına yaydık. Aldığımız kararlar ise şunlardı:

1. Vatanın bütünlüğü ve milletin özgürlüğü tehlike altındadır.

2. Çıkarcı hükumetler bu tehlikenin farkına varamamıştır.

3. Devlet daireleri ve tüm kamu kuruluşları bir an önce özgür yazılımlara yönelmelidir.

4. Milli güvenliği sağlayan bütün uçak, radar vs. araçların yazılımları özgürleştirilmelidir.

…

Yıl 2023 Cumhuriyetin 100. yılı…

Ülke çapında yapılan seçimlerle beraber hükumeti kurduk ve özgürlüğün temellerini sağlamlaştırmak için çalışmalara başladık. Öncelikle kamu kuruluşlarında kullanılan yazılımların açık kaynak ve özgür alternatiflerini araştırdık ve personellere gerekli eğitimleri verdikten sonra geçiş işlemini başardık. Alternatifi olmayan yazılımların ise devlet için proje geliştiren firmalar sayesinde kısa sürede alternatifini geliştireceğiz. Bilgisayar ve vs. sistemlerde GNU/Linux dağıtımı olan Pardus işletim sistemine geçtik. 2003 yılından beri üzerinde çalışılan proje bu süre zarfında ihtiyaçlarımızı karşılayacak şekle geldiği için pek fazla problem yaşayacağımızı sanmıyorum…

Mandasoft’un işletim sistemlerinin tekelini kırabilmek için gerekli kanuni düzenlemeleri kısa sürede gerçekleştirip, bilgisayar satışlarında işletim sistemi satılması zorunluluğunu kaldıracağız. Bilgisayardan bağımsız satılan işletim sisteminde de tekeli kırabilmek için şirketlerin GNU/Linux dağıtımlarının da beraber satımı ve/veya ücretsiz verimi zorunluluğunu getireceğiz…

GNU/Linux dağıtımları hızla gelişmesiyle pazar payını artırdı. Lakin büyük oyun firmalarının tek bir işletim sistemi için oyun çıkartma alışkanlığı son bulmadıkça Linux daha uzun süre arka planda kalabilir. Ümit ediyorum ki o şirketlerin bulunduğu ülkeler gerekli kanuni düzenlemeleri gerçekleştirir. Bu sayede daha fazla özgür yazılım kullanıcıları artacaktır.

…

3 Kasım

Gereken kanuni düzenlemeleri gerçekleştirmiş bulunmaktayım. Bununla beraber yol arkadaşlarımında yardımları sayesinde bu günleri görmüş oldum…

Gençliği de yazılımcılığa yönlendirmek için gerekli her şeyi yapmak için çalışmalara başlamak üzereyim… Yedi gün sonra Atamızın ölümünün 85. yıl dönümü ve O’nun karşısına alnı dik olarak çıkacağım için mutluyum. Çünkü, özgürlüğe timsal olmuş biriydi ve bugün yaşasaydı çok önceleri, benim bugün yapabildiğim şeyleri çoktan başarmıştı…

Mustafa Kemal

Benzer yazı yok.

Bir yılı geçen bir zamanda yazdığım öykümü yayınlamaya karar verdim. Hep kod, hep kod nereye kadar Umarım beğenirsiniz…

SAVAŞ

Terliyordu… Elleri titriyor ve sabit duramıyordu. İsrail’ in son saldırısında ailesini kaybetmişti ve ailesinin ölümüne yol açan kişilerden; biri kadın, iki kişi elindeydi. Az sonra kapalı oldukları odaya gidecek ve yapması gerekeni; onları kurtarmak için gelmelerinden önce ailesinin intikamını alacaktı… Sonrada yaşamına bir son verecekti; artık yaşamasının bir anlamı yoktu…

Mustafa; ölmeden, öldürmeden önce; o, insan demeye ağzının varmadığı canilere, yaşadığı acıyı tattırmalıydı. Onlara; ailesini kaybettiği zaman yaşadığı acıyı, en azından bir kısmını tattırmalıydı. Peki, ne yapacaktı? İşkence mi etmeliydi? Onları hayal dahi edemeyecekleri şekilde yavaş ve acılı bir ölüme mi götürmeliydi? Ama elleri, kalbi veya dürtüleri bunları gerçekleştirmesine müsaade edecek miydi? Sanmıyordu… O hiçbir zaman acımasız ve kana susamış biri olamazdı. Hayatında bir başka birini dahi incitememişti çünkü. Şimdi düşününce bile, kapalı odada elleri kolları bağlı duran iki insanı öldürebileceğini sanmıyordu. Yapmalıydı…

