Geçtiğimiz ay içinde, muhtelif video dosyalarından DVD hazırlamaya yarayan Devede yazılımı için bir inceleme/tanıtım yazısı hazırlamıştım. Özgürlük İçin forumundaki bir kullanıcının “bunun Türkçe’si yok mu?” sorusu üzerine, “Allah, yürü ya  kulum dedi Ozan. Haydi, şu çeviri işini öğrenmenin tam sırası!” dedim kendime ve yerelleştirme işini en sonunda öğrendim. Devede’yi Türkçe’leştirme işi de benim için iyi bir başlangıç ve egzersiz oldu.

Yerelleştirme yapmak isteyip de nereden başlayacağını bilemeyen kullanıcılara bir nebze olsun yardımcı olabilmek için bu çeviriyi nasıl yaptığımı basitçe paylaşmak istiyorum.

Efendim, ilk yaptığım şey Devede’nin geliştiricisinin sitesine gitmek oldu. Zira yazılımın kaynak kodları büyük ihtimalle oradadır. Devede’nin geliştiricisi Rastersoft. İnternet sayfasının adresi ise www.rastersoft.com. Bu siteden Devede’nin 3.16.9 sürümüne (şu anki en güncel sürüm) ait kaynak kodunu masaüstüme indirdim ve sıkıştırılmış dosyayı açtım. Dosyanın içinde bir po klasörü vardı. Po klasörünün içinde de İngilizce dışında diğer dillere ait .po dosyaları…Po dosyası, Lokalize ya da Poedit uygulamaları ile açıp güncelleyebileceğiniz bir dosya.

Tabi takdir edersiniz ki Devede’nin kaynak kodu içindeki po klasöründe tr.po isimli bir dosya yoktu. Bu yüzden aynı dizindeki untitled.pot dosyasını kopyalayıp, tr.po olarak kaydettim. Sonra o tr.po dosyasını Lokalize yazılımı ile açtım. Lokalize’yi Paket Yöneticisi’nden kurabilirsiniz.

Lokalize, kullanması çok kolay bir uygulama. Sezgisel olarak neyi nasıl yapabileceğinizi hemen anlıyorsunuz. Sol taraftaki pencerede girdileri satır satır görüyoruz. Kaynak sütununda İngilizce halleri var. Bizim yapacağımız tek şey, satır satır ilerleyerek, İngilizce olan girdilerin ifadelerini sağ taraftaki beyaz bölüme yazmak ve kaydetmek.

Eveeet…Lokalize ile tr.po dosyamızı hazırladık ama daha işimiz bitmedi. Uygulamalar, çevirileri .mo dosyalarından okuyabiliyorlar. Yani hazırladığımız tr.po dosyasını kullanarak bir tr.mo dosyası oluşturmalıyız. Bunun için Dolphin’de tr.po dosyasının bulunduğu dizindeyken F4′e basıyoruz ve konsolu Dolphin’in içinde açıyoruz. Aşağıdaki komutu yazıp enter tuşuna basıyoruz.

msgfmt -v tr.po -o tr.mo

İşte tr.mo dosyamız oluştu. Eğer bu dosyayı, ismini devede.mo olarak değiştirip usr>share>locale>tr>LC_MESSAGES dizinine kopyalarsak, Devede Türkçe olarak açılacaktır.

Tabi bu yerel bir çözüm. Bu çeviriden herkesin faydalanabilmesi için hazırladığımız po ve mo dosyalarını uygulamanın geliştiricisine göndermemiz gerekir ki çeviriler kaynak koda eklensin ve Pardus geliştiricileri Devede’nin bir sonraki sürümünü depoya aldıklarında uygulama otomatik olarak Türkçe gelsin.

Bunu da ben yaptım. Devede’nin bir sonraki sürümü (muhtemelen sürüm numarası 3.16.10 olacaktır) yayınlandığında kontrol edeceğim. Türkçe dil desteğini gördüğüm anda bir hata takip girdisi…Hoop, Türkçe Devede depoda.

Yukarıda anlattığım şekilde Devede’yi Türkçe olarak kullanmak isterseniz, hazırladığım devede.mo dosyasını buradan alabilirsiniz.

Yüksek tanımlı videolar artık son derece yaygın. 16:9 formatındaki lcd, led ve plazma televizyonlarla farkına vardığımız bu videolarla ilgili tek sorun, oynatıldıkları platformlarla ilgili kısıtlar. Eğer 1080p çözünürlükteki bir yüksek tanımlı filmi bilgisayarınızda oynatacaksanız problem değil. Uygun medya çözücülerin yüklenmesi ile filmlerinizi bilgisayarınızda izleyebilirsiniz. Ama bilgisayarın küçük monitörü, 1080p film izleme zevkinizi kırpacaktır.