Silahını aldı, şarjörü kontrol etti ve birazdan öldürmeyi umduğu İsraillilerin bulunduğu odaya seğirtti. Kapının kilidini açtı ve içeri girip arkasından kapıyı kapattı, kilitledi. Eline düştüklerinde kendini kontrol edememiş ve bilinçlerini yitirene kadar dayak atmıştı onlara. Bu yüzden sandalyeye bağlı askerlerin suratları dağılmıştı.

Karşılıklı göz göze geldiler ve nefretle birbirlerine baktılar. Yalnız askerlerin saklayamadıkları korkuları, anlaşılabiliyordu. Mustafa, askerlere yaklaşıp ağzını tıkayan bezleri çözdü. Onları öldürmeden önce konuşmalıydı… Geri çekildi ve gözleri her iki askere sırayla baktı.

“Beni anladığınızı biliyorum,” dedi sakin tutmaya çalıştığı sesiyle. “Hemde çok iyi… Ailemi öldürdünüz ve bende sizi öldüreceğim… Gerçekleştiremeyeceğiniz hayaller yüzünden binlerce masum insanı katlettiniz ve bu soykırıma devam ediyorsunuz. Ne kadarda mutlusunuz… İnsanlarım acılar içinde ölürken; bir tepeye çıkmışsınız ve bir gösteri izler gibi mutlu ve gülümseyerek ölümümüzü izliyorsunuz… Çünkü rahat bir hayat sürdürürken bu durumda olmanın hayalini bile kurmuyorsunuz. İnsanlarımı öldürürken, ailemi katlederken, bu duruma düşeceğinizi hayal dahi etmemiştiniz… Şimdi kafanıza silahı dayamış bulunuyorum ve benim yaşadığım acıları yaşamanızı istiyorum…”

Askerler tedirginlik ve korkuyla birbirlerine baktılar. Mustafa silahını erkek olan askere doğrulttu ve sol ayağına bir mermi sıktı. Adam merminin etini delmesiyle acı dolu bir çığlık attı. Yanında bağlı olan kadın bağlı olduğu sandalyede sıçraya bildiği kadar sıçradı ve korkudan sessizce ağlamaya başladı.

Bu sefer sağ ayağına ateş etti ve daha ilk merminin yol açtığı acı dinmeden yenisi eklendi. Adam çığlıklar atıyor ve acı içinde kıvranıyordu. Kadın ise sıranın yavaşça kendine geldiğinin farkındaydı. Kendi dilinde yalvardı ve bağışlanmayı diledi, ama Mustafa ne dediğini anlamıyordu.

Şarjörde iki mermi kalana kadar, adamın hayati olmayan yerlerine ateş etti ve kan kaybından ölmeye bıraktı. Adama yavaş bir ölüm sunsa da, katilde olsa bir kadına işkence edemeyecekti. Bir kurşunu ona, son kurşunu ise kendine ayırmıştı.

Kadın korku içinde ölümü beklerken arkadaşının ölümünü izliyordu. Kafasını çevirdiğinde ise Mustafa müdahale ediyor ve bu olayı izlemesini sağlıyordu. Adam son nefesini vermeden önce kadına bir şeyler söylemeye çalıştı, ama bitiremeden sesi kesildi ve gözleri kaydı.

Sıra kadındaydı… Mustafa silahı direk kadının kafasına dayadı ve silahın horozunu kaldırdı. Kadın kendi dilinde haykırıyordu hala, ama parmağı tetiğe dokunduğunda Mustafa’nın geri adım atmasına yol açarak onun dilinde yalvarmaya başladı.

“Ne olur öldürme… Ailem var, çocuklarım var… Yalvarırım acı bana…”

Bu sözler üzerine Mustafa aniden sinirlendi.

“Sen benim ailemi öldürürken onlara acıdın mı? Ha! Acıdın mı? Çocukları, kadınları öldürürken hiç düşünmedin mi? Hiç onların ailelerini düşündün mü? Can çekişerek ölen insanları hiç kendi yerine koydun mu? Annesiz kalan bir çocuğun çaresizliğini, gözyaşlarını gördün mü? Sapkınca hayalleriniz uğruna, acımadan ve umursamadan katlettiniz insanları… Ta ki; kendi başınıza gelene kadar bu duruma düşeceğinizi düşünmediniz bile…”

“Yalvarırım… Bizi zorladılar, başka seçeneğimiz yoktu… Size karşı bizi doldurdular…”

“Her zaman başka bir seçenek vardır… Şimdi seni bıraksam, arkanı sağlama alınca benim peşime düşecek ve öldüreceksiniz. Ama seni burada öldürürsem-”

“Hiç bir şey değişmeyecek… Beni öldürsen, eline ne geçecek?”

“Sadece masum hayatlar… Eğer seni öldürürsem, senin işleyebileceğin cinayetleri de önlemiş olacağım…”

“Sonra ne olacak? Ben olsam da, olmasam da bu devam edecek… Eğer beni affedersen yemin ediyorum bir daha elime silah almayacağım…”

“Evet, sen olmasan da böyle devam edecek… Hayır, seni affetsem de yeminini tutacağını sanmıyorum…”

Parmağı tekrar tetiğe değdi ve kadının gözlerinin içine baktı. O gözlerde karısının gölgesini gördü, gözleri yaşardı. Eli daha şiddetli titredi ve parmağını tetikten uzaklaştırdı. Yapamayacaktı… Kadında anlamıştı ve suratında umudun izleri gözüküyordu. Mustafa silahını indirdi ve kadının bağlarını çözdü. Kadın ellerini ovuştururken gidip kapının kilidini açtı ve kapıyı araladı.

“Git! Sadece git!” dedi bağırarak. Kadın, tedirgin bir şekilde hareketlendi ve adamın her an kendisini vurmasını bekleyerek kapıya yöneldi. Adama arkasını dönmek istemiyordu, ama tek kurtuluş, kapıdan çıkmaktı. Hiçbir engelle karşılaşmadan odadan çıktı ve odanın bulunduğu harabeden dışarı çıktı. Sonra arkasından tek el bir silah sesi duydu ve anladı… Sevgi uğruna, bu dünyadan bir insan daha ayrılmıştı.

Benzer yazı yok.

Olay, bir gün, bir köşe başında, gelip giden kalabalığın ortasında oldu.

Durdum, gözlerimi kırpıştırdım, hiçbir şey anlamıyordum. Hiçbir şey hakkında hiçbir şey. İnsanları, nesneler hangi nedenle böyleydiler, anlamıyordum, her şey son derece anlamsız ve absürttü. Gülmeye başladım.

Bana garip gelen şey, neden bunu daha önce anlamadığım oldu. O zamana kadar her şeyi olduğu gibi kabul etmiştim; trafik ışıkları, arabalar, posterler, üniformalar, anıtlar, dünyadan tamamen kopmuş şeyler; hepsini sanki bir gereklilik sonucu ortaya çıkmışlar, bir neden-sonuç zincirinin halkasıymışlar gibi benimsemiştim.

Sonra gülmem dudaklarımda dondu, yüzüm kızardı, utandım. Ellerimi kollarımı sallayarak kalabalığa “Durun! Bir dakika!” diye bağırdım, “Bir yanlışlık var. Her şeyde bir terslik var. Dünyanın en saçma işlerini yapıyoruz. Nereye varır bu işin sonu?”

Etrafta insanlar durdu, merakla beni süzdüler. Orada, ortalarında durdum, kollarımı sallaya sallaya, ümitsizce anlatmaya, bir anda aydınlanmamı sağlayan ilhamımı açıklamaya çalıştım.. ve hiçbir şey demedim. Hiçbir şey demedim, çünkü kollarımı kaldırıp ağzımı açtığım anda, aydınlanmam geri gitti, ağzımdan bildik, eski kelimeler çıktı.

- Eee, ne demek istiyorsun, diye sordu insanlar. “Her şey yerli yerinde. Her şey olması gerektiği gibi. Her şeyin bir sebebi var. Her şey diğerleriyle uyum içinde. Yanlış veya saçma bir şey göremiyoruz.”