Lcd ya da plazma televizyonunuzda izlemek için ise ya pahalı blu-ray oynatıcılardan almalı ya da günümüzde oldukça popüler bir hale gelen hd medya oynatıcılardan bir tane edinmelisiniz. Ama durun! Ne blu-ray ne de hd medya oynatıcı için para harcamak istemiyorsanız…O zaman ne olacak? Söyleyeyim: Devede!..

Pardus depolarında da bulunan bu harika yazılım sayesinde, yüksek tanımlı (HD) videolarınızı bir dvd iso dosyası haline getirip, dvd’ye yazabilir ve standart dvd oynatıcınızda izleyebilirsiniz. Evet çözünürlük 720p ya da 1080p olmayacak ama 720×576 çözünürlüğünde (dvd çözünürlüğü), geniş ekran bir görüntü elde edeceksiniz.

Haydi gelin, bu kadar lafın üzerine, Devede ile bir dvd hazırlayalım da keyifle izleyelim. Önce Paket Yöneticisi’nde Devede yazıp yazılımı sistemimize kuralım. Kurulduğunda Uygulamalar>Çoklu Ortam menüsü altına yerleşecektir. Oradan çalıştırabiliriz. Program ilk açıldığında oluşturabileceğimiz disk türlerini gösteren bir seçim ekranı ile karşılaşıyoruz. Bu ekranda oluşturmak istediğiniz disk türünü tıklayıp devam ediyoruz. Ben kaliteli bir disk istediğimden Video Dvd seçeneğini tıkladım.

Video Dvd ekranı 3 ana bölümden oluşuyor. Bunlardan ilki Titles. Titles bölümü, dvd’miz açıldığında oynatılacak video dosyasının görünen ismini belirliyor. Bu görünen ismi belirlemek için Özellikler düğmesine basıyoruz ve dosya ismini yazıyoruz. Bilgisayarımda bulunan Law Abiding Citizen isimli filmi dvd’ye çevireceğimden Title olarak onu yazdım.

Ekrandaki ikinci bölüm olan Files kısmında, dvd’ye dönüştürülecek video dosyasını ve alt yazısını seçip ayarlıyoruz. Bunun için Ekle düğmesine basıp, açılan pencerede, video dosyamızı gösteriyoruz. Tabi filmimizin alt yazısını da eklememiz lazım. Bunu da aynı ekranda Subtitles bölümündeki Ekle düğmesi ile yapıyoruz. Alt yazı ekledikten sonra Force subtitles kutucuğunu işaretlemeniz, keskin bir alt yazıya sahip olmamızı sağlayacak. Tavsiye ederim. Ayrıca, alt yazının font büyüklüğünü de 24 ya da 26 olarak tercih etmeniz iyi olur.

Aynı ekranda (File Properties) yaratacağımız dvd iso’sunda yer alacak filmin kalitesini belirleyecek ayarlar yapabilmemiz de mümkün. General sekmesinde video ve audio ratelerini, video format sekmesinde çözünürlük ve geniş ekran ayarlarını, quality sekmesinde encoding işleminin kalite ayarlarını değiştirebiliriz. Ayarlarımız bittikten sonra Tamam düğmesine basarak ilk ekranımıza geri dönüyoruz.

Dönüştürme işlemin başlamadan önce bu ekranda da bir iki küçük ayarlama yapmamızda fayda var. Bunlardan ilki Menu Options. Menu Options ekranında, dvd’mizin açılış ekranını ve içeriğinin nasıl görüneceği gibi ayarlamaları yapıyoruz.

Son olarak Action bölümünde Create an ISO or BIN/CUE image, ready to burn to a disc seçeneğini ve eğer çok çekirdekli bir işlemcimiz varsa Use optimizations for  multicore CPU’s seçeneğini işaretleyip İleri düğmesine basıyoruz.

Açılacak ekranda, oluşturulacak dvd iso’sunun nereye kaydedileceğini gösterip süreci başlatıyoruz. Artık bundan sonra yapmamız gereken, beklemek…Dönüştürdüğümüz videonun kalitesine bağlı olarak, bir hd videonun dvd isosuna çevrilmesi 2 ila 5 saat arasında değişiyor. 8GB büyüklüğündeki 1080p bir film 2,5 saatte tamamlanırken, 20GB büyüklüğündeki bir filmin dönüşme süresi 4,5-5 saati bulabiliyor. Ama bu bekleme süreleri karşısında alınan sonuç hiç de fena değil. Gayet kaliteli bir DVD’niz oluyor. Bilgisayarınızda oluşan dvd iso dosyasını K3b ya da Brasero ile dvd’ye yazarak Lcd ya da plazma televizyonunuzda keyifle izleyebilirsiniz.