Orada öylece durdum, çünkü şimdi her şeyi yerli yerinde görüyordum, her şey doğal, olması gerektiği gibi görünüyordu; trafik ışıkları, anıtlar, üniformalar, gökdelenler, tramvay yolları, dilenciler, geçit törenleri; ama bu beni rahatlatmadı, tersine bana acı verdi.

“Pardon”, dedim. “Galiba benim hatam. Bir an öyle gibi geldi. Her şey yolunda elbette. Kusura bakmayın.” Ve kızgın bakışların arasında yürüyüp gittim.

Yine de, şimdi bile, sık sık bir şeyi anlamadığım zaman, ister istemez, aynı umuda kapılıyorum; yeniden o anı yaşayacağımı, yine hiçbir şeyden hiçbir şey anlamayacağımı, bir anda bulup kaybettiğim öteki bilgiye ulaşacağımı umuyorum.

- italo calvino

No one belongs here more than you. Stories by Miranda July

[…]
Gerçekten sevdiğimiz, ama uzun zamandır karşılaşmadığımız birisiyle karşılaştığımızda, bir yeraltı treni gibi hızla kendi yolunda gitmekte olan içinde bulunduğumuz an, şaşalayarak yavaşlar. Bir şeylerin değişmesini o kadar çok isteriz ki, değişmemesi olasılığının düşüncesi bile bizi çok üzeceği için, bazen bu şaşalama anında durmak istesek bile yolumuza devam ederiz. Onun için, bazen soğuk davranırız. Yüzeysel oluruz. Şakaya vururuz. Duygularımız taşmasın diye ilgisiz kalırız. Duygulara sadakat az rastlanan bir yetenektir. Kendi duygularımıza sadakat. Ona çok çalışmak gerekir.
[…]

Daha çok Radikaldeki haftalık sinema yazılarından tanıdığım Fatih Özgüven, ilk hikaye kitabı Bir Şey Oldu‘dan sonra arayı açmadı, Hiç Niyetim Yoktu‘yu da yayınladı - yukarıdaki alıntı da bu kitaptaki iki kişili hikaye‘den.
İki kitap da bir solukta okunuyor, bu kadar kısa olmaları fena halde hayal kırıklığı yaratıyor; kaçırmayın…

Dil yaşan ve kendi kendine gelişen bir şey kabul ediyorum. Zamanla kendi içine yeni kelimeler alacak, türetecek, kullanım biçimi değişecektir. Ama zaman zaman düşünüyorum : Acaba ben mi çok yaşlandım? Benim kullandığım dil mi çok değişti? Artık gençler gözlük takmak yerine giyiyor olabilir mi?

Bir okur olarak kendimi doğru değerlendiremiyorum ama iyi bir okur olduğumu zannetmiyorum. Bir çok şeyde olduğu gibi okuduklarımda da belli takıntılarım var. Bilim kurgu ve fantastik kurgu, okumaktan ( hatta izlemekten - film, anime, çizgi-roman v.s. ), pek bir hoşlandığım iki kurgu türüdür. Bu türün ne yazık ki Türkçe çevirileri genellikle oldukça kötü olmakta fakat derdim bu türü eleştirmek değil.

Genel olarak ülkemizde çeviriler bir şekilde özensizleşti. Bir çevirinin bir dilden başka dile değil bir kültürden başka bir kültüre olması gerektiği artık pek umursanmıyor.

Örneğin bir kitapta National Geographic Magazine’i Ulusal Coğrafya Dergisi diye çevirmeye özen gösteren bir çevirmen, gezegen yerine planet kelimesini kullanabiliyor.

Her karşılaştığımda ( ki bu sıralar çok karşılaşıyorum ) homurdadığım bir başka örnek ise “Amerikan Sivil Savaşı” terimi. Türkçe’de savaşın soğuk olanı var ama sivil olanı yoktur. Hangi internet sözlüğüne¹ “civil war” yazarsanız size karşılık olarak “iç savaş” getirecektir.

Çözüm var mı? Yoksa “faylları opın etmeden rikortları sörçemezsin” şeklinde bir jargonla konuşan iş kolunda çalışan biri olarak acaba hiç konuşmasam ( yazmasam ) daha mı iyi?

Notlar :
1- Tembeliz ya o yüzden İnternet sözlüğü.
2- Verilen örnekler ne yazık ki bilim kurgu ya da fantastik kurgu kitaplardan değildir.